Delen
 

Korsakov / Ziekte van Wernicke

Het syndroom van Korsakov is een ernstige vorm van hersenschade, die gekenmerkt wordt door geheugenstoornissen.

Oorzaak

De oorzaak van het syndroom van Korsakov is een ernstig vitamine B1-tekort, dat ontstaat bij langdurig alcoholgebruik in combinatie met slechte voeding. Ook kan de lever zo beschadigd raken dat deze de vitamine B1 (ook thiamine genoemd) niet meer kan omzetten.

Symptomen

Het belangrijkste kenmerk is geheugenverlies. Er kan nog maar weinig nieuwe informatie voor langere tijd worden opgeslagen. Ook informatie van langer geleden raken mensen met dit syndroom kwijt. Wel lukt het nog om nieuwe informatie voor 5 à 10 minuten vast te houden. Soms vullen patiënten de gaten in hun geheugen in met verzinsels. Dit heet confabuleren; anders dan bij een leugen gebeurt dit onbewust.

 

Bij het syndroom van Korsakov komen naast de geheugenproblematiek ook desoriëntatie in tijd en ruimte voor, loop- en evenwichtstoornissen, en karakterveranderingen, waarbij met name het gebrek aan initiatief opvalt. Daarnaast kunnen korsakovpatiënten snel paranoïde, depressief en agressief gedrag vertonen.

De ziekte ontstaat geleidelijk; vaak is er al langere tijd sprake van geheugenstoornissen en zelfverwaarlozing. Veelal hebben korsakovpatiënten weinig besef van hun ziekte, ofwel weinig ziekte-inzicht.

 

Door de symptomen lijkt korsakov op dementie. Echter, dementie is progressief en korsakov niet. Bij korsakov staat de geheugenstoornis centraal (aantasting kortetermijngeheugen), terwijl de intellectuele vermogens relatief gespaard blijven. Bij dementie is zowel het korte- als het langetermijngeheugen aangetast en gaat het algemene intellectuele functioneren ook achteruit.

 

Ziekte van Wernicke

De aandoening wordt soms voorafgegaan door de ziekte van Wernicke, een neurologische aandoening die acuut ontstaat en eveneens het gevolg is van een jarenlange te hoge alcoholconsumptie en slechte voeding. De patiënt is verward en heeft onder andere last van loopstoornissen en oogspierverlammingen. Als de patiënt niet zo snel mogelijk goede voeding en thiamine-injecties krijgt toegediend, is de ziekte levensbedreigend.

Gevolgen

Indien niet gestopt wordt met drinken en slechte voeding, kan er wel dementie optreden. Men spreekt dan van alcoholdementie.

Korsakov is een ernstige vorm van hersenletsel, waarbij maar een beperkt herstel mogelijk is.

Behandeling

Omdat ze niet meer goed voor zichzelf zorgen, worden bijna alle Korsakov-patiënten op zeker moment opgenomen. Vaak is dat eerst in een algemeen ziekenhuis of ook wel in een psychiatrisch ziekenhuis, en in een later stadium in een psycho-geriatrisch verpleeghuis. Ook zijn er aparte Korsakov-klinieken en -afdelingen.

Bij de opname van de patiënt kunnen thiamine-injecties worden gegeven.

Cijfers

Het syndroom van Korsakov komt, net als alcoholmisbruik in het algemeen, meer bij mannen voor dan bij vrouwen. Het ontstaat voornamelijk op een leeftijd tussen de 45 en 65. De meeste patiënten drinken al zo'n 20 à 30 jaar stevig.

Aanmelden nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Aanmelden Stel uw vraag online
Dit is contactinfo