Waarschuwing

Denk je aan zelfdoding en heb je hulp nodig? Bel dan direct de gratis hulplijn 0800-0113.

Soms kun je je zo slecht voelen dat je niet verder wilt leven. Praten over zelfdoding kan bij deze landelijke hulplijn voor zelfmoordpreventie. Je kunt ook terecht op de website 113.nl, bijvoorbeeld om te chatten met een hulpverlener.

Praat er ook over met je huisarts. Vraag om een dubbele afspraak buiten het spreekuur, dan heb je meer tijd.

Kenmerken van een bipolaire stoornis

De kenmerken kunnen per periode verschillen. De periodes wisselen elkaar ook af.

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van een manie:

  • Je voelt je overdreven vrolijk.
  • Je praat heel veel met anderen en kunt dat moeilijk stoppen.
  • Je slaapt bijna niet omdat je in de nacht maar door blijft gaan.
  • Je kunt onverstandige dingen doen, zoals teveel geld uitgeven.
  • Je hebt veel teveel nieuwe plannen en ideeën.
  • De gedachten blijven maar door je hoofd gaan.
  • Je wordt snel boos en maakt ruzie.

Kenmerken van een hypomanie:

  • Je hebt een aantal dagen achter elkaar een minder hevige vorm van manie.
  • Je bent energieker en hebt wat minder slaap nodig dan normaal.
  • Je functioneren is wel veranderd, maar dit levert geen grote problemen op.
  • Mensen in je omgeving zien wel dat je anders (opgejaagd, opgewekter) bent.
  • Je kunt extra productief zijn en je daar fijn bij voelen.

Dit zijn de belangrijkste kenmerken van een depressie:

  • Je voelt je erg somber of voelt weinig.
  • Je hebt nergens zin in en beleeft nergens plezier aan.
  • Je hebt geen energie en kunt ’s morgens moeilijk op gang komen.
  • Je praat heel weinig met anderen en gaat contact uit de weg.
  • Je kunt niet in slaap vallen of je slaapt juist heel veel.
  • Je denkt aan de dood en soms wil je niet langer verder leven.

93.500 mensen

Volgens het RIVM was dit het aantal mensen tussen 18 en 64 jaar met een bipolaire stoornis (op basis van een bevolkingsonderzoek)

Diagnose van een bipolaire stoornis

Niet iedereen met een bipolaire stoornis heeft dezelfde klachten. Als je jezelf herkent in de kenmerken van een manische periode en een depressieve periode, dan kun je een bipolaire stoornis hebben. Je krijgt de diagnose alleen wanneer je minimaal één manische fase (meestal in combinatie met een depressieve fase) hebt gehad.

Je kunt met je klachten naar je huisarts gaan. De huisarts kan je doorverwijzen naar een psychiater. De psychiater onderzoekt dan of je een bipolaire stoornis hebt. Bijvoorbeeld door te vragen naar je periodes van manie of depressie, het verloop van je klachten en de uitlokkende gebeurtenissen of omstandigheden. De psychiater doet meestal ook een paar onderzoeken, zoals een kort lichamelijk onderzoeken een bloedonderzoek.

Hierna bepaalt de psychiater of je klachten kloppen met de kenmerken van een bipolaire stoornis. De psychiater kan dan een diagnose stellen en een geschikte behandeling kiezen.

Oorzaken van een bipolaire stoornis

Over de oorzaken van de bipolaire stoornis is nog veel onbekend. Een bipolaire stoornis kan erfelijk zijn. Als een van je ouders deze stoornis heeft, is de kans 10% tot 15% dat jij ook stemmingsklachten krijgt. Toch zijn er ook veel mensen met een bipolaire stoornis terwijl deze aandoening niet in hun familie voorkomt.

Er kunnen ook bepaalde dingen zijn die een manische of depressieve fase uitlokken. Bijvoorbeeld een gebrek aan slaap, het gebruik van drugs, of veel stress door een heftige gebeurtenis. Of problemen in je relatie of op je werk, het overlijden van een dierbare. Maar een belangrijke positieve gebeurtenis kan ook een manische of depressieve fase uitlokken, zoals een nieuwe baan, een verhuizing of de geboorte van een kind.

