Waarschuwing

Denk je aan zelfdoding en heb je hulp nodig? Bel dan direct de gratis hulplijn 0800-0113.

Soms kun je je door psychotische stoornissen zo slecht voelen dat je niet verder wilt leven. Praten over zelfdoding kan bij deze landelijke hulplijn voor zelfmoordpreventie. Je kunt ook terecht op de website 113.nl, bijvoorbeeld om te chatten met een hulpverlener.

Praat er ook over met je huisarts. Vraag om een dubbele afspraak buiten het spreekuur, dan heb je meer tijd.

Vormen van psychotische stoornissen

Er bestaan verschillende soorten psychotische stoornissen.

Psychose

Tijdens een psychose maak je vreemde of enge dingen mee die echt voelen, maar niet echt zijn (hallucinaties). Of je denkt dingen die niet kloppen, maar voor jou heel echt en zeker zijn (wanen). Bijvoorbeeld dat je achtervolgd wordt.

Bij verschillende aandoeningen ben je extra gevoelig voor een psychose. Denk bijvoorbeeld aan hersenziekten zoals de ziekte van Parkinson. Maar ook aan aandoeningen met je hormonen, zoals het syndroom van Cushing of de ziekte van Graves.

Schizofrenie

Bij schizofrenie heb je langer dan 6 maanden last van kenmerken die bij een psychose horen, zoals wanen en hallucinaties of verward gedrag. Hier heb je zoveel last van dat je het op je werk of school minder goed doet. Naast de psychoses kun je ook andere klachten hebben. Je hebt bijvoorbeeld nergens zin in, moeite om je aandacht erbij te houden of gebrek aan energie.

Schizotypische persoonlijkheidsstoornis

Vaak denk, voel en beleef je dingen op een heel eigen manier. Ook heb je moeite met andere mensen om te gaan en vertrouw je bijna niemand. Andere mensen vinden het soms moeilijk om je gedrag te begrijpen en om met je te praten.

Waanstoornis

Tijdens een waanstoornis denk je soms dat je een hele speciale missie hebt, bijvoorbeeld dat je de wereld moet redden. Of je weet zeker dat iemand verliefd op je is, ook al is die persoon dat niet. Ook kun je denken dat anderen je kwaad willen doen terwijl dat niet zo is. Bij een waanstoornis heb je geen last van andere kenmerken van een psychose, zoals hallucinaties.

Schizoaffectieve stoornis

Bij een schizoaffectieve stoornis heb je last van psychoses. Daarnaast heb je ook last van langer durende sombere gevoelens of juist heftige gevoelens (manie).

Psychotische stoornis na bevalling

Na je bevalling kun je last krijgen van een kraambedpsychose. Zo kun je denken dat de baby niet van jou is. Of je hebt het idee dat je baby beter dood kan zijn. De stoornis begint vaak met slechte slaap en wisselende stemmingen. Het is belangrijk om mentale klachten in het kraambed serieus te nemen. Neem daarom snel contact op met je huisarts als je hier last van krijgt.

Beluister de podcastserie Donkergrijze cellen over angsten en depressie

Donkergrijze cellen is een 6-delige podcastserie van de Hersenstichting over angsten en depressie. Annemiek Lely gaat als trotse ambassadeur van de Hersenstichting in de afleveringen in gesprek met gasten die meer kunnen vertellen over angsten en depressies. Hoe dat bijvoorbeeld voelt, of hoe de processen in je brein precies werken.

Beluister de podcast op ons podcastkanaal Hoofdzaken, via je favoriete podcast-app! Spotify, Apple Podcasts of Google podcasts.

85.700

mensen waren er in 2019 bij de huisarts bekend met een psychotische stoornis

1,5x

komt een psychotische stoornis vaker voor bij mannen dan bij vrouwen

74

mensen zijn er in 2019 overleden aan een psychotische stoornis.

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

  • Prof. dr. Iris E.C. Sommer, hoogleraar Psychiatrie, UMC Groningen