Letsel door ongeluk

Wat gebeurt er in je hersenen?

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is een verzamelnaam voor hersenletsel dat ontstaat tijdens het leven. Er zijn hier twee vormen van: 

• Traumatisch hersenletsel: een beschadiging van de hersenen die ontstaat door een klap of ongeluk van buitenaf, bijvoorbeeld door een val van de trap of een verkeersongeluk.  
• Niet-traumatisch hersenletsel: een beschadiging van de hersenen die van binnenuit ontstaat door een ziekte, bijvoorbeeld door een herseninfarct of hersenbloeding.  

Bij traumatisch hersenletsel krijgen de hersenen ineens een harde klap. De hersenen kunnen dan tegen de binnenkant van de schedel botsen. Hierdoor kan er schade ontstaan aan het hersenweefsel. Dit heet een hersenkneuzing.  

Ook kunnen er kleine bloedingen en zwellingen ontstaan. Door zwelling kan de druk in het hoofd toenemen en kan er minder zuurstof naar de hersenen komen.  

Daarnaast kunnen de verbindingen tussen hersencellen beschadigd raken. Daardoor kunnen signalen minder goed worden doorgegeven.  

Zelfs als er op hersenscans niks anders dan normaal te zien is, kunnen er langdurige klachten optreden, zoals een hersenschudding. Dit wordt ook wel ‘licht’ traumatisch hersenletsel genoemd, maar de klachten kunnen toch langdurig zijn.  

Wat zijn de gevolgen voor de hersenen?

De gevolgen van traumatisch hersenletsel verschillen per persoon. Dit hangt af van de ernst van het letsel, waar in de hersenen het zit en hoe goed de hersencellen kunnen herstellen. Een klein deel van de patiënten overlijdt of houdt ernstige klachten over.  

De grootste groep patiënten lijkt er op het eerste gezicht goed vanaf te komen, maar heeft op lange termijn toch vervelende klachten, zoals vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid of overgevoeligheid voor licht en geluid.  

Op korte termijn kunnen er lichamelijke klachten ontstaan zoals vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, of overgevoeligheid voor licht en geluid. Ook problemen met geheugen, concentratie, prikkelverwerking of stemming komen vaak voor. Zelfs bij licht hersenletsel kunnen deze klachten langere tijd blijven.   

Ook slaapproblemen komen veel voor. Mensen kunnen moeite hebben met inslapen of doorslapen, of merken dat ze niet uitgerust wakker worden. Slecht slapen kan andere klachten verergeren, zoals vermoeidheid, prikkelbaar zijn en problemen met concentratie.  

Voor velen zijn deze klachten aanwezig zonder dat er iets aan de buitenkant te zien is. Maar ze hebben wel vaak grote invloed op het dagelijks leven. Werken, studeren of sociale contacten onderhouden is vaak moeilijker of tijdelijk niet mogelijk.  

Soms hebben mensen al langere tijd klachten, maar leggen ze pas weken of maanden later de link met het ongeluk of de harde klap.

Wie is extra kwetsbaar?

Een ongeluk kan iedereen overkomen, maar sommige groepen lopen een groter risico op hersenletsel.

Wat kan je zelf doen?  

Niet elk ongeluk is te voorkomen, maar je kunt wel iets doen om je hersenen te beschermen.

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:  

• Dr. Marcel Aries, neuroloog-intensivist in het MUMC+ in Maastricht, onderzoeker aan de school van Mental Health and NeuroSciences (MHeNS) van de Universiteit Maastricht en oprichter van het HersenStrijd-fonds

Laatste update: augustus 2026