Acromegalie
Acromegalie is een zeer zeldzame, niet-aangeboren aandoening van de hypofyse, waardoor teveel groeihormoon wordt geproduceerd.
Hersenaandoeningen
Doordat de hersenen zo complex en belangrijk zijn, kan het grote gevolgen hebben als er iets misgaat. Eén op de vier mensen krijgt ooit te maken met een hersenaandoening.
Hersenaandoeningen kennen een grote verscheidenheid en komen op iedere leeftijd voor. Hier vindt u cijfers van de meest voorkomende aandoeningen.
De Hersenstichting biedt op deze website informatie over een groot aantal van deze hersenaandoeningen en over onderwerpen die relevant zijn voor de hersenen. Met het snelmenu aan de rechterkant kunt u snel informatie vinden over een bepaalde aandoening.
ADCA
Autosomaal Dominant-erfelijke Cerebellaire Ataxie. Ongecoördineerd en onsamenhangend verloop van bewegen, dat niet te wijten is aan een verlies van spierkracht.
ADHD
Attention Deficit/Hyperactivity Disorder. Mensen met ADHD zijn snel afgeleid en vertonen hyperactief en impulsief gedrag.
Afasie
Taalstoornis als gevolg van hersenletsel, die zich uitstrekt over de gebieden spreken, taalbegrip, lezen en schrijven.
ALS
Amyotrofe Lateraal Sclerose. Spierziekte die ontstaat in de hersenen en waarbij zenuwcellen afsterven.
Alzheimer
Progressieve ziekte waarbij hersenen aangetast worden, wat leidt tot ernstige vorm van dementie.
Amyotrofe Lateraal Sclerose
Spierziekte die ontstaat in de hersenen en waarbij zenuwcellen afsterven.
Angststoornis
Ongegronde gevoelens van angst, waar de omgeving geen aanleiding toe geeft.
Asfyxie
Vorm van zuurstofgebrek dat op kan treden bij pasgeboren baby's door een gebrekkige zuurstofoverdracht van moeder naar kind.
Asperger
Contactstoornis waarbij de verschijnselen lijken op autisme, maar waarbij sprake is van een gemiddelde tot hoge intelligentie.
ASS
Autismespectrumstoornis. Verzamelnaam voor autistische stoornissen, waarbij de patiënt slecht functioneert op gebied van communicatie, sociaal begrip en interactie.
Ataxie
Ongecoördineerd en onsamenhangend verloop van bewegingen, dat niet te wijten is aan verlies van spierkracht.
Attaque
Ook wel beroerte of CVA genoemd. Bij een attaque gaat er iets mis met de bloedcirculatie in de hersenen.
Autisme
Ook klassiek autisme genoemd. Ontwikkelingsstoornis waarbij patiënt slecht functioneert op gebied van communicatie, sociaal begrip en interactie.
Autismespectrumstoornis
Verzamelnaam voor autistische stoornissen, waarbij de patiënt slecht functioneert op oa het gebied van communicatie en last heeft van stereotype gedragingen en interesses.
Beroerte
Ook wel CVA of attaque genoemd. Bij een beroerte gaat er iets mis met de bloedcirculatie in de hersenen.
Beroerte - late gevolgen van
Na een beroerte kunnen mensen last blijven houden van de gevolgen. De 'onzichtbare gevolgen' zijn minder opvallend en komen vaak pas na enige tijd tot uiting.
Chiari malformatie
Aangeboren afwijking van de hersenen, waarbij (delen van) de kleine hersenen en/of de hersenstam buiten de schedel in het wervelkanaal zijn gezakt.
Chronisch vermoeidheidssyndroom
CVS. Ook wel ME of Myalgische Encephalomyelitis genoemd. Abnormale vermoeidheid waarvoor nog geen aantoonbare neurologische afwijkingen zijn vastgesteld.
Coma
Zware vorm van bewustzijnsverlies waarbij de patiënt op geen enkele manier reageert, hoe hij ook wordt geprikkeld.
CT
Computer Tomografie. Scantechniek om zonder de schedel te lichten met röntgenstralen in de hersenen te kijken.
CVA
Cerebro vasculair accident. Ook wel beroerte of attaque genoemd. Bij een CVA gaat er iets mis bij de bloedcirculatie in de hersenen.
