Luie puber? Of serieus probleem?

1. Algemene vragen

• Hoe kan ik contact opnemen?

  Dit kan via contact.

• Hoe komt de Hersenstichting aan inkomsten?

  De inkomsten komen uit giften van particulieren, loterijen, bedrijven en uit de collecte. De Hersenstichting ontvangt geen geld van de overheid.

• Is de Hersenstichting een ANBI? 

  De Hersenstichting is aangemerkt als een ANBI: Algemeen Nut Beogende Instelling. Ons RSIN (Rechtspersonen en Samenwerkingsverbanden Informatienummer) is 0067.39.398. 

  U leest meer informatie op de website van de Belastingdienst over geven aan goede doelen en fiscale voordelen voor u.

• Waar wordt mijn donatie aan besteed? 

  Je donatie wordt ingezet om hersenaandoeningen te voorkomen, beter te behandelen en de impact ervan te verminderen. We financieren innovatief wetenschappelijk onderzoek, leggen verbanden tussen verschillende hersenaandoeningen en ondersteunen oplossingen die helpen om hersenen gezond te houden. Daarnaast geven we voorlichting en zetten we het belang van gezonde hersenen op de publieke en politieke agenda. Dat is hard nodig, want 1 op de 4 mensen krijgt te maken met een hersenaandoening. Benieuwd wat wij dankzij donaties in 2025 mogelijk maakten? Bekijk onze impactpagina voor de uitgelichte hoogtepunten: https://www.hersenstichting.nl/over-ons/impact/ 

• Wat doet de Hersenstichting? 

  De Hersenstichting zet zich al ruim 36 jaar in voor gezonde hersenen voor iedereen. We financieren belangrijk onderzoek en ondersteunen initiatieven die helpen hersenaandoeningen te voorkomen, beter te behandelen en mensen met een hersenaandoening te laten meedoen in de maatschappij. Dat is hard nodig, want meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een hersenaandoening, zoals dementie, parkinson, een beroerte, depressie, migraine of hersenletsel. Daarom werken we elke dag aan ons doel: gezonde hersenen voor iedereen.  

• Welke bankrekeningnummers horen bij de Hersenstichting?

  De Hersenstichting maakt gebruik van de volgende rekeningnummers: 

  • NL18 INGB 0000 000 860 (donaties en giften) 

  • NL52 INGB 0000 030 609 (bestellingen van publicaties en voor automatische incasso’s) 

  • NL07 INGB 0000 000 282 (speciale acties) 

2. Doneren en collecteren

• Er was iemand bij mij aan de deur van de Hersenstichting. Klopt dat?

  De Hersenstichting werft structurele donateurs via deur-aan-deurwerving. We doen dit in samenwerking met wervingsbureaus Emolife en Trust. Onze teams zijn actief op werkdagen tussen 15.00 uur en 21.00 uur en in het weekend tussen 10.00 uur en 20.00 uur. Donateurwervers die namens de Hersenstichting actief zijn, zijn te allen tijde herkenbaar aan hun werkkleding. Ze zijn bovendien herkenbaar aan een badge. Al onze wervers zijn DDDN-gecertificeerd. Dat houdt in dat ze met goed gevolg een examen hebben afgelegd en zijn opgenomen in een landelijk register van donateurwervers. 

   Daarnaast werven we ook collectanten en organisatoren voor de collecte via deur-aan-deurwerving. 

  Heeft u vragen, suggesties of klachten over de deur-aan-deurwerving, dan kunt u contact opnemen met ons secretariaat via 070-360 48 16 of op info@hersenstichting.nl. 

• Hoe herken ik een echte vrijwilliger van de Hersenstichting?

  Onze vrijwilligers collecteren alleen deur-aan-deur tijdens de Hersenstichting Collecteweek, in de laatste week van januari. Zij zijn herkenbaar aan de groene collectebus óf een QR-Collectebord met daarop hun persoonlijke gegevens. 

  Onze deur-aan-deur wervingsteams zijn altijd herkenbaar aan hun werkkleding met daarop het logo van de Hersenstichting. Ook dragen de wervers een badge om zich te identificeren. Je kan via https://wervingsrooster.cbf.nl nakijken of er in jouw wijk wervers actief zijn voor de Hersenstichting

• Hoe kan ik collectant worden? 

  Geweldig dat jij je wil inzetten voor de Hersenstichting! Aanmelden als deur-aan-deur collectant om te helpen tijdens de collecteweek kan hier: https://formulieren.hersenstichting.nl/collectant/. 

  Je kan ook online collecteren voor de Hersenstichting. Dat kan het hele jaar door! Een online collectebus aanmaken is heel eenvoudig. In 2 minuten maak je een online collectebus aan via het beveiligde platform van Digicollect: https://hersenstichting.digicollect.nl/aanmelden/email 

• Ik heb een vraag over contant geld / afstorten, waar kan ik terecht? 

