Home
Actueel
HersenMagazine
Depressie bestrijden met een app

Depressie bestrijden met een app

Meer dan de helft van de mensen die ooit een depressie hebben gehad, krijgt er opnieuw mee te maken. Psychiater Eric Ruhé van het Radboudumc in Nijmegen onderzoekt met steun van de Hersenstichting of het mogelijk is de voortekenen van een terugval te herkennen en actie te ondernemen.

 

Een terugval in een depressie is volgens Ruhé te vergelijken met een angstaanjagend steile glijbaan. ‘Bovenaan gaat het goed. Maar zodra je eenmaal over de rand bent, gaat het heel steil naar beneden.’ De klim vanaf de bodem terug omhoog duurt bij veel mensen lang. ‘Bovendien is een depressie een lijdensweg,’ aldus Ruhé. ‘Elke keer krijg je weer te maken met somberheid, futloosheid. Je kunt snel onrustig en nerveus raken en je vrienden of familie zelfs kwijtraken omdat je ze niet wilt zien.’ Onderzoek naar het voorkómen van een depressie is nodig. De Hersenstichting heeft daarom het SMARD-programma* van Ruhé gefinancierd.

Patronen opsporen

Het SMARD-programma bestaat uit twee apps waarmee Ruhé wil voorkomen dat mensen weer in een depressie belanden: BeHapp en SMARD. BeHapp is ontwikkeld door collega’s van Ruhé van de Rijksuniversiteit Groningen. De app is via Play Store te downloaden, vooralsnog alleen op Android-toestellen. ‘Op het moment dat mensen bij zichzelf de eerste tekenen zien van een terugval, zoals somberheid, is het vaak al te laat. Met BeHapp willen we subtiele veranderingen in gedragspatronen en symptomen opmerken. Blijf je bijvoorbeeld ineens meer thuis? Ben je minder sociaal actief? Bel je plots een stuk minder of op vreemde tijdstippen zoals midden in de nacht? Ga je na je werk ineens niet meer naar je sportvereniging? Tijdstippen van bellen, appen, uitgaan en sporten kunnen via de mobiele telefoon worden gemonitord.’ BeHapp verzamelt al deze data van iemands dagelijkse patroon. Ruhé wil met deze data de afwijkingen die een dreigende depressie kunnen voorspellen opsporen. De tweede app, de SMARD-app, zorgt ervoor dat er wordt ingegrepen op onderliggende (hersen)processen die bijdragen aan het terugkeren van depressies. ‘De SMARD-app meet stemming en lichamelijke symptomen door de zogenaamde dagboekmethode. De gegevens worden meerdere malen per dag vastgelegd.’ De SMARD-app biedt ook trainingen aan die een nieuwe depressie moeten voorkomen. Mensen kunnen deze trainingen dan thuis volgen.

 

‘Een depressie is een lijdensweg. Elke keer krijg je weer te maken met somberheid en futloosheid’

 

Ruhé hoopt dat door de combinatie van de twee apps nog eens 30% minder mensen een terugval ervaart. Als onderzoekers bij iemand via BeHapp afwijkingen in het dagelijkse patroon zien, kunnen ze via de SMARD-app zien of er ook sprake is van stemmingsverandering.‘Uiteindelijk kunnen wij daarmee voor de patiënt en eventueel de behandelaar actie ondernemen. Maar daarvoor moeten we nog vier jaar onderzoek doen.’

 

Als het project straks in de praktijk loopt, registreert BeHapp de verschillende gegevens op een speciale, beveiligde server. ‘De app verwijdert de opgeslagen gegevens automatisch van de telefoon zodra deze zijn doorgestuurd naar de server. Ook kunnen wij in het ziekenhuis niet zien wie de patiënt is. Er worden geen gegevens opgeslagen. Ook niet wat iemand zegt of typt.’ Het project van Ruhé bevindt zich in de opstartfase. ‘We zijn bezig gedragspatronen vast te stellen bij ongeveer twintig mensen die de app gebruiken, en die al drie keer of vaker een terugval hebben gehad. We moeten eerst iemands normale gedrag in kaart brengen, voordat we de afwijkingen zien. Ook onderzoeken we of de trainingen die we via de app aanbieden, voldoende werken. Voor deze onderdelen zoeken we nog extra deelnemers.’

 

Deelnemers

Voor twee deelprojecten van de SMARD-studie zoekt Ruhé deelnemers die:

  • in hun leven 3-maal (of vaker) een depressieve periode hebben doorgemaakt;
  • momenteel geen depressieve periode doormaken of veel depressieve (rest-)klachten hebben;
  • tussen de 18-65 jaar oud zijn;
  • regelmatig een smartphone gebruiken

 

Geinteresseerden die zich willen aanmelden als deelnemer, kunnen dit doen door een e-mail (met daarin hun telefoonnummer) te sturen naar Eric Ruhé: eric.ruhe@radboudumc.nl

 

Meer informatie over de inhoud van de studie is te lezen op www.radboudumc.nl/trials/smard-studie.

 

 

* SMARD-programma: Smartphone Monitoring and cognitive training Against Recurrence of Depression.

‘Het is fijn dat er iemand meekijkt’

Daniella Kok-Van Lune gebruikte BeHapp ruim een jaar geleden tijdens een testfase. ‘Na vijf jaar depressie, waarin ik veel geleerd heb van mijzelf, wilde ik mijn ervaring delen met anderen. Ik wilde mijn ervaring inzetten om anderen te kunnen ondersteunen en laten voelen dat ze niet alleen staan. Ik heb de app een week geprobeerd en zie echt de toegevoegde waarde! Als ik een mindere dag heb, dan zie ik bijvoorbeeld op de app terug dat ik aanzienlijk minder op sociale media ben en minder tijd investeer in andere mensen. Dat kan een teken van een terugval zijn. Het feit dat ik gevolgd word door een professional langs de zijlijn, ervaar ik echt als een extra steun. Het is fijn dat er iemand meekijkt. Je bent juist sterk als je hulp durft te accepteren wanneer je depressief bent. Je kunt niet alles zelf.’

Toekomstdroom Eric Ruhé

Psychiater Eric Ruhé hoopt dat er door zijn SMARD-onderzoek minder mensen terugvallen in een depressie: ‘Het scheelt in de eerste plaats veel persoonlijk lijden, maar ook de maatschappelijke kosten kunnen worden teruggedrongen.’

Lees hier de hele toekomstdroom