CVS
Chronisch vermoeidheidssyndroom. Ook wel ME (Myalgische Encephalomyelitis). Abnormale vermoeidheid waarvoor nog geen neurologische afwijkingen zijn vastgesteld.
Dementie
Verzamelnaam voor stoornissen en ziekteverschijnselen waarbij de hogere verstandelijke vermogens achteruit gaan.
Depressie
Wanneer een neerslachtige bui lang aanhoudt en ernstige problemen veroorzaakt, kan er sprake zijn van een depressie.
Dwangstoornis
Obsessief-compulsieve stoornis. Ook wel dwangneurose genoemd. Angststoornis waarbij gedachten (obsessies) leiden tot dwanghandelingen.
Dyscalculie
Verwant aan dyslexie (woordblindheid). Mensen met dyscalculie hebben moeite met rekenen, cijfers of getallen.
Dyslexie
Ook wel woordblindheid genoemd. Mensen met dyslexie hebben moeite met taal, en daarom moeite met lezen en spellen.
Dystonie
Bij dystonie is er iets mis met de spierspanning. Er ontstaan herhaaldelijk langzame, draaiende en onvrijwillige bewegingen.
EEG
Elektro-encefalogram. Scantechniek waarbij aan de oppervlakte van de hersenen elektrische signalen worden gemeten.
Encefalitis
Ook wel hersenontsteking genoemd. Ontsteking van het hersenweefsel, veroorzaakt door bijvoorbeeld een virus of een schimmel.
Epilepsie
Aandoening waarbij regelmatig aanvallen optreden die worden veroorzaakt door veranderingen in de elektrische activiteit van de hersenen.
Essentiële tremor
Beven of trillen van lichaamsdelen zonder aantoonbare oorzaak, waardoor het dagelijks functioneren wordt beïnvloedt.
Fobie
Angststoornis waarbij een angst optreedt voor een specifiek object of een specifieke situatie, ook al weet de persoon dat de angst ongegrond is.
Gegeneraliseerde angst
Angststoornis waarbij sprake is van een voortdurende angst die het leven beheerst en er ook lichamelijke verschijnselen kunnen optreden.
Gilles de la Tourette
Syndroom waarbij motorische en vocale tics optreden. Tics zijn onwillekeurige, snelle, ongecontroleerde en stereotype bewegingen of (vocale) uitingen.
Hemianopsie
Aandoening waarbij van beide ogen een deel van het gezichtsveld wazig is, als gevolg van een hersenbeschadiging.
Hersenbloeding
Ook wel beroerte, CVA of attaque genoemd. Er treedt een lek op in een hersenbloedvat, waardoor bloed de hersenen instroomt.
Herseninfarct
Ook wel beroerte, CVA of attaque genoemd. Een deel van de hersenen krijgt te weinig bloed door een verstopping of door een dichtgeslibde ader.
Hersenkneuzing
Ook wel contusio cerebri genoemd. Beschadiging van hersenweefsel door een klap op het hoofd.
Hersenletsel
Ook wel niet-aangeboren hersenletsel of NAH. Letsel aan de hersenen, ontstaan in de loop van het leven als gevolg van een ziekte (niet-traumatisch) of ongeval (traumatisch).
Hersenletselteams
Mensen met niet-aangeboren hersenletsel, familieleden en hulpverleners kunnen individuele vragen voorleggen aan een regionaal advies- en informatiepunt.
Hersenontsteking
Ook wel encefalitis genoemd. Ontsteking van het hersenweefsel, veroorzaakt door bijvoorbeeld een virus of een schimmel.
Hersenscan
Er bestaan verschillende technieken om zonder de schedel te lichten in de hersenen te kijken en een scan te maken. Voorbeelden zijn CT en MRI.
Hersenschudding
Ook wel commotio cerebri genoemd. Verstoring van hersenfuncties waarbij juist geen sprake is van beschadiging van het hersenweefsel door een klap op het hoofd.
Hersentumor
Gezwel in de hersenen, dat ontstaat wanneer cellen door ongecontroleerde celdeling gaan woekeren.
Hersenvliesontsteking
Ook wel meningitis of nekkramp genoemd. Ontsteking van de vliezen die om de hersenen en het ruggenmerg liggen.
Hersenvocht
Ook wel liquor genoemd. Vloeistof in de hersenkamers en tussen de vliezen die de hersenen beschermen tegen schokken.
Huntington
Erfelijke aandoening waarbij zenuwcellen in de hersenen afsterven, vooral in de hersendelen die bewegingen en verstandelijke vaardigheden aansturen.