  Alleen organisatoren storten contant geld af, collectanten doen dat niet zelf. In CollecteKracht waar organisatoren toegang toe hebben, staat onder ‘Mijn Documenten’ een uitgebreide uitleg hoe dat in zijn werk gaat. In de collecteweek ontvangen organisatoren bovendien uitgebreide instructies per mail. Kom je er niet uit? Stuur dan een mail naar collecte@hersenstichting.nl. 

• Waar kan ik terecht met een klacht over deur-aan-deurwerving? 

  Voor vragen, suggesties of klachten over deur-aan-deur werving, kan je contact met ons opnemen via telefoon 070 – 360 48 16 op werkdagen of via e-mail info@hersenstichting.nl. 

• Waar kan ik zien of de Hersenstichting bij mij in de buurt deur-aan-deur werft? 

  De Hersenstichting werft structurele donateurs via deur-aan-deur werving. Onze wervingsteams zijn altijd herkenbaar aan hun werkkleding met daarop het logo van de Hersenstichting. Ook dragen de wervers een badge om zich te identificeren. Je kan via https://wervingsrooster.cbf.nl nakijken of er in jouw wijk wervers actief zijn voor de Hersenstichting. 

• Wanneer is de collecteweek? 

  Komend jaar is de Hersenstichting Collecteweek van maandag 25 januari t/m zaterdag 30 januari 2027. 

3. QR collecte (100% cashless)

• Hoe werkt collecteren via QR-code?

  Bekijk meer hierover.

• Waar kan ik een collectebord krijgen?

  Je ontvangt het collectebord met persoonlijke QR-code ongeveer 1-2 weken voor de collecteweek van je organisator. Die bezorgt ‘m bij je thuis, of je haalt ‘m op. Heb je niks gehoord? Neem dan contact op door te mailen naar: collecte@hersenstichting.nl.

• Waar kan ik mijn opbrengst bekijken?

  Op je persoonlijke opbrengstpagina is de actuele opbrengst te zien op de avond nadat je gecollecteerd hebt. De link naar jouw pagina sturen we je voor de collecteweek.

• Waarom collecteren met QR-code?

  Steeds minder mensen gebruiken contant geld om te betalen. Ruim driekwart van het betaalverkeer gebeurt met bankpas of smartphone. Daarnaast zijn er steeds minder locaties waar je geld kunt afstorten. Ook wordt afstorten steeds duurder. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk donaties kunnen worden ingezet voor hersenonderzoek, zorgen wij voor een collecte via QR-code.

• Wat doe ik als mensen toch contant geld willen geven?

  Heb je geen groene collectebus bij je? Dan kun je helaas geen contant geld accepteren. Leg uit hoe doneren via de QR-code werkt. Wil iemand dat niet? Geef dan een niet-thuis-kaartje mee. Daar staat het rekeningnummer van de Hersenstichting op, zodat ze een gift kunnen overmaken. 

• Wat doe ik na afloop met het QR collectebord?

  Na de collecteweek mag je het QR Collectebord zelf weggooien. Je hoeft je het dus niet in te leveren bij je organisator. Ga je volgend jaar weer collecteren voor de Hersenstichting? Dan ontvang je een nieuw bord met jouw nieuwe persoonlijke QR-code.

• Wat zijn de voordelen van collecteren via QR-code?
  • Het gemiddelde giftbedrag is hoger. Gemiddelde gift QR-donatie is € 5, contant gemiddeld € 2. 
  • Steeds minder mensen hebben contant geld in huis. Met de QR-code kunnen ze toch doneren.
  • Niet meer rondlopen met een zware collectebus. 
  • Doneren is veilig en anoniem.
  • Geld hoeft niet geteld te worden, dus de opbrengst is direct zichtbaar (eigen opbrengst en op wijkniveau).
  • Geen stortingskosten aan de bank. 

4. Veelgestelde vragen voor organisatoren

• Ik heb te weinig materialen / Mijn bestelling is niet compleet

  Via CollecteKracht kun je een nabestelling plaatsen. Breng je Coördinator Collecte hiervan op de hoogte of mail naar collecte@hersenstichting.nl.

• Ik kan niet inloggen op CollecteKracht

  Neem contact op met je Coördinator Collecte of stuur een mail naar collecte@hersenstichting.nl. Inloggen gaat het beste via de browser Google Chrome.

• Kunnen de niet-thuis-kaartjes van vorig jaar nog gebruikt worden? 

  Nee, deze kunnen niet meer gebruikt worden. De QR-code die daarop staat is namelijk maar één jaar geldig. Al het drukwerk met een jaartal erop kun je weggooien.

• Moet ik na afloop van de collecte de QR Collecteborden innemen?

  Nee, je hoeft de borden niet in te nemen van je collectanten. Ze mogen de borden zelf weggooien.

• Waar vind ik de link naar de persoonlijke pagina van de collectanten?

  De link naar de persoonlijke pagina vind je op de persoonskaart van de collectant in CollecteKracht. Die open je door op de naam van de collectant te klikken bij Mijn Collectanten.

• Waar zie ik de opbrengst van de collectanten die met de locatie QR-code lopen?

