De Hersenstichting heeft met € 40.000 bijgedragen aan de ontwikkeling van een hulpmiddel tegen tremoren. Het project werd geleid door IJsbrand de Lange, de uitvinder van de STIL orthese. Het doel is om mensen met tremor te helpen het trillen te verminderen. Daardoor kunnen zij dagelijkse handelingen beter uitvoeren. 

Dit onderzoek leverde een verbeterde orthese op. Deze is inmiddels getest bij patiënten, voldoet aan Europese eisen en is beschikbaar voor gebruik in de praktijk. 

Kleine bewegingen, grote impact 

Bij een tremor trillen de armen of handen zonder dat iemand dat wil. Dit is niet zelf tegen te houden of te stoppen. Dat maakt veel dagelijkse activiteiten moeilijker, zoals eten, drinken of schrijven. Dat is niet alleen onhandig, maar kan ook mentaal zwaar zijn. Mensen kunnen zich minder zelfstandig voelen.  

Tremor komt veel voor bij mensen met essentiële tremor en bij de ziekte van Parkinson. Ook andere hersenaandoeningen kunnen tremor veroorzaken, zoals multiple sclerose (MS), dystonie of niet-aangeboren of traumatisch hersenletsel.  

Er bestaan medicijnen en medische behandelingen tegen tremor. Deze werken alleen niet bij iedereen even goed, of zijn erg duur. Daarnaast kunnen ze bijwerkingen geven, zoals vermoeidheid of duizeligheid. Een behandeling kan ook ingrijpend zijn, zoals bij een operatie. 

“Er is een grote vraag naar een betere tremorbehandeling. Zowel vanuit patiënt als de arts. Met dit onderzoek zetten we een belangrijke stap om tremor patiënten weer stabiele handen te geven.”

IJsbrand de Lange, uitvinder van de STIL orthese

Een orthese tegen het trillen 

STIL heeft een orthese ontwikkeld voor mensen met tremor. Dit is een hulpmiddel om trillingen in de arm te verminderen en dagelijkse handelingen stabieler te maken. 

De orthese werkt met mechanische demping. Dat betekent dat ongewenste trillingen worden afgeremd, terwijl normale, vrijwillige bewegingen mogelijk blijven. Zo helpt de orthese bij bijvoorbeeld eten, drinken of schrijven. 

In deze studie bij mensen met essentiële tremor verminderde de STIL-orthese het trillen met meer dan 80% tijdens dagelijkse activiteiten. Onderzoekers keken ook of de orthese veilig is en makkelijk te gebruiken. 

In dit project is de orthese verder verbeterd. Ook is extra onderzoek gedaan om te laten zien dat de orthese goed werkt en veilig is. 

Waarom steunt de Hersenstichting dit project?

Ongeveer 5% van alle mensen boven de 40 jaar heeft in meer of minder mate last van een tremor. Als mensen met een tremor hun arm beter kunnen gebruiken, worden ze zelfstandiger. Dit verbetert de kwaliteit van leven. 

Dit onderzoek droeg bij aan de doelstelling van de Hersenstichting: minder sterfte en ziektelast door hersenaandoeningen. Daarom steunde de Hersenstichting het project met € 40.000.  

Meer over het project

Hoe ver zijn de onderzoekers?

Het projectis afgerond.

Wat hebben de onderzoekers gedaan? 

STIL werkte binnen dit project samen met het Reinier de Graaf Ziekenhuis in Delft. Het project bestond uit drie fasen: 

  1. De orthese verbeteren. De orthese is in een vroege ontwikkelfase bij 1 persoon getest en werkte goed tijdens het drinken. Daarna is het ontwerp verder verbeterd. Dit maakte de orthese ook geschikt voor andere taken. Denk bijvoorbeeld aan eten of persoonlijke verzorging.  
  2. Testen met patiënten. Daarna werd de orthese getest bij patiënten in het ziekenhuis. Hierbij onderzochten de wetenschappers of de orthese een tremor echt vermindert. Ook is onderzocht of patiënten het hulpmiddel veilig en comfortabel kunnen gebruiken. 
  3. Onderzoeken van de gegevens. In de laatste fase hebben de onderzoekers de verzamelde gegevens onderzocht. Ze berekenden onder andere hoeveel de tremor verschilde met en zonder de STIL orthese. 

    Welke resultaten zijn er bereikt?  

    De wetenschappers onderzochten 24 mensen met essentiële tremor. Zij moesten een aantal taken uitvoeren met en zonder de STIL orthese. De resultaten laten zien dat de STIL orthese de tremor aantoonbaar vermindert tijdens algemene dagelijkse taken. 

    Gemiddeld nam de tremor af bij het dragen van de orthese ten opzichte van zonder orthese. De tremor verminderde tot 80% wanneer deelnemers de orthese om hun arm hadden.  

    Veiligheid en bijwerkingen 

    Er waren geen ernstige bijwerkingen van de orthese. De orthese werkt zonder medicatie of operatie. Als deelnemers klachten hadden bij het dragen van de orthese, dan waren deze klachten tijdelijk en mild. Ze voelden bijvoorbeeld lichte druk van de orthese of vermoeidheid van hun arm. 

    Wat betekenen deze resultaten voor de doelgroep? 

    De resultaten laten zien dat de orthese tremor aantoonbaar kan verminderen en dagelijkse handelingen makkelijker kan maken. Voor mensen bij wie medicijnen niet goed genoeg werken, of voor wie een operatie geen optie is, kan dit een veilige extra behandeling zijn. Het kan helpen om zelfstandiger te blijven in het dagelijks leven. 

    Wat is de volgende stap?

    De Hersenstichting steunt vervolgonderzoek naar de werking van de STIL-orthese bij mensen met de ziekte van Parkinson. 

    In dit vervolgonderzoek kijken onderzoekers of de orthese de tremor ook veilig en effectief kan verminderen bij mensen met de ziekte van Parkinson. Als de resultaten positief zijn, is het doel om de orthese breder beschikbaar te maken voor mensen met tremor. De extra onderzoeksgegevens kunnen helpen om zorgverzekeraars te laten zien dat de behandeling goed werkt. Het doel is dat de behandeling in de toekomst wordt vergoed vanuit de basisverzekering. 

    De STIL orthese zelf ook proberen?
    Dat kan via www.stilorthese.nl