Home
Actueel
Blogs
Ben je wakker?

Ben je wakker?

Maandag 6 januari 2014. Geplaatst onder: HersenenSlaap door Mark Mieras

‘Ben je wakker?,' fluister ik tegen mijn vrouw terwijl ik zachtjes onze al donkere slaapkamer in loop. Het is een bijzondere soort vraag. Komt er geen reactie dan is het antwoord vermoedelijk ‘nee'. Komt er wel een intelligente reactie (‘Nee, ik slaap') dan is het antwoord beslist ‘ja'. Niet wat de reactie is, maar of er een intelligente reactie is, dat is het criterium voor bewustzijn.

 

Ook met een hersenscan kun je het verschil tussen bewust en onbewust vaststellen. Bij iemand in diepe slaap zie je slechts een heel beperkte respons in de hersenen. Alleen het gedeelte van de hersenschors dat geluidsprikkels verwerkt, de auditieve schors, wordt heel actief, direct nadat je een vraag stelt. Daar blijft het bij. Het slapende brein is een eilandenrijk van geïsoleerde centra. En daarom komt er geen reactie en kan de persoon in kwestie zich er later ook niets van herinneren. Tijdens de lichtere droomslaap is de ‘connectiviteit' al beter. Er zijn meer reacties te meten, al doet het geheugen nog steeds niet mee. Dromen kunnen we ons daarom alleen herinneren als we 's nachts eventjes wakker worden. Bewustzijn kent dus verschillende niveaus. Je kunt die beoordelen door te meten of onderdelen van de hersenen zijn doorverbonden en hoe uiteenlopend hun hersenactiviteit is.

 

Ziedaar het uitgangspunt van de Perturbational Complexity Index (PCI), een nieuwe maat voor bewustzijn, recent ontwikkeld door onderzoekers uit Italië, België, Amerika en Brazilië. Via een magnetische spoel bij het hoofd wordt een stukje van de hersenschors geprikkeld en met elektroden op het hoofd wordt bekeken hoe de rest van de hersenschors daarop reageert. Dat levert een getal op. Mensen die wakker zijn hebben een PCI rond de 0,55, in diepe slaap of onder narcose daalt die tot 0,2. De ene narcose levert nog lagere waarden op dan de andere. De onderzoekers hopen dat de bewustzijnsmeetlat ons kan helpen om in de toekomst bij patiënten in coma of vegetatieve staat een beter antwoord te geven op die ene prangende vraag: is er daarbinnen iets dat wakker is?

 

 

Mark Mieras,  

wetenschapsjournalist en columnist Hersen Magazine.  

Auteur van drie boeken: 'Heftige hersens!' Ben ik dat?' en 'Liefde'.


Meer artikelen in HersenenSlaap

Reacties

2

Hallo Mark,

Interessant! Zou het kunnen zijn dat mensen met ADHD een soort van Hyper PCI kunnen hebben ivm mogelijk overactieve/alerte brein? Of ligt de waarde van het bewustzijn van een wakker persoon altijd rond de 0,55?

Groeten,
Chris Würdinger


Chris Wurdinger  |  11-12-2014 00:23 uur

Heel interessant .


Willy  |  19-06-2014 10:28 uur

Reageer op dit artikel