  De opbrengst van de locatie QR-code zie je bij Mijn Collectanten in Collectekracht bij de naam ‘Collectant locatie qr code’. Zorg dat ‘loopt mee’ is aangevinkt.

5. Online collecte:

• Hoe deel ik mijn online collectebus?

  In principe kun je jouw collectebus meteen nadat je deze hebt aangemaakt, delen via WhatsApp, Facebook, LinkedIn, X of e-mail. Maar je kunt je collectebus ook op een later moment met je vrienden, familie of collega’s delen. Ga naar je online bus en klik op een van de knoppen die daar staan. 
  
  Tip: accepteer de cookies van Digicollect – dat maakt delen makkelijker!

• Hoe kan ik mijn online collectebus terugvinden?

  Op hersenstichting.digicollect.nl kun je boven in de zoekbalk naar je eigen online collectebus zoeken. Er staat ook een link naar je eigen online collectebus in de bevestigingsmail of sms.

• Hoe maak ik een online collectebus aan?

  Bekijk hoe je in 3 eenvoudige stappen een online collectebus aanmaakt. Je kunt dan direct beginnen met online collecteren!

• Hoe weet ik of ik de link in de sms kan vertrouwen?

  Het (beveiligde) linkje in de sms begint altijd met https://cm.to/ of met https://www.hersenstichting.nl/

• Ik heb online gedoneerd. Hoe weet ik dat het afgeschreven bedrag bij jullie komt?

  Op je bankoverzicht staat dat het bedrag overgeschreven is naar Hersenstichting Nederland via Mollie. Hierbij staat het rekeningnummer NL51 DEUT 0265 2624 61 of het rekeningnummer NL70 RABO 0115 6000 00.

• In welke periode kan ik online collecteren?

  Online collecteren kan het hele jaar door! De meeste online collectanten collecteren tijdens onze collecteweek in de laatste week van januari. Jouw online collectebus blijft het hele jaar bestaan en kun je vaker inzetten. Aan het einde van ieder jaar legen we alle collectebussen. Hierover sturen we je bericht, samen met een oproep om ook in het nieuwe jaar weer te collecteren.

  De Hersenstichting Collecteweek is van 25 t/m 30 januari 2027.

• Kan ik vrienden en familie om een donatie vragen via Tikkie?

  Ja, dat kan. Op je persoonlijke online collectebus-pagina staat een icoontje van Tikkie. Daarmee stuur je makkelijk een Tikkie naar vrienden, familie of collega’s. Wanneer iemand een betaling via jouw Tikkie-verzoek doet, komt deze bij de opbrengst in je online collectebus.

• Wordt mijn online collectebus verwijderd na de collecteweek?

  Nee, jouw online collectebus wordt niet verwijderd. Je online collectebus blijft het hele jaar bestaan en kun je vaker inzetten. Aan het einde van ieder jaar legen we alle collectebussen. Hierover sturen we je bericht, samen met een oproep om ook in het nieuwe jaar weer te collecteren.

6. Donateurs en giften

• Er is een verkeerd bedrag van mijn rekening afgeschreven.

  Bij een gift via een acceptgiro kan het voorkomen dat er een vergissing wordt gemaakt bij het invullen. U heeft misschien per ongeluk een 0 te veel gezet of een komma verkeerd geplaatst. Of u heeft een verkeerd rekeningnummer ingevuld. Stel ons op de hoogte van deze vergissing en wij zorgen ervoor dat u het teveel overgemaakte bedrag krijgt teruggestort.

  Als u een machtiging heeft afgegeven, wordt het afgesproken bedrag op de afgesproken data op onze rekening overgemaakt. De Hersenstichting zal nooit eigenmachtig, zonder uw voorafgaande toestemming, dit bedrag verhogen. Is er niettemin een verkeerd bedrag geïnd, laat ons dit weten en wij storten het terug op uw rekening.

  Hier kunt u onze contactgegevens vinden.

• Hoe vaak vraagt de Hersenstichting per jaar om een gift?

  De Hersenstichting stuurt maximaal vijf keer per jaar een verzoek om een bijdrage. U bent uiteraard niet verplicht om te geven, het gaat om een vrijwillige bijdrage. U kunt via het contactformulier doorgeven dat u maar één maal per jaar een giftverzoek wilt ontvangen. Mailings kunnen ook als doel hebben onze achterban te informeren, zoals gebeurt met de aankondiging van de Publieksdag.

• Hoe word ik donateur?

  Dankjewel dat je de Hersenstichting een warm hart toedraagt. Je kunt je via deze pagina aanmelden als donateur: Doneer – Hersenstichting

• Kan ik mijn donatie wijzigen of stopzetten?  

  Hartelijk bedankt voor je steun aan de Hersenstichting. Dankzij jouw bijdrage kunnen wij alles op alles zetten voor gezonde hersenen voor iedereen. Wil je je donatie wijzigen of opzeggen? Op deze pagina vind je informatie over het wijzigen of stopzetten van je donatie: Opzeggen of donatie wijzigen – Hersenstichting

• Wanneer incasseert de Hersenstichting?

