Voor sommige klachten van schizofrenie is nog geen goede behandeling, terwijl deze wel veel invloed hebben op het dagelijks leven van mensen die met deze aandoening leven. De Hersenstichting draagt met €400.000 bij aan onderzoek van Amsterdam UMC. Onder leiding van dr. Karin Huizer en dr. Marieke van der Pluijm onderzoeken wetenschappers of een ketonendrank helpt tegen bepaalde klachten van schizofrenie.
Wat er misgaat in de hersenen
Mensen met schizofrenie hebben last van cognitieve klachten, zoals problemen met aandacht en het geheugen. Ook vermoeidheid, slaapproblemen en verlies van motivatie en plezier komen vaak voor. Medicatie voor schizofrenie vermindert hallucinaties en wanen, maar de andere klachten blijven vaak bestaan.
Eerder onderzoek liet zien dat er iets misgaat in hoe de hersenen van iemand met schizofrenie energie gebruiken. Hersencellen gebruiken suiker voor energie. Maar bij schizofrenie gaat het vervoeren en verbranden van suiker waarschijnlijk niet goed. Hierdoor kunnen de hersencellen minder goed werken.
De hersenen kunnen ook energie halen uit ketonen in plaats van suiker. Ketonen zijn stoffen die je lichaam aanmaakt als het vet gaat verbranden wanneer er te weinig suiker is. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je een tijdje niet eet (vasten) of een ketogeen dieet volgt. Mogelijk werkt dit dieet ook voor mensen met schizofrenie. Maar dit dieet is moeilijk vol te houden, zeker voor mensen met psychische klachten.
Kan een ketonendrank helpen voor mensen met schizofrenie?
Daarom onderzoekt het team van wetenschappers een ketonendrank. Deze drank zorgt ervoor dat de hersenen energie halen uit ketonen. De onderzoekers willen weten of dit drankje mensen met schizofrenie kan helpen, en wat voor invloed de drank heeft op de hersenen.
“Mensen met psychosegevoeligheid geven aan dat vooral cognitieve problemen en vermoeidheid hen dagelijks beperken. Met dit onderzoek willen we bijdragen aan het verminderen van deze klachten, zodat zij hun leven weer beter kunnen oppakken.”
Dr. Marieke van der Pluijm, onderzoeker
Waarom steunt de Hersenstichting dit onderzoek?
Schizofrenie begint vaak in de late tienerjaren of op jongvolwassen leeftijd. Door de problemen met denken, gebrek aan motivatie en slaapproblemen lukken veel dingen niet meer goed. Afspreken met vrienden, werken en naar school gaan of voor jezelf zorgen worden bijvoorbeeld grote uitdagingen. Hierdoor hebben deze klachten veel invloed op de kwaliteit van leven en het welzijn van iemand met schizofrenie.
Door beter te begrijpen wat er in de hersenen gebeurt en het probleem bij de mogelijke bron aan te pakken, hopen onderzoekers een behandeling te vinden waardoor mensen met schizofrenie beter mee kunnen doen aan de maatschappij. Daarom steunt de Hersenstichting dit onderzoek met €400.000.
Meer over het onderzoek
Hoe pakken ze dit aan?
Aan de studie kunnen mensen deelnemen die minder dan 5 jaar geleden voor het eerst psychotische klachten kregen. Zij zijn over het algemeen jong en proberen na deze psychotische klachten weer terug te keren naar een leven met studie of werk, hobby’s en vrienden. Hierbij hebben ze veel last van klachten die niet met standaard psychosemedicijnen weggaan.
De deelnemers krijgen 2 weken lang elke dag een ketonendrank. Daarna kijken de onderzoekers hoe het met de klachten van de deelnemers gaat. Bijvoorbeeld of ze beter slapen of minder geheugenproblemen hebben. De onderzoekers gebruiken hier onder andere vragenlijsten en testen voor. Met hersenscans onderzoeken de wetenschappers de invloed van de ketonendrank op de hersenen.
Welke resultaten verwachten de onderzoekers?
De onderzoekers verwachten dat ze door dit onderzoek beter begrijpen hoe de hersenen van mensen met schizofrenie energie gebruiken. De wetenschappers hopen dat de ketonendrank problemen met denken vermindert. Het wordt dan bijvoorbeeld makkelijker om ergens de aandacht bij te houden en iets te onthouden, zoals een afspraak. Ook verwachten de onderzoekers dat het slapen verbetert en mensen met schizofrenie minder vermoeid zijn door het drinken van ketonendrank.
Hoe ver is het onderzoek?
De onderzoekers verwachten na de zomer in 2026 te starten met het onderzoek.
Wat is de volgende stap?
Als de ketonendrank helpt tegen de klachten van schizofrenie, willen de onderzoekers dat mensen met schizofrenie deze behandeling kunnen krijgen. Hiervoor maken ze afspraken met organisaties, zoals patiëntenverenigingen, bedrijven die de ketonendrank kunnen maken en zorgverzekeraars.
“Mensen met een psychosegevoeligheid ervaren aanhoudende klachten die hun kwaliteit van leven belemmeren. Nieuwe behandelingen zijn daarom hard nodig. We hopen dat ons onderzoek de aanzet geeft voor nieuwe behandelvormen van psychosegevoeligheid.”
Dr. Karin Huizer, onderzoeker