Slaap en de overgang
Waarom je slaap verandert tijdens de overgang
Veel vrouwen merken dat ze anders gaan slapen tijdens de overgang. Dat komt door de veranderingen in hormonen in je lichaam. Door deze veranderingen kun je bijvoorbeeld vaker wakker worden, vroeger wakker zijn, last hebben van nachtzweten of meer piekeren of onrust voelen. Er zijn een aantal hormonen die hier een rol in spelen omdat ze afnemen.
Oestrogeen
De hoeveelheid oestrogeen neemt af tijdens de overgang. Oestrogeen helpt bij het regelen van je slaap-waakritme en je lichaamstemperatuur. De afname maakt het lastiger om in slaap te vallen en door te slapen. Ook kun je sneller last krijgen van opvliegers en nachtzweten.
Progesteron
Progesteron helpt je lichaam ontspannen en ondersteunt je slaap. Door de afname kun je je sneller gespannen, onrustig of angstig voelen
Melatonine
Melatonine is het hormoon dat je slaperig maakt. Tijdens de overgang maakt je lichaam hier soms minder van aan. Daardoor kan het moeilijker zijn om in slaap te vallen.
Stress en onrust kunnen je slaap verstoren
Lichamelijke en mentale klachten tijdens de overgang kunnen invloed hebben op je slaap. Veel vrouwen merken dat ze sneller last hebben van stress, somberheid of angst. Daardoor kan het moeilijker zijn om in slaap te vallen of door te slapen. Slecht slapen kan die gevoelens vervolgens versterken. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Wist je dat…
Slecht slapen invloed kan hebben op je geheugen en concentratie? Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat ze vergeetachtiger zijn of zich minder goed kunnen concentreren. Dit wordt ook wel brain fog genoemd.
Welke andere veranderingen tijdens de overgang beïnvloeden je slaap?
Tijdens de overgang veranderen niet alleen je hormonen. Ook andere processen in je lichaam kunnen invloed hebben op je slaap.
- Je slaap verandert naarmate je ouder wordt. Veel mensen slapen lichter en worden sneller wakker.
- Je lichaam wordt minder goed in afkoelen. Terwijl een lagere lichaamstemperatuur juist helpt om in slaap te vallen.
Waarom slaapapneu vaker voorkomt tijdens de overgang
Slaapapneu is een aandoening waarbij je ademhaling tijdens de slaap steeds kort stopt. Tijdens de overgang komt slaapapneu vaker voor. Dit kan onder andere komen door gewichtstoename, verslapping van de spieren in de luchtwegen en veranderingen in hormonen waardoor je lichaam meer alert is. Hierdoor kunnen je luchtwegen tijdens het slapen makkelijker dichtvallen.
Slaapapneu kan ervoor zorgen dat je ’s nachts ongemerkt wakker wordt. Daardoor kun je over overdag erg moe zijn, moeite hebben met concentreren, sneller prikkelbaar zijn of wakker worden met hoofdpijn.
Onrustige benen en de overgang
Bij rusteloze benen (Restless Legs Syndrome, RLS) voel je een onrustig of vervelend gevoel in je benen als je stilzit of ligt. Als je last hebt van RLS kunnen deze klachten tijdens de overgang erger worden.
Vaak helpt bewegen tijdelijk tegen het vervelende gevoel. Heb je hier veel last van? Bespreek het dan met je huisarts.
Neem slaapproblemen serieus
Slecht slapen tijdens de overgang komt veel voor. Toch betekent dat niet dat je er maar mee moet leren leven.
Een goede nachtrust is belangrijk voor je lichamelijke en mentale gezondheid. Daarom is het belangrijk om klachten serieus te nemen en te kijken wat jou kan helpen beter te slapen.
De inhoud van het programma ‘Slaap en de overgang’ is zorgvuldig gecontroleerd en gevalideerd door Dr. Ingrid Verbeek (somnoloog-slaaptherapeut bij het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe). Wij danken haar hartelijk voor haar waardevolle bijdrage en deskundige feedback.