Je hersenen versturen dan verkeerde signalen naar delen van je lichaam. Of ze verwerken de signalen die het lichaam naar de hersenen stuurt niet goed.  Hierdoor kun je last krijgen van allerlei klachten. Bijvoorbeeld verlammingen, schokkende bewegingen, aanvallen die op epilepsie lijken of blindheid. Combinaties van klachten komen ook voor​.

Een functionele neurologische stoornis werd eerder ook wel een conversiestoornis genoemd. 

Kenmerken van een functionele neurologische stoornis 

Een FNS kan in elk deel van de hersenen voorkomen. Omdat de hersenen veel verschillende functies hebben, kunnen de klachten per persoon erg verschillen. Vaak heb je ook last van meer dan één klacht.  

Deze klachten komen vaak voor bij een functionele neurologische stoornis: ​     ​  

  • verlamming in delen van het lichaam 
  • schokkende bewegingen in delen van het lichaam 
  • aanvallen die lijken op epilepsie 
  • problemen met je geheugen 
  • niet meer kunnen zien 
  • niet meer kunnen horen 
  • overprikkeling 

Diagnose van een functionele neurologische stoornis 

Omdat de klachten per persoon erg kunnen verschillen en ook bij andere aandoeningen voor kunnen komen, is het niet altijd direct duidelijk dat je een FNS hebt.  

Meestal kom je met je klachten eerst bij de huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een speciale arts in het ziekenhuis: een neuroloog. Deze arts zal eerst kijken of er andere oorzaken van je klachten zijn, zoals een beroerte. Als dat niet zo is, kan de neuroloog verder lichamelijk onderzoek doen.  

De arts kijkt goed naar je klachten, wat je nog wel en niet kunt en hoe de klachten begonnen zijn. Op basis hiervan kan de arts de diagnose FNS stellen. 

Oorzaken van een functionele neurologische stoornis 

Bij een FNS werken de hersenen niet zoals het hoort. Het is nog niet duidelijk wat de oorzaak van FNS is. Verschillende factoren lijken een rol te spelen. 

Meestal ontstaat een FNS kort na een indrukwekkende gebeurtenis, zoals het verlies van een partner, onverwacht ontslag of na een operatie of ziekte. Maar niet iedereen krijgt FNS na een indrukwekkende gebeurtenis, dus ook andere dingen spelen een rol. Welke dit zijn, is nog niet bekend.  

Soms krijgen mensen met een FNS het gevoel dat de diagnose betekent dat de klachten ‘tussen de oren’ zitten (psychisch zijn). Ze krijgen van de arts of van mensen in hun omgeving het idee dat ze de klachten inbeelden of zelf veroorzaken. Dit klopt niet. Mensen met een FNS beelden de symptomen niet in en veroorzaken de klachten niet zelf. Ouders kunnen ook geen FNS bij hun kinderen veroorzaken.  

Behandeling van een functionele neurologische stoornis 

Samen met de arts wordt er een behandelplan gemaakt dat past bij de klachten. Omdat de klachten per persoon kunnen verschillen, kan de behandeling ook per persoon weer anders zijn.  

Het behandelplan van een functionele neurologische stoornis bestaat vaak uit een of meer van de volgende behandelingen. Je kunt bijvoorbeeld geholpen worden door: 

  • Fysiotherapeut: bewegen is belangrijk, maar dit kan door je klachten erg vermoeiend of pijnlijk zijn. Een fysiotherapeut helpt je om op een goede manier toch in beweging te komen of te blijven. Hierdoor kunnen de klachten verdwijen, minder worden, of voorkom je dat ze erger worden.
  • Ergotherapeut: wanneer je door je klachten moeite hebt met je dagelijkse taken, kan een ergotherapeut helpen. Deze geeft advies en training, zodat je je dagelijkse activiteiten weer zo goed mogelijk kunt doen. Bijvoorbeeld jezelf wassen en aankleden, eten klaarmaken, stofzuigen, fietsen, werken, huiswerk maken, sporten en je hobby’s. Ook bij problemen met zien, horen of andere zintuigen kan een ergotherapeut helpen om in het dagelijks leven met de beperkingen om te gaan.
  • Psycholoog: je kunt erg verdrietig en moedeloos worden van je klachten. En van die gevoelens kunnen je klachten juist weer erger worden. Een psycholoog helpt je om met vervelende gedachten en gevoelens om te gaan. 
  • Logopedist: als je door je FNS problemen met spraak hebt, kan een logopedist je hierbij helpen. 
  • Oogarts: deze kan je helpen als je door een FNS problemen hebt met zien. 
  • KNO-arts: deze kan je helpen als je door een FNS problemen hebt met horen. 

