Home
Actueel
Blogs
Drijvende kracht

Drijvende kracht

Woensdag 27 augustus 2014. Geplaatst onder: HersenenHersenletsel door Sarah Willems

Ik vind het altijd een grappig idee dat mijn hersenen drijven in mijn hoofd. Ik stel mij dan voor dat ze zich bevinden in turbulent water en dat mijn gedachten daarin rondzwalken op zoek naar vaste grond. Net als ik denk mentaal grip op iets te hebben, kan het weer helemaal anders blijken dan ik dacht. Het ironische is dat ik dit onvaste gevoel voorál heb als ik nadenk over de werking van die hersenen. Hoe dieper ik er op in ga, hoe complexer het wordt en des te meer het weer gaat duizelen.


De hersenen drijven dus. Maar niet in turbulent water, ze liggen behoorlijk stabiel. Het laagje vloeistof ligt er voornamelijk omheen als bescherming tegen stoten en voor het afvoeren van afvalstoffen. Het brein is een zeer georganiseerd geheel. Ik heb de anatomie van de hersenen tot in detail uit mijn hoofd geleerd. Ik heb bekeken hoe het in functionele stukken opgesneden kan worden als een anatoom ermee aan de slag gaat. Het ziet er uit als dicht weefsel, het bevat symmetrie, gebaande paden en een hiërarchische structuur. Het bestaat uit talloze gebieden en het is dan ook goed voor te stellen dat in dat complexe netwerk van neuronen en bloedvaten een foutje sluipt tijdens de ontwikkeling.


Dit was aan de hand bij Jill Bolte Taylor, neuro-anatoom en schrijfster van het boek My Stroke of Insight. Een afwijking in haar aderstelsel (een arterio-veneuze malformatie, afgekort AVM) leidde ertoe dat een hersenader onder grote druk kwam te staan en uiteindelijk barstte. In de tijdspanne van een paar uur maakte zij bewust de uitval van haar hersenfuncties mee: van een vreemd gevoel in haar ledematen en moeite om haar aandacht te sturen ging zij tot een onvermogen om te spreken en halfzijdige verlamming. Maar ook haar waarneming van de omgeving veranderde: geluiden klonken overweldigend, woorden als inhoudsloos gezoem en de grens tussen haar lichaam en de omgeving vervaagde in haar ogen. Taylor ziet haar hersenbloeding niet als een ongeluk maar als een inzicht. Door de verandering van haar waarneming werd zij één met de omgeving, ontstond er rust en was zij geheel in het moment.

 

Dit bijzondere verhaal inspireert om te onderzoeken wat er nou precies gebeurt in een brein, tijdens een hersenbloeding. En om me te verdiepen in wat anderen die het overkomen is hebben ervaren. Lezend in de literatuur werd mij wel duidelijk dat wat Taylor meemaakte nogal uitzonderlijk is. De meeste mensen raken snel buiten bewustzijn of hebben niet zulke uitgebreide herinneringen van het bewuste moment. Laat staan dat ze het achteraf kunnen opschrijven.


Ik wilde iemand ontmoeten die een soortgelijke hersenbloeding meegemaakt heeft, en zocht daarom contact met Tamara. Tamara, psychologe van beroep, kreeg ook op jonge leeftijd een hersenbloeding, veroorzaakt door een AVM in de linkerzijde van haar hersenen. Zij vertelt me dat zij zelfs van het gehele eerste jaar na haar hersenbloeding weinig herinnering heeft. Haar hersenen waren zo hard in herstel dat zij het grootste gedeelte van de dag sliep. Net als Taylor kreeg Tamara na de bloeding te maken met afasie, waardoor ze beperkt is zich te uiten in taal. Tamara heeft al jaren hard gewerkt aan haar spreekvaardigheid en naar eigen zeggen ongelofelijk veel geleerd. Alle vragen die ik haar stel begrijpt ze direct. Aan haar gezicht is te zien dat zij ook bijna altijd direct een antwoord gereed heeft. Ik vraag haar of het klopt wat ik denk te zien en zij beaamt: gedachtes vormen gaat vloeiend, zoals altijd, alleen gedachtes uitspreken...dat kost dus moeite.

 

Probeer je eens voor te stellen: je hebt een brein dat alles begrijpt en ideeën en gedachten vormt, maar dat niet goed meedoet om dat alles om te zetten in woorden. Gedachten te hebben die rondzwalken in je hoofd, niet op zoek naar vaste grond, maar op zoek naar een uitgang. Een wereld vol met mensen met zulke breinen lijkt me heerlijk rustig. Maar zo'n brein hebben in een communicatieve wereld als de onze moet knap lastig zijn.

 

Sarah Willems is afgestudeerd in de neuropsychologie. Ze maakt samen met theatermakers Nina Willems en Marijke de Kerf de voorstelling INSLAG, waarin zij onderzoeken wat er gebeurt in het brein wanneer iemand een hersenbloeding doormaakt, en vooral wat dit kan doen met je waarneming, begrip van de wereld om je heen en je identiteit. Ze laten zich hierbij inspireren door het boek Een onverwacht inzicht van Jill Bolte Taylor en door gesprekken die zij voeren met (ervarings-)deskundigen.

 

Klik hier voor meer informatie over de voorstelling


Meer artikelen in HersenenHersenletsel

Reacties

3


  |  27-10-2019 23:04 uur

2 1/2 jaar geleden heb ik flinke hersenbloeding meegemaakt. Binnen enkele seconden was ik rechtszijdig verlamd. Kon niet meer praten, niet bewegen. Heb alles bewust meegemaakt. Zelf de telefoon gepakt, maar kon niets meer uitbrengen. Toen ik op de brancard lag kon ik alles aanwijzen wat ik mee wilde hebben, zoals sleutels, telefoon. Na 2 weken ziekenhuis was ik 5 maanden in Rijndam in Rotterdam, waar ik met heel veel huilen en heel veel lachen zodanig ben opgeknapt, dat ik weer "gewoon" mijn huishouden kan doen, mijn vrijwilligerswerk heb opgepakt. Met mijn beperkingen, rechterarm doet helemaal niets en mijn been kan ik gebruiken met aangepaste laars. Ook rijd ik weer in de auto en heb mijn zelfstandigheid heroverd. Ik probeer altijd mensen die een beperking hebben te motiveren een tandje extra bij te zetten.


Trudy groenendaal  |  28-08-2014 08:19 uur

Heel herkenbaar !!
3jaar geleden een hersenbloeding gehad .het is by mij op cognitieve geslagen ..en kan niet meer ver wandelen linkerkant van het been is iets mee..
Ik heb lange tijd gerevalideerd op sint maartenskliniek in een cbu regeling..dwz alles wat op cognitieve gebeurt,,reageren en waarnemen.van alles begeleiding gehad ..logo ergo bewegingagoog.dank zij deze mogelijkheid ben ik zo ver gekomen ,dat ik terug in de maatschappij kan fuctioneren bij de thuiszorg ,wel op stabiele zorg .moet ook in een structuur blijven ..zelfs met boodschappen doen ..maar goed ik ben dankbaar dat ik kan en mag werken en leven ..met vriendelijke groet verblijf ik
Goretti puijn
,


Goretti puijn merkus  |  27-08-2014 14:18 uur

Reageer op dit artikel