Hydrocefalie
Ook wel waterhoofd genoemd. Vergroting van de hersenkamers, veroorzaakt doordat het hersenvocht niet kan worden afgevoerd.
Hypofyse
Aanhangsel aan de onderzijde van de hersenen. De hypofyse produceert diverse hormonen en reguleert zo andere hormoonproducerende klieren.
Insomnie
Ook wel slapeloosheid genoemd. Moeite met inslapen, lang wakker blijven, te vroeg wakker worden en niet meer kunnen inslapen zijn symptomen van insomnie.
Kataplexie
Aanvallen van plotselinge spierverslappingen, veel voorkomend bij narcolepsiepatiënten, waarbij persoon helemaal verslapt.
Klassiek autisme
Ontwikkelingsstoornis waarbij patiënt slecht functioneert op gebied van communicatie, sociaal begrip, interactie en last heeft van stereotype gedragingen en interesses
Korsakov
Ernstige vorm van hersenschade door vitamine B-tekort, als gevolg van langdurig alcohol gebruik en slechte voeding, gekenmerkt door geheugenstoornissen.
Liquor
Ook wel hersenvocht genoemd. Vloeistof in de hersenkamers en tussen de hersenvliezen, die de hersenen beschermt tegen schokken.
ME
Myalgische Encephalomyelitis. Ook wel CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom). Abnormale vermoeidheid waarvoor nog geen neurologische afwijkingen zijn vastgesteld.
Meningitis
Ook wel hersenvliesontsteking of nekkramp genoemd. Ontsteking van de vliezen die om de hersenen en het ruggenmerg liggen.
Ménière
Ophoping van binnenoorvloeistof, waarvoor nog geen oorzaak is gevonden.
Microcefalie
Aandoening van het centrale zenuwstelsel die wordt gekenmerkt door een te kleine omvang van de schedel, waarbij de hersenen zich niet volledig ontwikkelen.
Migraine
Aanval van plotselinge hoofdpijn, die gepaard kan gaan met misselijkheid, braken en een overgevoeligheid voor licht en geluid.
MRI
Magnetic Resonance Imaging. Scantechniek waarbij met een magneetveld in de hersenen wordt gekeken.
MS
Multiple Sclerose. Verval van zenuwweefsel in hersenen en ruggenmerg, veroorzaakt door de vorming van plaques.
MSA
Multi systeem atrofie. Verzamelnaam voor ziekten waarbij meerdere delen (multi-systeem) van de hersenen vroegtijdig verouderen en afsterven (atrofie).
Multi systeem atrofie
MSA. Verzamelnaam voor ziekten waarbij meerdere delen (multi-systeem) van de hersenen vroegtijdig verouderen en afsterven (atrofie).
Multiple Sclerose
MS. Verval van zenuwweefsel in hersenen en ruggenmerg, veroorzaakt door de vorming van plaques.
Narcolepsie
Slaapstoornis. Narcolepsie is een slaap-waakstoornis waarbij onweerstaanbare slaapaanvallen zich plotseling voordoen.
Neglect
Aandoening waarbij iemand stelselmatig één lichaamshelft of een deel van de ruimte om hem heen verwaarloost, zonder zich hiervan bewust te zijn.
Nekkramp
Ook wel hersenvliesontsteking of meningitis genoemd. Ontsteking van de vliezen die om de hersenen en het ruggenmerg liggen.
Normale druk hydrocefalie
Hydrocefalie (waterhoofd) dat ontstaat door gestoorde opname van hersenvocht. Er is sprake van fluctuaties in de druk van het hersenvocht.
Obsessief-compulsieve stoornis
OCS. Ook wel dwangneurose of dwangstoornis genoemd. Angststoornis waarbij gedachten (obsessies) leiden tot dwanghandelingen.
OCS
Obsessief-compulsieve stoornis. Ook wel dwangstoornis of dwangneurose genoemd.
OPS
Organo Psycho Syndroom. Ook wel schildersziekte genoemd. Aantasting van het zenuwstelsel door langdurig inademen van agressieve vluchtige oplosmiddelen.
Paniekstoornis
Angststoornis waarbij onverwachte aanvallen optreden van een terugkerende, overweldigende angst.
Parasomnie
Verzamelnaam voor verschijnselen als slaapwandelen, nachtelijke angstaanvallen en perioden van slaapdronkenschap.
