Wat is een TIA?

Bij een TIA (Transient Ischaemic Attack) gaat er even iets mis in de bloedvaten van de hersenen. Hierdoor krijgt een deel van je hersenen tijdelijk te weinig bloed. Meestal gaat een TIA binnen 30 minuten over, maar soms kan dit tot wel 24 uur duren.

Een TIA zorgt niet voor blijvende schade, maar het is wel belangrijk dat een arts je behandelt. Een TIA kan namelijk leiden tot nog een TIA, of tot een beroerte.

Waarschuwing

Bel direct alarmnummer 112 als je een TIA bij jezelf of iemand anders herkent. Ook als je twijfelt. De kenmerken van een TIA lijken op die van een beroerte. Daarom is het belangrijk om medische hulp te zoeken.

Wat gebeurt er bij een TIA?

De hersenen worden voorzien van zuurstof via twee halsslagaders aan de voorkant van de hals en twee wervelslagaders aan de achterkant van de nek. De oorzaak van een TIA ligt meestal in een slechte kwaliteit van de bloedvaten. De binnenwand van de slagader kan beschadigd zijn. In deze beschadigde plek gaan bloedplaatjes (kleine cellen die zorgen voor bloedstolling) en vetten (cholesterol) samenklonteren. Deze samengeklonterde massa heet plaque, en dit hele proces heet slagaderverkalking of atherosclerose – athero betekent brij en wijst op de verharding van de slagader door de plaque.

In de meeste gevallen laat bij een TIA een klein stukje stolsel van de plaque los. De rest van de plaque zit er dus nog. Het stolsel wordt meegevoerd in de bloedstroom, totdat het in de hersenen vastloopt in de kleine bloedvaten en deze blokkeert. Op dat moment wordt gesproken van een embolie. Het achterliggende hersengebied is even verstoken van zuurstof en functioneert niet meer goed. Het stolsel kan ook uit het hart komen en dan tijdelijk vastlopen in een slagader. Dit kan onder andere gebeuren bij patiënten met een hartritmestoornis of een hartklepaandoening.

Een andere oorzaak van een TIA is de dichtgeslibde slagader zelf. Op de beschadigde binnenwand van een bloedvat zit een bloedstolsel, dat daardoor tijdelijk geen bloed doorlaat. In deze situatie spreekt men van een trombose.

Door het plotselinge zuurstoftekort in de hersenen treden bepaalde symptomen op, de zogenoemde uitvalverschijnselen.

De symptomen van een TIA treden plotseling en onverwacht op. Op één dag kunnen meerdere TIA’s optreden. Een TIA duurt meestal enkele minuten, maar kan ook enkele uren duren. Als de klachten niet verdwijnen, is er sprake van een beroerte. De symptomen van een TIA kunnen zijn:

De symptomen kunnen heel verschillend zijn, maar treden wel gelijktijdig op. Welke zich precies voordoen, is afhankelijk van de plaats in de hersenen waar de bloeddoorstroming tijdelijk geblokkeerd wordt. De symptomen van een TIA zijn vaak een vreemde gewaarwording; iemand kan er behoorlijk van schrikken.

Kenmerken van een TIA

Bij een TIA krijg je plots last van klachten. Deze kunnen per persoon verschillen. Bel alarmlijn 112 als je één van deze kenmerken ziet:

  • scheve mond
  • slecht zien of tijdelijke blindheid
  • warrig of onduidelijk praten
  • armen of benen niet kunnen bewegen, of bijvoorbeeld de linker of de rechter niet
  • scheve mond
  • slecht zien of tijdelijke blindheid
  • warrig of onduidelijk praten
  • armen of benen niet kunnen bewegen, of bijvoorbeeld de linker of de rechter niet

Andere kenmerken van een TIA kunnen zijn:

  • misselijkheid en soms ook braken
  • je voelt je duizelig en draaierig
  • je hebt geen controle over een arm of been
  • geen gevoel in delen van je lichaam, of een veranderd gevoel

Diagnose

Als je denkt dat je een TIA hebt gehad, bel dan zo snel mogelijk de huisarts en maak diezelfde dag nog een afspraak. De huisarts zal je vragen om te beschrijven wat er gebeurde en wat je voelde. Zo kan je huisarts bepalen of er sprake kan zijn van een TIA.

