Wat is een bipolaire stoornis?

Bij een bipolaire stoornis kan je stemming van tijd tot tijd enorm wisselen. Je hebt periodes van weken tot maanden waarin je je overdreven goed voelt (manisch), maar ook periodes waarin je erg somber bent (depressief).

Een bipolaire stoornis wordt ook wel een manisch-depressieve stoornis genoemd.

Waarschuwing

Denk je aan zelfmoord en heb je hulp nodig? Bel dan direct de gratis hulplijn 0800-0113.

Soms kun je je zo slecht voelen dat je niet verder wilt leven. Praten over zelfmoord kan bij deze landelijke hulplijn voor zelfmoordpreventie. Je kunt ook terecht op de website 113.nl, bijvoorbeeld om te chatten met een hulpverlener.

Praat er ook over met je huisarts. Vraag om een dubbele afspraak buiten het spreekuur, dan heb je meer tijd.

Kenmerken van een bipolaire stoornis

De kenmerken kunnen per periode verschillen. De periodes wisselen elkaar ook af.

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van een manie:

  • je voelt je overdreven vrolijk
  • je praat heel veel met anderen
  • je slaapt bijna niet
  • je geeft veel geld uit
  • je hebt veel nieuwe plannen en ideeën
  • het is erg druk in je hoofd
  • je wordt snel boos en maakt ruzie

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van een depressie:

  • je voelt je erg somber of voelt weinig
  • je hebt nergens zin in
  • je praat heel weinig met anderen
  • je slaapt heel veel
  • je denkt aan de dood en soms wil je niet langer verder leven

93.500 mensen

Volgens het RIVM was dit het aantal mensen tussen 18 en 64 jaar met een bipolaire stoornis (op basis van een bevolkingsonderzoek)

Diagnose van een bipolaire stoornis

Niet iedereen met een bipolaire stoornis heeft dezelfde klachten. Als je jezelf herkent in de kenmerken van een manische periode en een depressieve periode, dan kun je een bipolaire stoornis hebben. Je krijgt de diagnose alleen wanneer je minimaal één manische periode in combinatie met een depressieve periode hebt gehad.

Je kunt met je klachten naar je huisarts gaan. De huisarts kan je doorverwijzen naar een psychiater. De psychiater onderzoekt dan of je een bipolaire stoornis hebt. Bijvoorbeeld door te vragen naar je periodes van manie of depressie, het verloop van je klachten en de oorzaken. De psychiater doet meestal ook een paar onderzoeken, zoals een kort lichamelijk onderzoek.

Hierna bepaalt de psychiater of je klachten kloppen met de kenmerken van een bipolaire stoornis. De psychiater kan dan een diagnose stellen en een geschikte behandeling kiezen.

Oorzaken van een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis kan erfelijk zijn. Als een van je ouders deze stoornis heeft, is de kans 10% tot 15% dat jij er ook gevoelig voor bent.

Er kunnen ook bepaalde dingen zijn die een manische of depressieve bui uitlokken. Bijvoorbeeld een gebrek aan slaap, het gebruik van drugs, of veel stress door een heftige gebeurtenis. Zoals problemen met je relatie of je werk. Of het overlijden van een dierbare. Maar een belangrijke positieve gebeurtenis kan ook een bui uitlokken. Zoals de geboorte van je kindje.

Je kunt de stoornis ook krijgen als je vaak langer dan 2 weken erg somber bent. Sommige vrouwen krijgen na de bevalling van hun kindje een psychose of worden erg somber. Dit kan een eerste teken zijn van een bipolaire stoornis.

Behandeling van een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis is vaak goed te behandelen. De behandeling bestaat meestal uit medicijnen, zoals lithium. Hiermee kun je vaak goed met de stoornis leven. Je dalen zijn dan minder diep en je pieken minder hoog. Of je stemming blijft gewoon goed.

Je behandelaar kan je ook leren hoe je beter om kunt gaan met je ziekte en hoe je een volgende periode kunt voorkomen. Soms moet je tijdens een manische of depressieve periode in een kliniek of ziekenhuis behandeld worden.

Folder | Leven met depressie

Depressie is een stemmingsstoornis en wordt ook wel depressieve stoornis genoemd. Iedereen is wel eens somber of heeft even nergens zin in. Meestal gaat dit na een paar dagen vanzelf over. Bij mensen met een…

Gevolgen van een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis kan leiden tot allerlei problemen met je werk, studie, relatie, vrienden en geld. Niet elke persoon met een bipolaire stoornis heeft ernstige klachten. De ene persoon heeft er meer last van dan een andere.

  • Iets begrijpen: dingen plannen, leren en onthouden kan lastig zijn. Het is dan ook lastig om je aandacht bij dingen als je werk of studie te houden.
  • Jezelf verplaatsen: door sommige medicijnen kun je slaperig worden. Het is dan verstandig om geen auto te rijden als je erg moe bent.
  • Jezelf verzorgen: in een depressieve of manische periode slaap je soms slecht en kun je weinig energie hebben. Je eet dan bijvoorbeeld minder goed, poetst je tanden niet of gaat minder vaak onder de douche.
  • Omgaan met anderen: je kunt snel boos worden op mensen en ruzie krijgen, terwijl je dat eigenlijk niet wilt. Ook heb je het gevoel dat anderen je niet begrijpen, of dat ze je in de steek laten. Daardoor kun je je eenzaam gaan voelen.
  • Dagelijkse activiteiten: je stemming kan enorm verschillen, dat kan voor problemen zorgen op je werk of studie. Omdat je je vaak ziek meldt bijvoorbeeld, of omdat je baas niet goed weet hoe daarmee om te gaan.
  • Meedoen aan de wereld: door je stoornis kun je allerlei problemen krijgen op je werk, in relaties of met geld. Dat maakt meedoen aan de wereld lastig. Ook omdat je vaak bang kunt zijn om weer somber of manisch te worden.

Beluister de podcastserie Donkergrijze cellen over angsten en depressie

Donkergrijze cellen is een 6-delige podcastserie van de Hersenstichting over angsten en depressie. Annemiek Lely gaat als trotse ambassadeur van de Hersenstichting in de afleveringen in gesprek met gasten die meer kunnen vertellen over angsten en depressies. Hoe dat bijvoorbeeld voelt, of hoe de processen in je brein precies werken.

Beluister de podcast op ons podcastkanaal Hoofdzaken, via je favoriete podcast-app! Spotify, Apple Podcasts of Google podcasts.

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

  • Dr. mr. Christiaan H. Vinkers, psychiater, Amsterdam UMC