  De Hersenstichting schrijft op of rond de 28e van de maand uw gift van uw bankrekening af. Afhankelijk van de maand waarin uw machtiging is gestart, vindt de incasso altijd volgens de afgesproken frequentie plaats. 

7. Onderzoek en impact

• Geeft de Hersenstichting ook geld aan onderzoek met proefdieren?

  Miljoenen mensen hebben dagelijks te maken met de gevolgen van ernstige en soms levensbedreigende hersenaandoeningen. De Hersenstichting zet zich in om voor hen een beter en gezonder leven te realiseren. Wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar betere behandelingen, speelt daarbij een cruciale rol. Voor het merendeel maken we onderzoek mogelijk waarin ‘humane meetmethoden’ worden gebruikt; methoden die alleen gebruikmaken van menselijk materiaal of patiënten. Echter, proefdieronderzoek is voor sommige hersenonderzoeken helaas nog steeds nodig om levensreddende of betere behandelingen voor patiënten te realiseren.* Samen met andere gezondheidsfondsen, die aangesloten zijn bij SGF, investeren we in de ontwikkeling van betere humane meetmethoden en zetten we ons in om alternatieven voor dierproeven te stimuleren.

  Zo onderschrijven we het beleid van de overheid gericht op het ontwikkelen en implementeren van 3V-alternatieven voor dierproeven (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). Dierproeven worden waar mogelijk vervangen door proefdiervrije experimenten. Als het onvermijdelijk is, worden dierproeven verricht met het minimale aantal dieren dat nodig is om een goede proef te doen (Verminderen). De dieren worden zo goed mogelijk verzorgd en zo min mogelijk leed toegebracht (Verfijnen). Dierproeven zijn volgens de Wet op de dierproeven (Wod) al vanaf 1977 in Nederland verboden, tenzij er geen 3V-alternatieven beschikbaar zijn.

  We nemen actief deel aan de Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI), waarin wetenschappers, bedrijven, onderzoekfinanciers en overheden samen werken om onderzoeken en testen zonder dieren sneller en beter de ruimte te geven. De relevantie voor mens, dier en ecosysteem staat daarbij centraal. We onderschrijven de doelstelling van TPI: Nederland wordt internationale voorloper in proefdiervrije innovatie.

  Uitleg TPI:
  TPI is een traject waarbij verschillende belanghebbende organisaties zoals de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW), ZonMw, RIVM, Nationaal Comité advies dierproeven (NCad), topsectoren life sciences en health (LSH) en Chemie en Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) samenwerken. Ook de Hersenstichting is nauw betrokken en dat betekent dat wij meepraten- en beslissen over de transitie naar een wereld zonder proefdieren.Op dit moment voert het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de regie. Door samen te werken in TPI hopen we dat de overgang naar een systeem zonder proefdieren zowel gefaciliteerd als versneld wordt.

  * Verschillende Europese en nationale wetten en regels schrijven voor dat klinische onderzoeken op mensen pas kunnen plaatsvinden na voorafgaande proeven op dieren. Dierproeven gebeuren onder de strengste voorwaarden en mogen alleen plaatsvinden als er geen alternatieven bestaan.

• Hoe blijf ik op de hoogte van onderzoeksresultaten?  

  Via verschillende kanalen delen wij resultaten en lichten wij onderzoeken uit. Houd hiervoor onze socialmediakanalen in de gaten, meld je aan voor de nieuwsbrief of meld je aan als donateur voor minimaal €25 of meer per jaar en ontvang drie keer per jaar het HersenMagazine op de deurmat. 

• Hoe controleert de Hersenstichting de kwaliteit van het onderzoek? 

  Als wetenschappers een onderzoeksvoorstel hebben, kunnen ze deze indienen bij de Hersenstichting. Onze Adviesraad voor Wetenschap en Innovatie (AWI) bekijkt alle onderzoeksvoorstellen. In de AWI zitten wetenschappers en (zorg)professionals. Deze weten veel over de hersenen en over onderzoek doen. De AWI kijkt of de onderzoeksvoorstellen goed in elkaar zitten. Ook kijkt de AWI of de onderzoeken passen bij wat er nodig is voor mensen met een hersenaandoening en hun naasten. Alleen zeer goede onderzoeken die aan de eisen voldoen, kunnen geld krijgen van de Hersenstichting. 

  Wetenschappers en professionals die geld krijgen, moeten aan de Hersenstichting laten zien hoe hun onderzoek verloopt. Doen zij dit niet, of is er te weinig voortgang in het onderzoek, dan stopt de Hersenstichting met het geven van geld. Dit komt gelukkig bijna nooit voor. 

• Hoe kiest de Hersenstichting onderzoek? (wie bepaalt welke onderzoeken financiering krijgen?) 

  Onderzoekers kunnen bij de Hersenstichting een aanvraag indienen om subsidie voor hun onderzoek te krijgen. Experts die gespecialiseerd zijn in de het onderwerp van de aanvraag beoordelen deze. 