Soms blijkt pas dat je een bipolaire stoornis hebt, als je al vaker depressies hebt gehad en dan voor het eerst (hypo)manisch wordt. Sommige vrouwen krijgen na de bevalling van hun kind je een psychose of worden depressief of (hypo)manisch. Dit kan een eerste teken zijn van een bipolaire stoornis.

Behandeling van een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis is vaak goed te behandelen. De behandeling bestaat meestal uit medicijnen, zoals lithium of een ander medicijn om de stemming stabiel te houden. Medicijnen kunnen manische of depressieve klachten verminderen, maar ook nieuwe fases voorkomen. Hiermee kunnen de meeste mensen goed met deze stoornis leven. Je dalen zijn dan minder diep en je pieken minder hoog. Of je stemming blijft gewoon helemaal goed.

Je behandelaar kan je ook leren hoe je beter om kunt gaan met je ziekte en hoe je een volgende periode kunt voorkomen. Soms moet je tijdens een manische of depressieve periode in een kliniek of ziekenhuis behandeld worden.

Folder | Leven met depressie

Depressie is een stemmingsstoornis en wordt ook wel depressieve stoornis genoemd. Iedereen is wel eens somber of heeft even nergens zin in. Meestal gaat dit na een paar dagen vanzelf over. Bij mensen met een…

Gevolgen van een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis kan leiden tot allerlei problemen met je werk, studie, relatie, vrienden en geld. Niet elke persoon met een bipolaire stoornis heeft ernstige klachten. De ene persoon heeft er meer last van dan een andere.

  • Iets begrijpen: je kunt moeite hebben om je aandacht ergens bij te houden. Dingen plannen, leren en onthouden kan dan ook lastig zijn.
  • Jezelf verplaatsen: tijdens een depressie let je vaak minder op. Tijdens een manie kun je sneller afgeleid zijn of dingen doen zonder er goed over na te denken. Door sommige medicijnen kun je bovendien slaperig worden. Het is dan verstandig om tijdelijk geen auto te rijden of in elk geval extra goed op te letten en voorzichtig te rijden.
  • Jezelf verzorgen: in een depressieve of manische fase kun je niet altijd goed voor jezelf zorgen. Je eet dan bijvoorbeeld minder goed, poetst je tanden niet of gaat minder vaak onder de douche.
  • Omgaan met anderen: je bent prikkelbaar en kunt snel boos worden op mensen en ruzie krijgen. Ook heb je het gevoel dat anderen je niet begrijpen, of dat ze je in de steek laten. Een manie of depressie is ook moeilijk te begrijpen voor anderen, omdat het zo anders is dan de gewone stemmingen die iedereen wel eens heeft. Daardoor kun je je eenzaam gaan voelen.
  • Dagelijkse activiteiten: je stemming en energie kan enorm wisselen, dat kan voor problemen zorgen op je werk, studie of in relaties. Bijvoorbeeld omdat je je vaak ziek meldt, of omdat je collega’s niet goed weten hoe ermee om te gaan.
  • Meedoen aan de wereld: door je stoornis kun je allerlei problemen krijgen op je werk, in relaties of met geld. Dat maakt meedoen aan de wereld lastig. Ook als je bang bent om weer depressief of manisch te worden, kun je dingen uit de weg gaan.

Beluister de podcastserie Donkergrijze cellen over angsten en depressie

Donkergrijze cellen is een 6-delige podcastserie van de Hersenstichting over angsten en depressie. Annemiek Lely gaat als trotse ambassadeur van de Hersenstichting in de afleveringen in gesprek met gasten die meer kunnen vertellen over angsten en depressies. Hoe dat bijvoorbeeld voelt, of hoe de processen in je brein precies werken.

Beluister de podcast op ons podcastkanaal Hoofdzaken, via je favoriete podcast-app! Spotify, Apple Podcasts of Google podcasts.

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

  • Dr. mr. Christiaan H. Vinkers, psychiater, Amsterdam UMC