Hersenschudding

Als het hoofd een klap krijgt, dan kan het hersenweefsel beschadigd raken. Soms ontstaat hierdoor schade aan de buitenkant van de hersenen, maar ook de hersenen zelf en de bloedvaten die de hersenen van zuurstof voorzien kunnen beschadigd raken. In dat geval is er een hersenletsel. Om precies te zijn: traumatisch hersenletsel, want het letsel is een gevolg van een ongeval, ofwel trauma.

 

Een hersenschudding valt in de categorie licht traumatisch hersenletsel. In de meeste gevallen is er geen blijvende schade. Wel kan het een aantal weken tot maanden duren voordat iemand volledig hersteld is.

Oorzaak van een hersenschudding

Een klap tegen het hoofd die tot een hersenschudding leidt, kan overal worden opgelopen. Door een val van een trap of klimrek, door een verkeersongeluk, door een botsing tijdens sporten als voetbal en rugby of door fysiek geweld.

Risicofactoren

De meeste ongevallen gebeuren in en om het huis. Daarbij zijn vooral kleine kinderen en ouderen (55+) betrokken. Kleine kinderen belanden op de eerste hulp na een val van bijvoorbeeld een trap, meubel, speeltoestel, bed of fiets. Ouderen hebben te maken met ongevallen in en om het huis, doordat er sprake kan zijn van minder conditie, kracht en evenwicht. Hierdoor zijn ze minder stabiel en vallen vaker. Het gebruik van medicijnen heeft ook invloed.

 

Ook jongeren tussen de 15 en 24 jaar zijn kwetsbaar. Ze vertonen risicogedrag en nemen in deze periode voor het eerst deel aan gemotoriseerd verkeer. Ook alcohol- of drugsmisbruik kan ongelukken in de hand werken.

Hoe herken je een hersenschudding?

Na een klap tegen het hoofd kan iemand bewusteloos raken. Dit varieert van een paar seconden tot minuten. Ook kan het voorkomen dat de persoon geen herinnering heeft aan wat er direct na de klap gebeurde. Dit geheugenverlies noemen we posttraumatische amnesie (PTA) en kan minuten tot wel uren duren. Behalve bewusteloosheid en PTA kunnen zich de volgende symptomen voordoen:

  • Stil, niet huilen
  • Hoofdpijn
  • Verwardheid
  • Sufheid
  • Misselijkheid of braken
  • Instabiel lopen
  • Duizeligheid

Diagnose van een hersenschudding

Doordat de hersenen goed beschermd in de schedel zitten, valt aan de buitenkant niet altijd te zien of er hersenschade is. Daarom is het verstandig om bij twijfel contact op te nemen met de huisarts. Deze kan een inschatting maken van de risico’s en gevolgen van een klap. Mocht het nodig zijn, dan verwijst de huisarts degene met de klachten door naar het ziekenhuis.

 

In het ziekenhuis wordt de ernst van het hersenletsel beoordeeld aan de hand van neurologisch onderzoek en Computer Tomografie: de CT-scan. Ook als er op een scan geen schade waarneembaar is, kunnen er restverschijnselen zijn.

Behandeling van een hersenschudding

Artsen kijken of het nodig is om een patiënt op te nemen voor behandeling. Een wekadvies wordt niet meer standaard gegeven, maar alleen in speciale situaties, zoals een onduidelijke toedracht van het ongeval. In zo’n geval legt de arts uit waarom. Kinderen onder de zes jaar vormen een uitzondering: hun ouders krijgen wel altijd een wekadvies.

 

Rust is cruciaal voor herstel. Strikte bedrust wordt afgeraden, omdat gebleken is dat continu in bed liggen het herstel niet bevordert. Herstel is een proces dat niet van de ene op de andere dag klaar is. Rustig opbouwen van dagelijkse activiteiten helpt.

Gevolgen

Na een hersenschudding kunnen verschillende klachten voorkomen. De meest voorkomende zijn:

 

Cognitieve gevolgen

  • Geheugenproblemen
  • Aandachtsproblemen
  • Concentratieproblemen
  • Vermoeidheid

 

Lichamelijke gevolgen

  • Hoofdpijn
  • Slapeloosheid
  • Duizeligheid
  • Oorsuizen (tinnitus)
  • Overgevoeligheid voor prikkels (zoals voor licht en geluid)

 

Gevolgen voor de stemming (bij aanhoudende klachten)

  • Somberheid
  • Prikkelbaarheid
  • Angst

Prognose

Over het algemeen nemen de klachten na een hersenschudding geleidelijk af. De meeste mensen kunnen dan hun dagelijkse bezigheden langzamerhand weer oppakken. Een aantal patiënten houdt echter nog weken tot maanden last. Dit verschilt per persoon.

Cijfers

In 2016 waren er volgens het RIVM 50.100 mensen bekend bij de huisarts met een hersenschudding.

Tips voor een voorspoedig herstel

  • Doe rustig aan, maar ga niet dagenlang in bed liggen.
  • Gebruik de eerste dagen geen alcohol of drugs.
  • Zorg voor een goede nachtrust.
  • Pijnstillers (bij voorkeur paracetamol) kunnen helpen: vraag uw arts om advies.
  • Kijk de eerste dagen weinig naar een beeldscherm (televisie, computer of tablet).
  • Beoefen de eerste twee weken geen sport: u kunt opnieuw een klap tegen uw hoofd krijgen.
  • In situaties met veel geluid: Draag tijdelijk oordoppen.

Tips om het risico op een ongeval te verkleinen

Tips voor ouders:

  • Zorg voor een veilig huis, inventariseer de risico’s.
  • Installeer een traphekje als u kleine kinderen heeft.
  • Leer uw kinderen fietsen met een fietshelm.

 

Tips voor ouderen:

  • Blijf in beweging, zorg voor een goede lichamelijke conditie.
  • Gebruik een fietshelm, zeker als u op een elektrische fiets rijdt.
  • Leer risico’s vermijden en volg een cursus valpreventie.

 

Tips voor verkeersdeelnemers:

  • Houd uw aandacht bij het verkeer.
  • Rijd niet onder invloed.
  • Laat u niet afleiden door uw telefoon of door anderen.

Aanmelden nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Aanmelden Stel uw vraag online