Het is hierbij belangrijk dat je geholpen wordt door zorgverleners die ervaring hebben met FNS. Deze kun je vinden via: Behandelaar zoeken – Stichting FNS 

Gevolgen van een functionele neurologische stoornis 

Je gebruikt je hersenen dag en nacht, bij alles wat je denkt, doet en voelt. Een functionele neurologische stoornis kan daarom op allerlei gebieden gevolgen hebben: 

  • Thuis

    De gevolgen van een FNS merk je in je dagelijkse activiteiten. Afhankelijk van de ernst van de klachten kosten de dagelijkse dingen je meer moeite, of lukt iets je soms helemaal niet. Denk aan douchen, boodschappen doen en opruimen.  

  • Werk en school

    Ook op je werk of op school kun je last krijgen van een FNS. Als je lichaam niet meer goed werkt door verlamming of verkrampingen, kun je soms je werk niet meer goed doen. Problemen met je geheugen kunnen ook problemen geven op werk of school. 

    Een functionele neurologische stoornis kan zorgen voor problemen met lopen. Als je last hebt van aanvallen kan dit zelfs gevaar opleveren, bijvoorbeeld als je autorijdt. Problemen met zien kunnen gevaarlijk worden in het verkeer. Dit kan het moeilijker maken om van en naar werk of school te gaan. Bepaalde beroepen, zoals chauffeur, zijn niet meer mogelijk als je niet meer kunt rijden. 

    Problemen met horen of zien kunnen ervoor zorgen dat je sommige taken moeilijker kunt uitvoeren. Bijvoorbeeld in een werksituatie, of als je iets wilt regelen bij een instantie. 

  • Sociale contacten

    Een FNS kan veel invloed hebben op je sociale leven. Dit hangt af van hoe erg je klachten zijn. Als alles meer moeite kost, heb je misschien minder energie om af te spreken met vrienden. Door overprikkeling kan een feestje of een avondje uit al snel te veel worden.  

    Hierdoor zie je je sociale contacten misschien minder dan je gewend bent. Je kunt je alleen gaan voelen. 

  • Vrije tijd

    Een functionele neurologische stoornis heeft veel impact op je leven. Meedoen aan de wereld kan daardoor uitdagend zijn, maar gelukkig niet onmogelijk. Met hulp van vrienden, familie en een behandelteam kun je uitzoeken wat voor jou werkt en hoe je je leven met een FNS beter kunt invullen. 

De gevolgen van een FNS merk je in je dagelijkse activiteiten. Afhankelijk van de ernst van de klachten kosten de dagelijkse dingen je meer moeite, of lukt iets je soms helemaal niet. Denk aan douchen, boodschappen doen en opruimen.  

Ook op je werk of op school kun je last krijgen van een FNS. Als je lichaam niet meer goed werkt door verlamming of verkrampingen, kun je soms je werk niet meer goed doen. Problemen met je geheugen kunnen ook problemen geven op werk of school. 

Een functionele neurologische stoornis kan zorgen voor problemen met lopen. Als je last hebt van aanvallen kan dit zelfs gevaar opleveren, bijvoorbeeld als je autorijdt. Problemen met zien kunnen gevaarlijk worden in het verkeer. Dit kan het moeilijker maken om van en naar werk of school te gaan. Bepaalde beroepen, zoals chauffeur, zijn niet meer mogelijk als je niet meer kunt rijden. 

Problemen met horen of zien kunnen ervoor zorgen dat je sommige taken moeilijker kunt uitvoeren. Bijvoorbeeld in een werksituatie, of als je iets wilt regelen bij een instantie. 

Een FNS kan veel invloed hebben op je sociale leven. Dit hangt af van hoe erg je klachten zijn. Als alles meer moeite kost, heb je misschien minder energie om af te spreken met vrienden. Door overprikkeling kan een feestje of een avondje uit al snel te veel worden.  

Hierdoor zie je je sociale contacten misschien minder dan je gewend bent. Je kunt je alleen gaan voelen. 

Een functionele neurologische stoornis heeft veel impact op je leven. Meedoen aan de wereld kan daardoor uitdagend zijn, maar gelukkig niet onmogelijk. Met hulp van vrienden, familie en een behandelteam kun je uitzoeken wat voor jou werkt en hoe je je leven met een FNS beter kunt invullen. 

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van: 

  • Els van der Linden, psycholoog, Stressbalance te Amsterdam 
  • Dr. Marinus Vermeulen, emeritus hoogleraar Neurologie, ​Universiteit van ​Amsterdam

Laatste update: februari 2026