Hoge bloeddruk

Wat is bloeddruk?

Je bloeddruk laat zien hoe hard het bloed tegen de wanden van je bloedvaten drukt. Je kunt de bloeddruk meten met een bloeddrukband om je bovenarm. De bloeddruk bestaat uit twee getallen:

• Bovendruk (systolisch): dit is de druk in je bloedvaten op het moment dat je hart samentrekt
• Onderdruk (diastolisch): de druk wanneer je hart ontspant tussen twee slagen

Is je bloeddruk vaak hoger dan 140 (systolisch) / 90 (diastolisch) mmHG, dan heb je een hoge bloeddruk.

Wat gebeurt er in je hersenen?

Bij een hoge bloeddruk komt er extra druk op de bloedvaten in je hersenen. Daardoor kunnen kleine beschadigingen ontstaan in de vaatwanden. Stoffen zoals cholesterol kunnen zich daar ophopen. Hierdoor worden de bloedvaten nauwer en neemt de kans op een beroerte toe. Na verloop van tijd kan de doorbloeding van de hersenen minder worden. Hierdoor krijgen de hersenen minder zuurstof en voedingsstoffen. Dit kan problemen geven met geheugen, concentratie en denken. Hoe erger en langer iemand last heeft van een te hoge bloeddruk, hoe groter het risico op hersenschade.

Wat zijn de gevolgen voor de hersenen?

Een hoge bloeddruk vergroot de kans op hart- en vaatziekten. In de hersenen kan dit het risico verhogen op:

• Dementie: dementie komt vaker voor bij mensen met een hoge bloeddruk. Beschadiging van kleine bloedvaatjes verstoort de samenwerking tussen hersengebieden. Dit kan problemen geven met denken en onthouden.

• Een beroerte: een bloedvat in de hersenen kan scheuren (hersenbloeding) of verstopt raken (herseninfarct)

Wat kun je zelf doen?  

Van een hoge bloeddruk merk je vaak niks. Daarom is het belangrijk om dit regelmatig te meten. Het advies is om vanaf je 40e elk jaar je bloeddruk te meten. Vanaf die leeftijd stijgt het risico op een verhoogde bloeddruk. Je kunt je bloeddruk thuis meten met een bloeddrukmeter.

Meestal is je bloeddruk iets lager thuis dan bij de arts. Daarom heb je thuis een hoge bloeddruk als deze 135/85 mmHg of hoger is.

Een hoge bloeddruk heeft vaak te maken met leefstijl. Roken, overgewicht, weinig bewegen, veel alcohol en stress verhogen het risico. Ook je genen kunnen een rol spelen bij een hoge bloeddruk.

Voor vrouwen is het extra belangrijk om alert te zijn op de bloeddruk. Na de overgang stijgt de bloeddruk vaak, doordat het hormoon oestrogeen afneemt. Regelmatig meten en gezond leven is dan extra belangrijk.

Een hoge bloeddruk kan, in overleg met je arts, behandeld worden met medicijnen. Je kan ook zelf veel doen om je bloeddruk te verlagen of gezond te houden: 

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:  

• Veerle van Gils, postdoc onderzoeker Alzheimer Center Limburg
• Sebastian Kohler, hoogleraar neuro-epidemiologie Universiteit Maastricht

Laatste update: augustus 2026