De Hersenstichting draagt met €399.902 bij aan een onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum. Het onderzoek wordt geleid door dr. Joost Vermaat (tweede van links op de foto). Zijn onderzoeksteam wil meer weten over het risico op hersenschade na behandeling van lymfklierkanker. Dat is nodig om de behandeling te verbeteren en beter te kunnen kiezen wat de meest passende behandeling is.
CAR-T als levend geneesmiddel
Voor sommige vormen van lymfklierkanker is CAR-T-celtherapie een behandeling. Deze behandeling kan soms iemands leven redden als andere behandelingen niet werken. Voor de behandeling gebruikt de arts afweercellen uit je eigen lichaam. In een laboratorium worden die cellen veranderd. Daarna geeft de arts de cellen terug aan je lichaam. Hierdoor kan je lichaam de kankercellen beter bestrijden. De afweercellen leven nog als ze in je lichaam gaan. Daarom wordt de CAR-T-celtherapie ook wel levend geneesmiddel genoemd.
Risico op hersenschade
Helaas heeft CAR-T-celtherapie ook bijwerkingen. Een van die bijwerkingen is schade aan de hersenen. Hierdoor kunnen patiënten onder andere hoofdpijn krijgen, verward worden en problemen krijgen met taal. Ook kunnen coma, dementie en epilepsie gevolgen zijn van hersenschade door de behandeling. Meestal wordt iemand na een tijdje beter. Maar in sommige gevallen is de schade ernstig en kan iemand er zelfs aan overlijden.
Er is nog weinig bekend over hoe CAR-T-celtherapie hersenschade veroorzaakt. Het is lastig voor artsen om te voorspellen wie hersenschade krijgt na CAR-T-celtherapie en wie niet. Ook weten artsen niet hoe ernstig de hersenschade zal zijn als iemand dit krijgt. En of de hersenen door deze bijwerking blijvend beschadigen.
Hersenschade na behandeling voorspellen
Joost Vermaat en zijn onderzoeksteam willen beter begrijpen wat de invloed is van de CAR-T behandeling op de hersenen bij patiënten met lymfklierkanker. Daarmee willen ze beter kunnen voorspellen of iemand hersenschade oploopt door de behandeling. Zo kunnen artsen en patiënten de meest passende behandelkeuze maken.
“CAR-T-celtherapie is een intensief en veeleisend behandeltraject voor patiënten en hun naasten. Dit onderzoek is gericht op een beter begrip van de behandeling en de bijwerkingen, en op het ontwikkelen van tools om te voorspellen wie baat zal hebben bij de therapie en wie risico loopt op bijwerkingen. Dit vormt een ontzettend belangrijke stap richting meer gepersonaliseerde zorg, met oog voor zowel behandeluitkomst als kwaliteit van leven.”
Dr. Joost Vermaat, arts en onderzoeker
Waarom steunt de Hersenstichting dit onderzoek?
De gevolgen van CAR-T-celtherapie kunnen voor iedereen anders zijn. Als een arts de therapie nu aanbiedt, is het niet zeker hoe de behandeling zal uitpakken. Door dit onderzoek worden de risico’s van CAR-T-celtherapie beter in kaart gebracht. Dit helpt zorgverleners, patiënten en hun naasten in het maken van een keuze voor de behandeling. Daarom steunt de Hersenstichting dit onderzoek met €399.902.
Meer over het onderzoek
Hoe pakken de onderzoekers dit aan?
De onderzoekers gebruiken bestaande gegevens van 310 patiënten die CAR-T-cel therapie hebben ondergaan. Deze gegevens zijn al verzameld voor eerder onderzoek. De wetenschappers gebruiken die nu opnieuw voor dit project.
De onderzoekers kijken onder andere naar hersenscans van de patiënten, zoals MRI en PET-CT-scans. Ook zal de biologie van de tumoren in kaart gebracht worden en hebben de patiënten vragenlijsten ingevuld over hoe het met ze gaat. De onderzoekers combineren deze gegevens met elkaar. Hierdoor begrijpen ze beter waarom sommige mensen wel hersenschade krijgen na CAR-T-celtherapie, en anderen niet.
Welke resultaten verwachten de onderzoekers?
De onderzoekers verwachten dat ze meer zullen begrijpen over hersenschade na CAR-T-celtherapie bij patiënten met lymfklierkanker. Dit helpt artsen om beter te voorspellen hoe nuttig of gevaarlijk CAR-T-celtherapie gaat zijn bij een patiënt.
Hoe ver is het onderzoek?
Het onderzoek moet nog beginnen.
Wat is de volgende stap?
Na het onderzoek gaan de onderzoekers hun nieuwe kennis verspreiden. Ze zorgen ervoor dat artsen in het ziekenhuis weten hoe ze kunnen voorspellen wat het effect is van CAR-T-celtherapie en wanneer welke bijwerkingen optreden. Zo kunnen mensen met lymfklierkanker, hun naasten en hun team van zorgverleners de beste keuze maken in de behandeling.