Als dat zo is, dan verwijst de huisarts je naar een TIA-poli of TIA-service. Meestal moet je hier dan snel naartoe. Dit is een speciale afdeling in het ziekenhuis. Een neuroloog zal je hier snel onderzoeken.

Om de diagnose te stellen zal de neuroloog meestal een CT-scan (Computer Tomografie) of MRI-scan (Magnetic Resonance Imaging) van je hersenen maken. Dit brengt delen van de hersenen in beeld. Zo kan de arts direct besluiten welke behandeling je nodig hebt.

Oorzaken

De oorzaak van een TIA is meestal een slechte kwaliteit van de binnenwand van de bloedvaten. In de loop van de jaren raakt de binnenwand van de bloedvaten langzaam beschadigd. Hierdoor wordt de wand dikker. Dit heet slagaderverkalking.

Ouderdom

Als je ouder wordt kunnen je bloedvaten verkalkt of verstopt raken. Je hebt dan meer kans op een TIA.

Ongezond leven

Maar ook door roken of een ongezonde manier van leven kunnen je bloedvaten sneller slijten of verstopt raken. Dit kan ook gebeuren als je suikerziekte hebt, of een te hoge bloeddruk, of een te hoog cholesterolgehalte.

Bloedarmoede

Een andere mogelijke oorzaak van een TIA is bloedarmoede. Daardoor kan er te weinig zuurstof in je bloed zitten.

Hart- en vaatziekte

Ook een hartziekte kan een TIA veroorzaken. Zoals een hartritmestoornis, een hartklepaandoening, of een hartinfarct. In sommige families komen hart- en vaatziekten vaker voor dan in andere families.

Behandeling

Met een goede en snelle behandeling kun je helemaal beter worden na een TIA. Bij het kiezen van een behandeling kijkt de neuroloog naar de oorzaak van de TIA. Zo kan de arts beslissen welke behandeling geschikt is.

Leefregels

Als de TIA veroorzaakt is door een ongezonde manier van leven, dan zal de arts je aanraden om gezonder te gaan leven. Om je hierbij te helpen geeft de arts je nieuwe leefregels.

Operatie

Als je halsslagader ernstig beschadigd of verstopt is, dan kan een operatie nodig zijn.

Medicijnen

Bij een te hoge bloeddruk of te veel cholesterol in je bloed, schrijft de arts je medicijnen voor. Als de TIA is veroorzaakt door een verstopping in je bloedvaten, dan kan een arts je een antistollingsmiddel geven. Dit medicijn maakt je bloed dunner. Hierdoor raken je bloedvaten minder snel verstopt.

Gevolgen van een TIA

Bij een TIA verdwijnen de klachten snel. Je wordt vaak ook weer helemaal beter. Tijdens de TIA kun je wel last hebben van verschillende klachten.

  • Iets begrijpen: tijdens een TIA heb je vaak moeite met praten. Ook vind je het lastig om te begrijpen wat mensen tegen je zeggen.
  • Jezelf verplaatsen: na een TIA mag je 2 weken niet zelf autorijden. Dit kan het soms lastig maken om naar werk en andere plekken te gaan. Als deze 2 weken voorbij zijn, bepaalt de neuroloog of je weer mag autorijden.​
  • Jezelf verzorgen: door gezonder te leven, kun je een nieuwe TIA en een beroerte voorkomen. Als je rookt is het dus belangrijk om daarmee te stoppen. Ook is het belangrijk om gezonder te eten en meer te bewegen.
  • Omgaan met anderen: als je een TIA hebt gehad kun je daar erg van schrikken. Omdat je bang kan zijn dat het weer gebeurt, vind je het misschien wel eng om alleen te zijn. Of blijf je misschien liever thuis.
  • Dagelijkse activiteiten: als je nieuwe leefregels hebt gekregen van de arts, dan zal je leven daardoor veranderen. Zo zul je vaak meer tijd moeten maken voor sporten, bewegen en het maken van een gezonde maaltijd.
  • Meedoen aan de wereld: als je een TIA hebt gehad, dan word je meestal weer helemaal beter. Je kunt daarna weer goed meedoen aan de wereld.

Cijfers

168.300

mensen waren er in totaal in 2019 bij de huisarts bekend met een TIA.

59.200

hiervan waren er nieuw in 2019.

25%

van de mensen is jonger dan 65 jaar.