De Hersenstichting draagt met € 371.904 bij aan een onderzoek van het Amsterdam UMC. Het onderzoek wordt geleid door dr. Lindy Boyette in samenwerking met dr. Marieke van der Pluijm en dr. Jentien Vermeulen. Hun onderzoeksteam wil weten of CBD een behandeling kan zijn voor mensen met psychosegevoeligheid. Mogelijk helpt het hen minder cannabis te gebruiken. 

Cannabis bij psychosegevoeligheid  

Iemand met een psychose (of psychosegevoeligheid) beleeft de wereld anders dan andere mensen. Bijvoorbeeld door dingen te denken, zien, horen, voelen of ruiken die anderen niet ervaren. Vaak voelt dit vreemd en angstaanjagend. 

Veel mensen die gevoelig zijn voor het krijgen van een psychose roken cannabis. Vaak weten ze dat dit hun psychoseklachten erger maakt. Toch geven mensen met psychosegevoeligheid aan dat cannabis hen iets brengt. Bijvoorbeeld betere slaap, een vrolijker gevoel of minder somberheid of angst. Stoppen met cannabis geeft daarnaast onttrekkingsverschijnselen (ook wel afkickverschijnselen), zoals slaapproblemen en een slechte stemming. Hierdoor beginnen mensen weer met het gebruik van cannabis. 

In cannabis zitten de stoffen CBD en THC. De stof THC is verslavend en kan psychotische klachten en angst veroorzaken. Tegelijkertijd zorgt THC voor de ‘high’ en vrolijkheid. De stof CBD is rustgevend en niet verslavend. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat CBD kan helpen bij psychose. Ook zijn er aanwijzingen uit onderzoek dat CBD de afkickverschijnselen van cannabis vermindert, maar hier is nog weinig onderzoek naar gedaan. 

Kan CBD helpen om minder cannabis te gebruiken?  

In dit project willen de onderzoekers weten of CBD mensen helpt om minder cannabis te gebruiken, en of hun psychoseklachten daardoor verbeteren. 

Dit onderzoek is deel van een groot onderzoek in meerdere landen, de STEP-studie. Daarin onderzoeken wetenschappers of CBD helpt bij psychoseklachten. 

Waarom steunt de Hersenstichting dit onderzoek? 

Iemand met psychosegevoeligheid heeft problemen met waarnemen en denken. Deze ervaringen maken iemand angstig, vermoeid en somber. Ook kunnen mensen met psychosegevoeligheid minder motivatie en concentratie hebben om iets te doen. Dit heeft gevolgen voor studie, werk en sociale contacten. Daarnaast is een psychose ook ingrijpend voor naasten.  

Mensen met psychosegevoeligheid weten vaak dat cannabis hun klachten erger maakt, maar stoppen is moeilijk. Als mensen eerder stoppen met cannabis, kan dit grote gevolgen hebben voor de kwaliteit van de rest van hun leven. De onderzoekers zoeken uit of CBD daarbij kan helpen. De Hersenstichting vindt een betere kwaliteit van leven voor mensen met psychosegevoeligheid belangrijk en steunt dit onderzoek daarom met € 371.904. 

Meer over het onderzoek 

“We hopen met CBD mensen een zetje in de rug te geven om te stoppen met cannabis en de psychose te verlichten. Dat zou twee vliegen in één klap zijn.” – dr. Lindy Boyette. onderzoeker

Hoe pakken de onderzoekers dit aan? 

Aan dit onderzoek doen 90 mensen mee. Zij zijn allemaal gevoelig voor een psychose en willen stoppen met cannabis. 6 weken lang krijgen zij elke dag CBD of een nepmiddel. Daarnaast krijgen ze ook nog steeds hun normale behandelingen en medicijnen. 

De onderzoekers kijken of deelnemers tijdens die 6 weken minder of helemaal geen cannabis meer gebruiken. Ook kijken ze of de psychoseklachten verbeteren en of deelnemers minder last hebben van afkickverschijnselen. 

Welke resultaten verwachten de onderzoekers na afronding van dit onderzoek? 

De onderzoekers verwachten dat deelnemers die CBD krijgen vaker met cannabis stoppen en minder last zullen hebben van afkickverschijnselen dan deelnemers die een nepmiddel krijgen.  

Wat betekent dit voor mensen met psychosegevoeligheid? 

Dit onderzoek kan de eerste behandeling worden die zowel psychoseklachten als cannabisverslaving aanpakt. En mogelijk ook de eerste behandeling voor afkickverschijnselen van cannabis voor mensen met psychosegevoeligheid. 

Hoe ver is het onderzoek? 

De wetenschappers zijn bezig met de voorbereidingen voor het onderzoek. Ze verwachten dat rond de zomer van 2026 de eerste mensen kunnen meedoen vanuit de Vroege Psychose afdeling van het Amsterdam UMC. Anderen kunnen contact opnemen via step@amsterdamumc.nl. In 2029 worden de resultaten van het onderzoek verwacht. 

Wat is de volgende stap?

Als het onderzoek klaar is, delen de onderzoekers de resultaten met zorgverleners, beleidsmakers en patiëntenverenigingen. Ze werken onder andere samen met ervaringsdeskundigen en de vereniging van naasten met psychosegevoeligheid, Ypsilon. Het doel is dat de resultaten leiden tot betere behandeling voor mensen met psychose die cannabis gebruiken.