5 gewoontes die je slaap kunnen beïnvloeden
12 November, 2026
Thursday 12 november 2026
Het antwoord op de vraag ‘hoe gaat het met je?’ wordt steeds vaker beantwoord met: ‘druk!’. Stress op de werkvloer is dan ook niks nieuws. Al jaren is een te hoge werkdruk of werkstress een belangrijke reden voor ziekmelding. De afgelopen vijf jaar is het aantal verzuimdagen door stressgerelateerde klachten zelfs met 49% gestegen (ArboNed, 2026). Daarom besteden we hier van 9 tot en met 13 november, tijdens de Week van de Werkstress, aandacht aan. Het doel van deze week is om werknemers en hun werkgevers bewust te maken van het belang van een goede balans tussen stress en ontspanning. Samen met psychiater en stressexpert Christiaan Vinkers heeft de Hersenstichting 7 tips op een rij gezet om tijdens werkdagen momenten van ontspanning te vinden voor je hersenen.
“Iedereen heeft weleens stress”, zegt Christaan Vinkers. “Dat is helemaal niet erg, en in veel gevallen zelfs goed voor je. Stress zorgt ervoor dat je hormonen aanmaakt, die je helpen om sneller te reageren, scherper te denken en beter te zien en te horen. Heel erg handig in spannende situaties en bij gevaar. Maar te lang te veel stress is niet goed voor je.”
Stress heeft invloed op hoe je hersenen werken. Wanneer je stress ervaart, bijvoorbeeld door een ruzie op je werk of een onoplettende fietser, komt er een stressreactie op gang. Je hersenen sturen deze reactie aan en je lichaam maakt stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol. Door deze hormonen komt er energie vrij.
Deze extra energie helpt je spieren, denkprestaties, zintuigen en reactievermogen om snel te reageren. Hierdoor kun jij bijvoorbeeld net op tijd wegspringen voor die fietser of een sprintje trekken naar de trein, zodat jij op tijd bent voor dat belangrijke sollicitatiegesprek.
Stress is dus heel belangrijk en nuttig. Het zorgt voor energie, helpt je om alert te blijven en zet je lichaam en geest op scherp. Zolang je hersenen voldoende rust en ruimte krijgen om te herstellen, is er niks aan de hand.
Als stress langere tijd aanhoudt en je hersenen te weinig tijd krijgen om te ontspannen, kan dat voor klachten zorgen. Je kunt je bijvoorbeeld minder goed concentreren, sneller geïrriteerd raken en slechter slapen. Daarom is het zo belangrijk om de juiste balans tussen stress en ontspanning te vinden.
Een goede balans vinden ligt niet alleen bij de werknemer. Met persoonlijke gewoontes kun je je eigen herstel ondersteunen, maar daarmee los je niet alle werkstress op. Ook de omstandigheden op je werk spelen een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan:
Een gezonde werkomgeving begint dus ook bij de organisatie zelf. Werkgevers en leidinggevenden kunnen helpen om werkstress te voorkomen door aandacht te hebben voor deze omstandigheden en werkstress bespreekbaar te maken.
Werkstress aanpakken doe je samen. Als werknemer kun je kijken naar wat je kunt doen om goed voor jezelf te zorgen. Kleine veranderingen in je werkdag kunnen helpen om meer rustmomenten te vinden.
Met deze praktische tips helpen we je op weg:
Onderbreek het lange zitten en staren naar een beeldscherm regelmatig door een ommetje te maken. Dat is niet alleen goed voor je lichaam, maar ook voor je hersenen. Regelmatig bewegen kan je stemming verbeteren, stress helpen verminderen en je concentratie bevorderen.
Plan daarom elke dag een ommetje in je agenda. Of maak een telefonische afspraak, zodat je al wandelend kan overleggen. Extra tip: loop je ommetje in de natuur; dit heeft een bewezen ontspannen effect. Een groene omgeving kan helpen om tot rust te komen. Onze Ommetje-app kan je daarbij motiveren.
Wandelen houdt je hersenen gezond. De app Ommetje motiveert je om dagelijks een ommetje te lopen. Start met vrienden, familie of collega’s een eigen wandelcompetitie of stel een persoonlijk weekdoel in en ga de uitdaging met jezelf aan. De app is ontwikkeld met hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. Hij deelt regelmatig een hersenfeitje. Loop je mee?
Als je het drukt hebt, gaan gesprekken met collega’s al snel alleen nog over de inhoud van het werk. Koffiemomentjes en lunchwandelingen schieten er soms bij in. Terwijl sociale contacten heel belangrijk zijn voor gezonde hersenen. Uitspreken wat er in je omgaat, kan bovendien helpen om minder stress te ervaren.
Ga dus eens een informeel gesprek aan bij het koffieapparaat of plan er bewust tijd voor in. Of start een vergadering 5 minuten eerder, zodat je eerst even kunt bijpraten over bijvoorbeeld het weekend.
Je hersenen kunnen niet acht uur lang onafgebroken optimaal presteren. Het is daarom belangrijk om af en toe rust in te bouwen. Blok momenten voor koffie- of lunchpauze en een ommetje tussendoor. Het kan helpen om afspraken van 50 minuten in te plannen in plaats van een heel uur. Je hebt dan na elke afspraak een momentje om je benen te strekken, op te laden en wat te drinken te pakken.
Kijk daarnaast naar het soort werkzaamheden dat je moet doen. Een lastige schrijfklus of ingewikkeld dossier vraagt meer tijd en concentratie. Het helpt om hier tijd voor te reserveren in je agenda en om meldingen uit te zetten. Zo kun je ongestoord aan de slag.
Lukt het niet om voldoende rustmomenten te vinden? Bespreek dan met je leidinggevende welke mogelijkheden er zijn om je werkzaamheden anders in te richten.
Juist in stressvolle periodes is het belangrijk om goed voor jezelf te blijven zorgen. Probeer zo regelmatig, gevarieerd en gezond mogelijk te eten. Kies voor veel groenten en fruit, volkoren producten, noten en peulvruchten en gezonde vetten uit bijvoorbeeld olijfolie of vette vis. Zo geef je je lichaam en hersenen de voedingsstoffen die ze nodig hebben. Op deze pagina vind je meer informatie over voeding en de hersenen. Op deze pagina vind je meer informatie over voeding en de hersenen.
Begin en stop je werkdag op vaste tijden, en zet je computer dan ook uit. Als het kan, zorg dan dat je werkplek een afgeschermde plek is waar je buiten werktijd niet te veel tijd doorbrengt. Werk je veel thuis? Zorg dan dat je je werkspullen aan het einde van elke werkdag uit het zicht opbergt. Zo kun je in de avond rustig ontspannen en zijn je hersenen minder met werk bezig.
Gun jezelf af en toe wat rust en probeer bewust te ontspannen. Hoe je ontspant, is voor iedereen anders. Bedenk voor jezelf waar jij blij van wordt en wat jou helpt om tot rust te komen. Neem bijvoorbeeld een warm bad, ga naar yogales, lees een goed boek, ga lekker koken, doe meditatie- of ademhalingsoefeningen of luister naar je favoriete muziek.
In je slaap verwerk je gebeurtenissen en emoties van de dag. Juist als je onder grote spanning staat, is het extra belangrijk om aandacht aan je nachtrust te besteden. Laat koffie in de namiddag en avond liever staan, houd regelmatige bedtijden aan en doe in de uren voor het slapen gaan iets ontspannends.
Lees hier meer handige slaaptips.