Oorzaak van de ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson ontstaat in de hersenen een tekort aan de neurotransmitter dopamine. Cellen die dopamine produceren, sterven langzaam af. Deze cellen bevinden zich vooral in een bepaald gedeelte van de hersenen, de substantia nigra. Door het dopaminetekort wordt de aansturing van spierbewegingen aangetast, er kunnen trillingen of trager bewegen optreden.

Symptomen van de ziekte van Parkinson

Vaak is er sprake van trillen (tremor) en trager bewegen (bradykinesie), meestal meer uitgesproken aan een lichaamshelft. Trillen treedt met name op in rust. De fijne motoriek kan lastiger worden ( bijvoorbeeld het dichtkopen van een bloes en het strikken van veters). Ook wordt het handschrift kleiner.

Kenmerkend voor mensen met de ziekte van Parkinson zijn hun schuifelende pasjes. In sommige gevallen blokkeren ze tijdens het lopen. Dit wordt ook wel Freezing of Gait (FoG) genoemd. Er is vaak een maskergelaat, de spraak wordt zachter en ook het slikken kan problemen geven. Ook treedt er een toename van speekselvloed op (kwijlen).

Heb je vragen over (de gevolgen van) een hersenaandoening of over behandelingen? Onze medewerkers van de infolijn helpen je graag. Neem gerust contact op via mail of telefoon.

Gevolgen van de ziekte van Parkinson

Parkinson is een progressieve aandoening, een ziekte die verergert na verloop van tijd. Naast stijfheid en trillen kunnen er andere problemen zijn. Vaak is de reuk al voor de diagnose verminderd, ook zijn slaapstoornissen (in de REM-slaap, heftige dromen) gerelateerd aan de ziekte van Parkinson. Daarbij is er verhoogde kans op dementie, depressie, moeite met ontlasting (obstipatie). Een veel voorkomende klacht is vermoeidheid, dit meldt zeker 50% van de patiënten. Seksuele problemen en problemen met plassen komen ook voor.

Diagnose van de ziekte van Parkinson

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de symptomen. Meestal wordt een MRI-scan van de hersenen gemaakt om andere aandoeningen uit te sluiten. Een dergelijke hersenscan kan Parkinson echter niet aantonen. Met een andere scantechniek (DaT-scan) kan wel een tekort aan dopamine zichtbaar worden gemaakt. De meeste mensen krijgen de ziekte wanneer zij tussen de 70 en 84 jaar oud zijn.

Janet kreeg op haar 43e de diagnose ziekte van Parkinson

Janet is 50 jaar en moeder van Alicia. Samen hadden ze een fijn en onbezorgd leven. Tot zeven jaar geleden bij Janet de diagnose ziekte van Parkinson werd vastgesteld. Het liefst zou ze haar kop in het zand steken, maar ze weet dat dat niet kan. Janet wil namelijk nog zo lang mogelijk voor haar dochter kunnen zorgen. Helaas is de toekomst onzeker.

Behandeling van ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is niet geneesbaar. De behandeling is vooral gericht op het optimaliseren van het functioneren, vooral bij de motorische problemen. Fysiotherapie helpt om soepeler te kunnen bewegen, logopedie helpt bij de spraakproblemen en ergotherapie biedt ondersteuning om de gewone dagelijkse bezigheden langer zelfstandig te kunnen uitvoeren.

Er zijn verschillende medicijnen beschikbaar die gericht zijn op het aanvullen van het dopaminetekort. Levodopa (vaak kortweg dopa genoemd) is een van de bekendste middelen. Deze medicijnen genezen niet, maar kunnen het functioneren verbeteren. Stijfheid en traagheid verbetert over het algemeen goed met levodopa. Spraakstoornissen, slikproblemen en balansvermindering reageren niet goed op medicatie. Hiervoor zijn medebehandeling door logopedist, fysiotherapeut en ergotherapeut van essentieel belang.

In een gevorderd stadium kunnen deze ‘gewone’ medicijnen onvoldoende werkzaam zijn, of zijn de bijwerkingen te groot. In het laatste geval zijn er drie geavanceerde behandelopties (2e lijns-behandeling):

• Apomorfine (chronische toediening van medicatie via een pomp)
• Duodopa (chronische toediening van leovodopa via een pomp)
• Deep Brain Stimulation, DBS (diepe hersenstimulatie – hersenoperatie)

Onderzoek

De Hersenstichting steunt onderzoek waarbij het voor patiënten mogelijk is om Deep Brain Stimulation onder algehele narcose te kunnen ondergaan. In onderstaande video vertelt neurochirurg Rick Schuurman, Universitair Medisch Centrum Amsterdam, over dit onderzoek.

Cijfers

49.300

mensen met de ziekte van Parkinson of parkinsonisme waren er in 2016 bekend bij de huisarts. Het begint meestal op latere leeftijd, en treft dus vooral ouderen.

82.600

Uit een toekomstverkenning van het RIVM voor 2040 komt naar voren dat er over twintig jaar 82.600 mensen lijden aan de ziekte van Parkinson.