  Door deze beoordeling valt een eerste deel van de aanvragen af. De overblijvende groep wetenschappers mag een uitgebreide aanvraag schrijven. De Adviesraad voor Wetenschap en Innovatie (AWI) beoordeelt samen met de Adviesraad van Ervaringsdeskundigen (AvE) deze aanvragen. De AWI bestaat uit deskundigen op het gebied van hersenaandoeningen en hersenonderzoek (clinici en wetenschappers). De ervaringsdeskundigen zijn patiënten die vanuit hun ervaringskunde en kennis de projectvoorstellen beoordelen. De AWI brengt uiteindelijk een goed onderbouwd advies aan het bestuur van de Hersenstichting. In dat advies staat welke onderzoeken volgens de AWI en de AvE geld moeten krijgen van de Hersenstichting. Meer weten over onze werkwijze voor het kiezen van onderzoek? Klik hier.

• Kan ik me bij de Hersenstichting laten onderzoeken?

  Nee, de Hersenstichting doet zelf geen medisch-wetenschappelijk onderzoek. De Hersenstichting laat wetenschappelijk onderzoek doen naar de verschillende aspecten van hersenaandoeningen met het doel oplossingen te vinden voor patiënten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd aan de academische centra en neurowetenschappelijke onderzoeksinstituten in Nederland.

• Wat heeft de Hersenstichting afgelopen jaar aan onderzoek uitgegeven? 

  Op de pagina Toekenningen 2025 vind je welke projecten in het afgelopen jaar geld van de Hersenstichting hebben gekregen. 

• Werkt de Hersenstichting samen met universiteiten? 

  Veel onderzoeken die de Hersenstichting financiert, worden gedaan aan een academisch ziekenhuis of universitair medisch centrum (UMC). Dit is een ziekenhuis waar ook onderzoek wordt gedaan en zorgprofessionals worden opgeleid.  

8. Lotgenoten en ondersteuning

• Waar kan ik lotgenotencontact of een patiëntenvereniging vinden? 

  Zoek je hersenaandoening in het overzicht van hersenaandoeningen. Ga naar ‘Meer informatie’ onderaan de pagina. Hier staan vaak links naar lotgenotengroepen of patiëntenverenigingen. Staat er geen patiëntenvereniging of lotgenotengroep bij je aandoening? Dan kan het zijn dat er geen vereniging of groep is. Dit is soms zo bij zeldzame aandoeningen.  
   

  Ken jij een vereniging of groep, maar staat deze nog niet bij de aandoening? Laat het ons weten via het contactformulier.

• Werkt de Hersenstichting samen met patiëntenverenigingen? 

  De Hersenstichting onderhoudt goede contacten met patiëntenverenigingen. De Hersenstichting vindt inbreng van ervaringsdeskundigen, zoals patiënten en mantelzorgers, van groot belang. Vandaar dat alle projectvoorstellen die bij de Hersenstichting binnenkomen worden getoetst door ervaringsdeskundigen. 

  Vanuit de Hersenstichting willen we deze organisaties ook van harte ondersteunen. Daarom hebben we de collecteregeling en de Op Stap-regeling. Op een laagdrempelige wijze kunnen patiëntenorganisaties een aanvraag voor financiële ondersteuning doen voor bijvoorbeeld een activiteit, bijeenkomst of webinar. 

   
  Lees hier meer over de samenwerking tussen de Hersenstichting en patiëntenverenigingen. 

9. Hersenaandoeningen en informatie

• Kan ik bij jullie behandeld worden voor een hersenaandoening? 

  Nee, de Hersenstichting doet geen behandelingen. Wil je een behandeling voor je hersenaandoening of een gevolg van je aandoening, vraag hiernaar bij je huisarts of arts in het ziekenhuis. Je kunt ook de Infolijn van de Hersenstichting bellen of mailen om met je mee te denken. De Infolijn geeft geen medisch advies.

• Kan ik persoonlijk medisch advies krijgen? 

  Nee, de Hersenstichting geeft geen persoonlijk medisch advies. Wel vind je bij ons informatie over hersenaandoeningen en de gevolgen ervan. Wil je advies over jouw situatie? Bespreek dit met je huisarts of je arts in het ziekenhuis. Je kunt ook de Infolijn bellen of mailen voor algemeen advies of om met je mee te denken. De medewerkers van de Infolijn geven geen medisch advies. Je kunt ook chatten met onze chatbot Nora. Klik hiervoor op onze website op het gezicht rechtsonder in beeld. 

• Waar vind ik meer informatie over de gevolgen van een hersenaandoening?

  Hersenletsel heeft voor veel mensen gevolgen, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Bij zichtbare gevolgen kun je denken aan problemen met praten (afasie) of bewegen (verlamming, spasticiteit). Bij onzichtbare gevolgen van een hersenaandoening gaat het bijvoorbeeld om overprikkeling of veranderingen in je denken, in je emoties en je gedrag. Vaak zijn onzichtbare gevolgen de meest ingrijpende en de moeilijkste veranderingen. Klik hier voor informatie over de gevolgen van een hersenaandoening. 