Parkinson
Tekort in de hersenen aan de neurotransmitter dopamine, waardoor de aansturing van de spieren wordt aangetast. Armen en benen gaan hierdoor beven.
Parkinsonisme
Verzamelnaam voor symptomen die voorkomen bij mensen met de Ziekte van Parkinson of met beschadigingen in hetzelfde hersengebied, maar met een andere oorzaak.
PDD-NOS
Pervasise Developmental Disorder- Not Otherwise Specified, restcategorie van de autistische stoornissen. Ontwikkeling van diverse vaardigheden is verstoord.
Periventriculaire leukomalacie
Ook wel PVL genoemd. Beschadiging van de witte stof naast de hersenkamers die bij te vroeg geboren baby's kan optreden.
PET
Positron Emissie Tomografie. Scantechniek waarbij met zeer kleine hoeveelheden radioactieve markeerstoffen hersenactiviteit getoond wordt.
Prolactinoom
Tumor in de hypofyse die teveel van het hormoon prolactine produceert, waardoor onder andere emotionele klachten kunnen ontstaan.
Pseudotumor Cerebri
Verhoogde druk van hersenvocht, veroorzaakt door een verstoring van het evenwicht tussen productie en afvoer.
Puberhersenen
Puberhersenen in ontwikkeling informeert iedereen over de hersenen van pubers.
Rett-Syndroom
Het Rett-syndroom is een neurologische aandoening waarbij er na een normale ontwikkeling ineens een verlies van vaardigheden optreedt.
Scantechnieken
Verzamelnaam van technieken om zonder de schedel te lichten in de hersenen te kijken. Voorbeelden zijn CT en MRI.
Schildersziekte
Ook wel OPS of Organo Psycho Syndroom genoemd. Aantasting van het zenuwstelsel door langdurig inademen van agressieve, vluchtige oplosmiddelen.
Schizofrenie
Ernstige psychiatrische aandoening waarbij psychosen optreden. Patiënt verliest contact met realiteit en krijgt hallucinaties en waandenkbeelden.
Slaap-apneu
Slaapstoornis. Minstens 20 keer per nacht stokt de adem minimaal 10 seconden waardoor patiënt overdag slaperig is.
Slaapstoornis
Verzamelnaam van verschillende aandoeningen waarbij mensen bijna elke nacht niet goed slapen of overdag altijd moe zijn.
Slapeloosheid
Slaapstoornis, ook wel insomnie genoemd. Moeite met inslapen, lang wakker blijven, te vroeg wakker worden en niet meer kunnen inslapen zijn symptomen van slapeloosheid.
Syndroom van Asperger
Contactstoornis waarbij de verschijnselen lijken op autisme, maar waarbij sprake is van een gemiddelde tot hoge intelligentie.
TIA
Transient Ischaemic Attack. Tijdelijke stoornis van de doorbloeding in de hersenen. Wordt ook wel een voorbijgaande beroerte genoemd.
Tinnitus
Het continu horen van geluiden die er niet zijn, zoals pieptonen, ruisen, suizen, brommen of fluiten.
Traumatisch hersenletsel
Hersenletsel ontstaan door een oorzaak buiten het lichaam, zoals een hersenschudding of hersenkneuzing.
Vegetatieve toestand
Langdurige comateuze toestand van patiënt. Zijn ogen zijn open, maar hij kan niet worden gewekt.
Verslaving
Verslaving is de alledaagse aanduiding voor geestelijk en/of lichamelijk afhankelijk zijn van verslavende stoffen.
Waterhoofd
Ook wel hydrocefalie genoemd. Vergroting van de hersenkamers, veroorzaakt doordat hersenvocht niet kan worden afgevoerd.
Whiplash
Gevolg van het verrekken van de nekspier, waarbij het hoofd eerst naar achteren en dan naar voren wordt geslingerd.
Wittestofziekten
Afwijkingen aan de witte stof leiden vooral tot motorische problemen, zoals moeite met lopen of niet meer kunnen spreken
Ziekte van Wernicke
Neurologische aandoening waarbij patiënt verward is en loopstoornissen heeft. Gaat soms vooraf aan syndroom van Korsakov.
Zuurstofgebrek rond de geboorte
Tijdens de geboorte kan er een tekort aan zuurstof optreden bij de baby, waardoor hersenbeschadiging kan optreden.
