Home
Actueel
Blogs
Werkgeheugen

Werkgeheugen

Vrijdag 19 september 2014. Geplaatst onder: Hersenen door Wim Kweekel

Sinds ik ambassadeur van de Hersenstichting ben, verdiep ik me uiteraard meer in onze hersenen. Ik wil er zo veel mogelijk over weten, er m'n voordeel mee doen en er dan ook nog af en toe iets over kunnen vertellen. Punt is dat er vaak termen gebruikt worden die mij - een leek - niets zeggen. Ik vertaal het dan maar zo simpel mogelijk.

 

Zo hebben we het langetermijngeheugen en het kortetermijngeheugen. Kijk, dat is makkelijk om te onthouden. Het kortetermijngeheugen slaat iets kort op, zodat we het gelijk kunnen gebruiken. Waar heb ik zojuist mijn sleutels neergelegd? Dan ga ik na wat ik zojuist gedaan heb en waar ik net ben geweest. Informatie die waarschijnlijk zinloos is voor ons langetermijngeheugen. Daar slaan we de dingen op die we op (lange) termijn nog willen en moeten gebruiken. Wat is bijvoorbeeld de snelste manier om van huis met de auto op de snelweg te komen naar een bepaalde plaats. Kortom de termen lange- en kortetermijngeheugen heb ik zinvol in mijn lange termijn opgeslagen. Ik kan het op een veel later tijdstip terug halen.

 

Daarnaast hebben we het zogenaamde werkgeheugen. Dat is dat deel van de hersenen die iets doet met de dingen die we meemaken (en in het kortetermijngeheugen zit) en dat dan combineren met de dingen die we al wisten (het langetermijngeheugen). Ik wilde wel eens weten hoe dat werkgeheugen nu werkte. Als je het aan deskundigen vraagt beginnen ze met allerlei termen waardoor bij mij het licht uitgaat. Ofwel: in mijn langetermijngeheugen heb ik geen kapstokje waar ik de termen aan op kan hangen. Ik ben op zoek gegaan naar een kapstokje waar ik het wel aan op kan hangen. Als ik een goed kapstokje heb kan ik het onthouden en overdragen.

 

Hier het resultaat.

Ons werkgeheugen bestaat uit een aantal onderdelen.
Om te beginnen stelt het voor ons de prioriteiten vast. Waar besteden we nu aandacht aan en wat negeren we? Datgene wat dat regelt in ons werkgeheugen is te beschouwen als de manager van ons werkgeheugen. Met een moeilijk woord is dat de prefrontale cortex, maar de term manager zal menigeen meer aanspreken.

Dan hebben we het visuospatieel kladblok. Dit is de grafische computer. Daarmee kunnen we beelden maken als we ons iets voorstellen. Bijvoorbeeld hoe zou ons huis eruit zien als we dat roze zouden schilderen. Of hoe zou het nieuwe ontwerp er in werkelijkheid uit zien.

Uiteraard hebben we ook een calculator. Dat deel van onze hersenen waarmee we rekenen (intraparietale sulcus).

Dan hebben we ook een klein bandrecordertje. Dat slaat alles wat we horen eventjes op. Daarmee kunnen we even teruggaan in de tijd. Wat zei iemand nu ook alweer? En we kunnen daarmee een telefoonnummer onthouden door het een paar keer te herhalen en dan het nummer in te toetsten. Informatie die we daarna weer los kunnen laten. Dit kleine bandrecordertje heet de fonologische lus.

Dan hebben we allemaal de zogenaamde central executive. Dat is de rangeerder die kijkt of we iets opslaan in het kortetermijngeheugen of in het langetermijngeheugen. Hij regelt ‘het spoor' zo dat het naar de juiste geheugen wordt getransporteerd.

 

Bij het langetermijngeheugen hebben we de bibliothecaris. Dat is diegene die de toegang regelt tot het langetermijngeheugen. De bibliothecaris regelt wat we opslaan en zorgt er voor dat we de informatie, zelfs na jaren, weer kunnen reproduceren en gebruiken (hippocampus.

 

En dan hebben we de episodische buffer, anders gezegd de harde werker. Dat is het deel dat alle informatie gebruikt, combineert en tot nieuwe inzichten komt van waaruit we dan weer actie ondernemen.

 

Kortom ieder van ons heeft een prefrontale cortex, een visuospatieel kladblok, een intraparietale sulcus, een fonologische lus, een central executive, een hippocampus en tot slot de episodische buffer. En nu weet u vast nog wat ik daarmee bedoelde. Toch?

 

Of is het volgende rijtje makkelijker te onthouden? Manager - Grafische computer - Calculator - Bandrecorder - Rangeerder - Bibliothecaris - Harde werker.

 

Mijn bibliothecaris heeft het laatste eenvoudige rijtje al verwerkt en mijn grafische computer heeft er zelfs beelden bij gemaakt. Het eerste rijtje is even blijven hangen op de fonologische lus. Dat ben ik alweer kwijt.

 

En u? Welke kapstok is voor u handiger?


Meer artikelen in Hersenen

Reacties

4

Beste Fred,
Wanneer hersenletsel optreedt door een klap of val, kan het hersenweefsel op verschillende manieren beschadigen.
Het kan zo zijn dat er ook sprake is van letsel op andere plekken dan die waar bijvoorbeeld de klap op terechtkwam. Afhankelijk van waar in de hersenen het letsel zit, kunnen er verschillende klachten zijn. Fysieke klachten, cognitieve klachten (zoals geheugenproblemen of moeite met plannen) en ook emotionele klachten (zoals stemmingswisselingen, veel emotioneler zijn of juist last hebben van een ‘korter lontje’). Vooral de laatste klachten worden niet altijd toegeschreven aan het letsel, waardoor een voorgeschreven behandeling ook niet altijd aanslaat. Kijk voor meer informatie over de gevolgen van traumatisch hersenletsel op: http://ow.ly/Fpch0
Helaas kunnen wij u geen persoonlijk medisch advies geven, of aangeven waardoor u de laatste tijd zo veel meer emotioneler reageert. Wij raden u aan uw klachten voor te leggen aan uw huisarts en/of revalidatiearts.


Hersenstichting  |  05-12-2014 10:42 uur

vind het lastig om het antwoord te vinden, maar ik merk de laatste jaren een grote emotionele verandering. mijn hersenbeschadiging liep ik op bij een auto-ongeluk. vraag: kan hersenbeschading groeien en het evt. emotiecentrum beschadigen?


fred  |  29-11-2014 16:16 uur

Het licht gaat bij mij op deze manier "aan" en niet "uit", ben dol op werkbare kapstokken :)), zeer zinvol


Marti  |  22-09-2014 18:07 uur

Reageer op dit artikel