  Op onze pagina’s over hersenaandoeningen vind je hoe je aandoening invloed kan hebben op je leven. Klik hier voor een overzicht van hersenaandoeningen. 

• Welke hersenaandoeningen zijn er? 

  Klik hier voor een overzicht van hersenaandoeningen. De informatie over hersenaandoeningen op de website van de Hersenstichting is gecontroleerd door experts. 

Aanmelden SlaapChallenge

• Hoe kan ik mij aanmelden voor de SlaapChallenge?

  Aanmelden voor de SlaapChallenge kan door het formulier op de inschrijfpagina in te vullen. Je ontvangt dan een bevestigingsmail met een link naar de toolkit voor verdere informatie. Vanaf dat moment ontvang je elke week op de dag van aanmelding een nieuwe mail.  

• Ik heb alleen een vast telefoonnummer (geen 06) en kan mij daarom niet aanmelden

  Het veld “telefoonnummer” is geen verplicht veld. Deze kan je leeglaten als je geen 06- nummer heeft of als u uw telefoonnummer niet wilt achterlaten.  

• Ik heb mij aangemeld voor de SlaapChallenge maar geen bevestigingsmail ontvangen

  Mogelijk is de mail in je SPAM/ongewenste mailbox terecht gekomen. Mocht dit niet het geval zijn, raden we je aan je nogmaals aan te melden. Wellicht heb je een typefout gemaakt of is er iets anders niet goed gegaan? Ontvang je dan nog steeds geen mail dan horen we het graag. Stuur dan een mail naar slaapchallenge@hersenstichting.nl.   

Algemene vragen Coronavirus

• Hoe zorg ik ervoor dat ik het virus niet oploop?
  • Houd je aan de maatregelen van het RIVM.
    • Was vaak je handen met water en zeep.
    • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog.
    • Gebruik papieren zakdoekjes om je neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
    • Schud geen handen.
    • Houd 1,5 meter afstand (2 armlengtes) van anderen.
    • Vermijd drukte.
    • Werk zoveel mogelijk thuis.
  • Zorg goed voor jezelf. Eet gezond, beweeg voldoende en probeer goed te slapen.
  • Om anderen niet te besmetten: Laat je bij klachten testen en blijf thuis tot de uitslag bekend is.
• Ik wil graag anderen helpen, wat kan ik doen?
  • Doe een briefje bij de buren door de bus met je naam, hulpaanbod en contactgegevens 
  • Rode Kruis (Ready2Help): netwerk van burgerhulpverleners, waarvoor jij je ook kunt aanmelden. Help bijvoorbeeld kwetsbare mensen door een boodschap te doen of een luisterend oor te bieden.
  • WeHelpen.nl: website waarop je hulp kan aanbieden in jouw buurt. Vraag en aanbod komen hier samen.
  • NLvoorelkaar: website waarop je hulp kan aanbieden in jouw buurt. Vraag en aanbod komen hier samen.
  • Facebookgroep: elke provincie heeft een eigen groep waarin mensen elkaar vragen kunnen stellen, hulp kunnen aanbieden en hulp kunnen vragen.
  • Twitter #coronahulp: via deze hashtag kun je hulp aanbieden en hulp vragen op Twitter.

• Waar kan ik telefonisch terecht met mijn vragen over het coronavirus?

  RIVM: tel. 0800-1351.  
  Dit telefoonnummer van de Rijksoverheid is dagelijks bereikbaar van 8.00 tot 20.00 uur voor alle vragen over het coronavirus. Vanuit het buitenland belt u: +312 0205 1351 

  Hulplijn Rode Kruis: tel.nr. 070-4455888. 
  Het Rode Kruis is deze hulplijn gestart voor mensen die in quarantaine of thuisisolatie zitten. Je kunt het nummer bellen voor een luisterend oor, advies en er wordt samen bekeken of mensen praktische problemen kunnen oplossen met hun eigen sociale netwerk. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan kijken ze of ze met hun getrainde vrijwilligers of hun burgerhulpnetwerk Rode Kruis Ready2Help kunnen bijdragen. Meer informatie vind je op hun website. 

• Waar vind ik de meest actuele informatie over het coronavirus?
  • Op RIVM.nl (Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu) vind u een uitgebreid overzicht over de stand van zaken m.b.t. het coronavirus, zoals verspreiding ziektegevallen, advies over hygiëne. 
  • Rijksoverheid.nl: site van de overheid met de meest actuele informatie over de gevolgen van het coronavirus voor diverse belanghebbenden, maar ook met video’s in gebarentaal en informatie in het Engels. 
  • Thuisarts.nl: deze website is ontwikkeld vanuit het Nederlands Huisartsengenootschap. Hier staat informatie over het voorkómen van besmetting en over wat te doen als je denkt dat je besmet bent.
  • Nederland Wereldwijd: site vanuit de Overheid met allerlei adviezen per land over reizen vanwege het coronavirus.
• Wat doet Corona met de longen?

