Mentale gezondheid van jongeren vraagt ook om aandacht voor goede slaap 

Steeds meer jongeren hebben te maken met stress, prestatiedruk en mentale klachten. Ook in de politiek groeit het besef dat het mentale welzijn van scholieren en studenten onder druk staat. Toch blijft één belangrijke factor vaak onderbelicht: slaap.  

Daarom vraagt de Hersenstichting tijdens het commissiedebat over de mentale gezondheid van scholieren en studenten aandacht voor de rol van slaap. Goede slaap is essentieel voor gezonde hersenen en speelt een belangrijke rol in het welzijn, de ontwikkeling en het dagelijks functioneren van jongeren. 

Slaap en mentale gezondheid versterken elkaar 

Slaap en mentale gezondheid beïnvloeden elkaar direct. Slaap is daarmee niet alleen een gevolg van mentale klachten, maar ook een factor die kan bijdragen aan het voorkomen en verminderen ervan. Jongeren die goed slapen, voelen zich vaak beter en kunnen beter omgaan met stress. Andersom kunnen piekeren, spanning en mentale klachten juist leiden tot slechter slapen.  

De cijfers laten zien dat dit geen klein probleem is. Inmiddels heeft 22% van de 12- tot 18-jarigen slaapproblemen. Ook geeft ruim één op de vier jongeren aan regelmatig slecht te slapen.  

Prestatiedruk, schermgebruik en schooltijden 

Hoe goed jongeren slapen, hebben zij niet volledig zelf in de hand. Onderzoek laat zien dat verschillende maatschappelijke factoren invloed hebben op de slaap van jongeren. Denk aan prestatiedruk, zorgen over de toekomst, vroeg startende schooldagen en intensief smartphone- en socialmediagebruik met verslavende algoritmen. Daar komt bij dat de biologische klok tijdens de puberteit verschuift. Jongeren worden daardoor van nature later moe en vallen later in slaap. Vroege schooldagen sluiten daar vaak niet goed op aan. 

Ook de overheid en de Onderwijsraad zien dat het welzijn van jongeren samenhangt met bredere maatschappelijke ontwikkelingen. Slaap hoort volgens de Hersenstichting thuis in de aanpak van mentale gezondheid van jongeren.  

Juist daarom moet slaap niet los worden gezien van het bredere gesprek over het welzijn van jongeren. Meer aandacht voor slaap kan bijdragen aan beter functioneren, meer veerkracht en een betere mentale gezondheid. 

Onze oproep aan politiek en onderwijs 

De Hersenstichting roept politiek en onderwijs op om slaap structureel mee te nemen in de gezondheids- en preventieaanpak op scholen. Dat betekent onder andere: 

• Meer aandacht voor gezonde slaap en bewust smartphone gebruik; 

• Slaap onderdeel maken van de aanpak van prestatiedruk; 

• Scholen adviseren om lessen niet vóór 9:00 te laten starten; 

• Meer ondersteuning voor bewezen initiatieven, zoals het lesprogramma Charge Your Brainzzz.  

Met deze maatregelen kunnen jongeren beter slapen, zich overdag beter voelen en beter functioneren op school en daarbuiten. 

Ter voorbereiding op het commissiedebat over de mentale gezondheid van scholieren en studenten dat woensdag 24 juni plaatsvindt, heeft de Hersenstichting deze aanbevelingen voorafgaand aan het debat onder de aandacht gebracht van Kamerleden.