Delen
 

Traumatisch hersenletsel

Als het hoofd een klap krijgt, dan kan het hersenweefsel beschadigd raken. Soms ontstaat hierdoor schade aan de buitenkant van de hersenen. Ook de bloedvaten die de hersenen van zuurstof voorzien kunnen beschadigd raken. In dat geval is er een hersenletsel. Om precies te zijn: traumatisch hersenletsel. Want het letsel is een gevolg van een ongeval ofwel trauma.

Oorzaken en verschillende vormen

Bij licht traumatisch hersenletsel is er sprake van een hersenschudding. Een hersenkneuzing valt in de categorie middelzwaar tot ernstig hersenletsel. Het onderscheid wordt gemaakt in het ziekenhuis, door de ernst van bijkomende bewustzijnsstoornissen, neurologische symptomen en CT-bevindingen.

 

Oorzaken hersenletsel zonder schedelletsel

  • (Verkeers)ongeval
  • Val van de trap
  • Zwaar voorwerp tegen het hoofd
  • Klap tegen het hoofd door bijvoorbeeld bij een vechtpartij
  • Shaken baby-syndroom

 

Oorzaken hersenletsel met schedelletsel

  • Binnendringen van botgedeeltes als gevolg van schedelbreuk
  • Binnendringen van een voorwerp, zoals een kogel, steekwapen of ijzeren voorwerp

Risicofactoren

De meeste ongevallen gebeuren in en om het huis. Daarbij zijn vooral kleine kinderen en ouderen (55+) betrokken. Kleine kinderen kunnen op de eerste hulp belanden na een val van bijvoorbeeld een trap, meubel, speeltoestel, bed of fiets. Ouderen kunnen te maken hebben met ongevallen in en om het huis, doordat er spake kan zijn van minder conditie, kracht en evenwicht. Het gebruik van medicijnen heeft ook invloed.

 

Ook jongeren tussen de 15 en 24 jaar zijn kwetsbaar. Ze vertonen risicogedrag en nemen in deze periode voor het eerst deel aan gemotoriseerd verkeer. Ook alcohol- of drugsmisbruik kan ongelukken in de hand werken.

Hoe herken je traumatisch hersenletsel

Na een klap tegen het hoofd kan iemand bewusteloos raken. Een andere mogelijkheid is dat iemand zich niks herinnert van de tijd na een klap. Dit geheugenverlies kan minuten tot wel uren duren. We noemen het posttraumatische amnesie (PTA). Behalve bewusteloosheid en PTA kunnen zich de volgende symptomen voordoen:

  • Stil, niet huilen
  • Hoofdpijn
  • Verwardheid
  • Sufheid
  • Misselijkheid of braken
  • Instabiel lopen of uitval in een arm of been
  • Duizeligheid

Diagnose

Doordat de hersenen goed beschermd in de schedel zitten, valt aan de buitenkant niet altijd te zien of er hersenschade is. Daarom is het verstandig om bij twijfel contact op te nemen met de huisarts. Deze kan een inschatting maken van de risico’s en gevolgen van een klap. Mocht het nodig zijn, dan verwijst de huisarts degene door naar het ziekenhuis.

 

In het ziekenhuis wordt de ernst van het hersenletsel beoordeeld, bijvoorbeeld aan de hand van neurologisch onderzoek en Computer Tomografie: CT-scan. Ook als er op een scan geen schade waarneembaar is, kunnen er restverschijnselen zijn. 

Gevolgen van traumatisch hersenletsel

Na traumatisch hersenletsel kunnen verschillende klachten voorkomen. Lichamelijke gevolgen zijn meestal zichtbaar. De onzichtbare effecten zijn lastiger vast te stellen, maar patiënten ervaren deze over het algemeen als het meest ingrijpend.

 

Cognitieve gevolgen

  • Aandachts- en concentratiestoornissen
  • Overgevoeligheid voor prikkels / overprikkeling
  • Geheugenstoornissen
  • Stoornissen in planning en uitvoering (initiatiefloosheid)
  • Constante vermoeidheid (door overprikkeling)

 

Lichamelijke gevolgen

  • Een gehele of gedeeltelijke verlamming

 

Gevolgen voor het gedrag

  • Weinig ziekte-inzicht
  • Gebrek aan inlevingsvermogen
  • Ontremd gedrag

 

Emotionele gevolgen

  • Stemmingsstoornissen (depressie)
  •  Angststoornissen

 

Sociale gevolgen

  • Verlies van zelfredzaamheid
  • Eenzaamheid, sociale isolatie
  • Afname werk- en sociale participatie

Behandeling

Direct na de klap tegen het hoofd zijn artsen vooral bezig om te zorgen dat iemand het ongeluk overleeft en het voorkomen van (meer) permanente hersenschade. Als de persoon met hersenletsel geen acute ingrepen meer nodig heeft, dan begint hij of zij aan de fase van herstel. Soms kan dit, met of zonder hulp, thuis en soms is dit alleen mogelijk in een revalidatiecentrum of ziekenhuis.

 

Allereerst is de revalidatie bedoeld om de lichamelijke functies, zoals bewegen, lopen, praten en zien, en de cognitieve functies, zoals concentreren, onthouden en plannen te herstellen. Als het meezit kan door oefening en training een deel van de verloren capaciteiten terugkomen. Of op een andere manier worden aangeleerd.

 

Wilt u meer weten over de zorg die u mag verwachten? Lees de Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel.

 

Revalidatie draait om lichamelijk en cognitief herstel en inzicht in de gevolgen voor het dagelijks leven. Daarna probeert de patiënt de draad op te pakken. Dat gaat vaak niet vanzelf en kost veel tijd en geduld. Vooral omdat de niet-lichamelijke gevolgen van traumatisch hersenletsel zoals gedragsverandering of cognitieve beperkingen niet direct duidelijk zijn. De stap van de beschermde omgeving van revalidatie naar het dagelijks leven is groot. Dat kan betekenen dat er opnieuw behoefte ontstaat aan diagnostiek, behandeling of begeleiding.

Prognose

De klachten na traumatisch hersenletsel kunnen blijvend zijn. De mate waarin iemand klachten ervaart, verschilt van persoon tot persoon.

Cijfers

Jaarlijks melden 47.100 mensen met licht tot ernstig hersenletsel zich bij de spoedeisende hulp (bron: 2016). Omdat niet iedereen met licht hersenletsel naar de spoedeisende hulp gaat, ligt het werkelijke aantal mensen dat traumatisch hersenletsel oploopt, naar schatting hoger. Zo melden jaarlijks 56.500 mensen met een hersenschudding zich bij de huisarts (2016). 

Tips

Tips voor mensen met traumatisch hersenletsel

  • Denk niet te licht over de gevolgen
  • Bij problemen: zoek de juiste hulp
  • Vertel uw werkgever en collega’s over de gevolgen van uw hersenletsel
  • Bouw uw dagelijkse werkzaamheden na de revalidatie rustig op
  • Pas uw werktempo aan

 

Tips voor familie en naasten

  • Bied steun, toon begrip en wees flexibel
  • Maak tijd voor ontspanning en activiteiten buiten de deur
  • Zoek contact met lotgenoten

Aanmelden nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Aanmelden Stel uw vraag online
Dit is contactinfo