  In eerste instantie tast het coronavirus de longen van de patiënt aan, wat kan leiden tot een sterk verminderde longfunctie en in het ergste geval zelfs tot longfalen. Dit zorgt voor een zuurstoftekort in de hersenen en veroorzaakt schade in de hersengebieden die aandacht, geheugen en planning coördineren.

  Veel mensen die besmet zijn geraakt met het coronavirus krijgen een longontsteking. Klachten die daarbij horen zijn koorts, hoesten, kortademigheid, verkoudheid of bronchitis. Hoewel de ontsteking zelf na een paar dagen voorbij kan zijn, kan het herstel behoorlijk lang duren: weken tot zelfs maanden. Je kunt lang last houden van vermoeidheid, kortademigheid, een (droge) hoest en pijn op de borst. Als je al een longziekte hebt, zoals astma of COPD, kun je een astma-aanval of longaanval krijgen. Je longziekte kan hierdoor verergeren.

  Het is nog onduidelijk hoe de longklachten die coronapatiënten ondervinden zich ontwikkelen. Hier wordt onderzoek naar gedaan. Wel is duidelijk dat de impact van het virus op het dagelijks leven van mensen die ziek zijn geweest door corona groot kan zijn. Daarom is het coronalongplein gelanceerd; een digitaal patiëntenplatform voor mensen met blijvende longklachten na corona.

• Wat is het coronavirus?

  Het nieuwe coronavirus veroorzaakt de ziekte COVID-19. De klachten lijken in het begin vaak op een verkoudheid. De ziekte kan onder andere een ernstige longontsteking veroorzaken. Lees hier meer over het virus.

Algemene vragen over slaap

• Geldt het lezen op een e-reader ’s avonds ook als beeldscherm en is dit slecht voor mijn slaap? 

  Gebruik van schermen zoals je telefoon, tablet of laptop in de avond houdt je hersenen alert. Dat wat je doet, bijvoorbeeld gamen of nog even die werk e-mail sturen, zorgt ervoor dat je hersenen actief en alert blijven. Hierdoor is het moeilijker om in slaap te vallen. Zorg daarom voor rustige activiteiten in de twee uren voor het slapen gaan en leg de schermen weg. Mogelijk heeft het licht van schermen ook invloed op je slaapkwaliteit. Gebruik je een e-reader om een boek te lezen ter ontspanning? Zorg er dan voor dat je scherm zo donker mogelijk staat en stel als dat kan de nachtmodus in.

• Hoe erg is het als ik een aantal nachten slecht slaap?

  Iedereen slaapt weleens een aantal nachten slecht. Bijvoorbeeld door geluidsoverlast, stress en piekeren of fysieke oorzaken. Je kunt deze gemiste slaap helaas niet inhalen. Af en toe een slechte nacht heeft geen grote gevolgen voor je gezondheid. Na een paar nachten slecht slapen kun je wel merken dat je je overdag moeilijker kunt concentreren, je geheugen minder goed is of dat je minder lekker in je vel zit. Ook kun je bijvoorbeeld minder zin hebben in beweging, en juist meer zin in ongezond voedsel. Langdurig slecht slapen kan wel langdurig invloed hebben op je gezondheid. Je hebt dan bijvoorbeeld een grotere kans op aandoeningen die moeilijk of zelfs niet overgaan. Denk hierbij aan depressie, dementie, hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en obesitas.  

  Heb je een nacht veel te kort geslapen? Ga dan iets eerder naar bed, maar probeer lang uitslapen te vermijden. Dit verstoort je slaapritme, waardoor je de volgende dag minder makkelijk in slaap komt.  

  Als je vaak slecht slaapt, kan het zijn dat je een slaapstoornis hebt. Er bestaan verschillende soorten slaapstoornissen. Slapeloosheid, ook wel insomnie, komt het meeste voor. Dit zijn drie kenmerken van slapeloosheid: 

  • Moeilijk in slaap komen: het duurt langer dan 30 minuten voordat je in slaap valt. 
  • Moeite met doorslapen: je wordt ‘s nachts wakker en komt moeilijk weer in slaap. 
  • Vroeg wakker worden: je wordt vanzelf vroeger wakker dan je wil en kunt dan niet meer slapen. 

  Heb je minimaal drie maanden, zeker drie keer per week last van deze problemen? Zorgt het slaaptekort voor klachten overdag? En is er geen andere reden voor je slaapproblemen, zoals geluidsoverlast? Dan heb je misschien last van slapeloosheid. Bespreek dit met je huisarts. 
   
  Op onze website kun je meer lezen over de verschillende slaapstoornissen die er zijn.

• Hoe ga ik om met mijn slaap als ik wisseldiensten/nachtdiensten werk? 

  In Nederland werken 1,3 miljoen mensen soms of regelmatig ’s nachts. Dit verstoort je dag-nacht ritme. Ook slapen mensen die vaak nachtdiensten werken doorgaans minder uren, waardoor ze een slaaptekort opbouwen. Slaapproblemen komen vaker voor bij mensen die in wissel- of ploegendiensten werken.  

