Hersenkneuzing
Bij een hersenschudding raakt het hersenweefsel niet beschadigd, wat wél het geval is bij een hersenkneuzing, oftewel een contusio cerebri. Het bewustzijnsverlies bij een hersenkneuzing is van langere duur (minstens vijftien minuten) en dieper dan bij een hersenschudding. Afhankelijk van de plaats van de beschadiging in de hersenen en de ernst van de kneuzing kunnen neurologische stoornissen zoals verlammingen optreden.
Oorzaak
Door een klap ontstaat er een beurse plek in de hersenen, waar zich bloed en vocht opeenhopen. Het vocht neemt ruimte in beslag, waardoor de hersenen worden weggedrukt.
Symptomen
Na het ontstaan van de hersenkneuzing komen verschillende klachten geregeld voor: duizeligheid, hoofdpijn en een gestoord geheugen. Ook is het voor de patiënt vaak moeilijker de aandacht vast te houden en zich te oriënteren, en is hij sneller moe.
Net als bij een hersenschudding kampen alle patiënten na een hersenkneuzing met bewustzijnsverlies en PTA. Andere symptomen verschillen in ernst en komen niet allemaal bij elke patiënt voor.
Lichte en middelzware hersenkneuzingen, met een PTA-duur van één uur tot dertig dagen, komen het meest voor. Ernstige hersenkneuzingen hebben een PTA-duur van langer dan dertig dagen.
Behandeling
De ernst van de hersenkneuzing wordt onder meer bepaald met de Glasgow Coma Scale, een MRI-scan (met magnetische velden worden foto's van de hersenen gemaakt) of een CT-scan (met behulp van röntgenstralen wordt een beeld van de hersenen gemaakt). Bij meer dan de helft van de patiënten zijn op de scan afwijkingen van de hersenen te zien.
Een patiënt met een hersenkneuzing wordt altijd in het ziekenhuis opgenomen. In ernstige gevallen gaat de patiënt naar de intensive care, waar monitoren de vitale functies zoals ademhaling en temperatuur scherp in de gaten houden.
Indien de patiënt in shock is - een combinatie van verschijnselen als gevolg van een plotseling niet goed werkende bloedsomloop - wordt met een infuus vocht of bloed toegediend. Soms moet de patiënt kunstmatig beademd worden. Bij gevaar voor infectie krijgt hij antibiotica toegediend. Verder richt de behandeling zich op eventueel ander opgelopen letsel. Ten slotte is het belangrijk dat de patiënt volledige rust krijgt.
Gevolgen
Veel patiënten met een hersenkneuzing krijgen te maken met geheugen- en aandachtsstoornissen en moeheid, ook al wordt er gezegd dat een hersenkneuzing vrijwel geheel kan genezen. Vooral vlak na het ongeluk is de snelheid van informatieverwerking sterk verlaagd. Hoewel dat meestal na verloop van tijd beter wordt, blijken sommige patiënten na twee tot vijf jaar nog steeds mentaal trager dan voorheen. Verder kan door beschadiging van de kleine hersenen ataxie, een stoornis in de spiercoördinatie, optreden. Eén op de vier patiënten kan het werk na een jaar nog niet hervatten of alleen op een lager niveau.
Hoe langer het bewustzijnsverlies duurt, hoe ernstiger de gevolgen ook op langere termijn zullen zijn. Bij mensen die hersenschade hebben opgelopen in het gebied van de slapen en het voorhoofd, zijn de vooruitzichten het minst gunstig. In ernstige gevallen zijn er blijvende restverschijnselen zoals verlammingen, stoornissen van het zien en horen, epilepsie, desoriëntatie en geheugen-, spraak- en concentratiestoornissen.
Het herstel na een hersenkneuzing varieert enorm, van volledig herstel tot blijvende ernstige handicaps. Mogelijke restverschijnselen zijn verdeeld in vier categorieën: cognitie (taal, geheugen, concentratie en waarneming), emotionele en persoonlijkheidsveranderingen (angst, depressie en irritatie), motorische stoornissen (trillen) en psychosociale problemen (vereenzaming en relatieproblemen). Opvallend is de grote behoefte aan structuur in het dagelijkse leven.
Cijfers
Hersenschudding en hersenkneuzing vallen samen onder de term traumatisch hersenletsel. Jaarlijks worden er ongeveer 16.000 mensen ontslagen uit het ziekenhuis met een diagnose traumatisch hersenletsel (bron: Landelijke Medische Registratie).
De verwachting is dat het werkelijke aantal mensen die een hersenschudding of -kneuzing oploopt, veel hoger ligt. Mensen die alleen naar de huisarts gaan of zelfs gewoon thuisblijven, worden niet geregistreerd.
De Hersenstichting heeft een factsheet samengesteld over traumatisch hersenletsel.