  Om hier zo goed mogelijk mee om te gaan, kun je een aantal dingen proberen. 

  • Probeer een slaapcyclus van anderhalf uur te slapen voor de nachtdienst. Zorg dat je niet korter slaapt, maar ook niet langer, zodat je niet midden in een slaapcyclus wakker wordt.   
  • Probeer het dienstrooster met de klok mee op te stellen. Van dagdienst, naar avonddienst, naar nachtdienst. Dit heet een voorwaarts roterend rooster. Je hersenen hebben op deze manier minder moeite om zich aan te passen dan bij een rooster dat andersom is opgesteld. 
    
  • Kijk of je je nachtdiensten anders kunt indelen. Kies, als dat kan, voor een langere periode van nachtdiensten achter elkaar. Je lichaam heeft namelijk meerdere diensten nodig om het ritme op te pakken. Of zorg juist dat je snelroterende diensten hebt, waardoor je minder last hebt van het nachtdienstritme. Kijk wat bij jou past. 
    
  • Doe eventueel een dutje tijdens je dienst. Zorg dan wel dat deze powernap niet langer dan 20 minuten duurt; zet hiervoor een wekker.  
    
  • Pak na het werk eerst even een momentje om te ontspannen, door bijvoorbeeld te douchen, even te kletsen met je partner, of een boek te lezen. Je kunt ook eens ontspanningsoefeningen proberen om ontspannen naar bed te gaan. Kijk hier voor meer tips en ontspanningsoefeningen.
    
  • Ga na het slapen naar buiten om jezelf bloot te stellen aan daglicht, zodat je weer alert wordt. 
    
  • Er zijn experimenten met slaapbrillen die blauwlicht filteren. Deze bril kun je aan het eind van je dienst opzetten, zodat je daarna makkelijker slaapt. Bespreek de mogelijkheden eens met je werkgever.
    
  • Vermijd cafeïne aan het eind van je dienst. 
    
  • Neem geen slaappillen of melatoninepillen zonder advies van een arts. 
• Hoe kan ik stoppen met piekeren?

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken. 

• Hoe zorg ik dat ik ontspannen kan slapen, zonder vol hoofd? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk om in ontspannen toestand naar bed te gaan. Onderneem ’s avonds geen inspannende (fysiek én mentaal) activiteiten en bouw de dag rustig af. Wil je meer weten over ontspanning? Lees dan onze tips hier: Ontspanning – Hersenstichting 

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken.

• Hoe zorg ik voor meer diepe slaap?

  Je slaapt volgens een bepaald patroon: een slaapcyclus. Een normale nachtrust bestaat uit ongeveer vijf slaapcycli. Eén slaapcyclus duurt ongeveer 90 minuten en bestaat uit vier fasen. De fase van inslapen (N1), lichte slaap (N2), diepe slaap (N3) en REM-slaap. Je leest hier meer over de verschillende slaapfasen. 

  De diepe slaap is belangrijk voor lichamelijk herstel. Voldoende diepe slaap is belangrijk voor een goede slaapkwaliteit. Om je slaapkwaliteit te verbeteren, zijn er veel dingen die je zelf kunt doen. Je leest ze hier.  

• Hoeveel uur slaap heb ik nodig?

  Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Hoeveel slaap je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, gezondheid en hoe actief je bent overdag. Zo slapen kinderen meer dan volwassenen. En als je ouder wordt, slaap je meestal korter en is het normaal om wat vaker tussendoor wakker te worden.

  De meeste volwassenen slapen gemiddeld 7 uur per nacht. Maar uit onderzoek blijkt dat 6 uur voor sommige mensen ook voldoende is. Slaap je veel minder dan 7 uur? Probeer dan toch iets eerder naar bed te gaan. Slaap je vaak meer dan 9 uur? Dan kan dit een signaal zijn dat er iets anders aan de hand is. Praat hier eens over met je huisarts.

  Veel mensen maken zich zorgen over het aantal uren dat ze slapen. Ze denken bijvoorbeeld dat je per sé 8 uur per nacht moet slapen. Maar die focus op het aantal uren is niet nodig. Veel belangrijker is de kwaliteit van je slaap. Val je binnen een half uur nadat je naar bed gaat in slaap, word je maximaal 2 of 3 keer wakker en slaap je daarna weer makkelijk in en voel je je uitgerust overdag? Dan slaap je waarschijnlijk goed.

• Ik droom veel. Hoe komt dat?

  Tijdens je slaap doorloop je verschillende slaapcycli die bestaan uit verschillende fasen. Van lichte slaap, naar diepe slaap, naar de REM-slaap, ook wel droomslaap genoemd. In die laatste fase kunnen de meest levendige dromen voorkomen, maar ook in andere fases kun je dromen. Tijdens de REM-slaap zijn je hersenen heel actief. Als je kijkt naar hersengolven, is de activiteit tijdens de REM-slaap vergelijkbaar met de activiteit als je wakker bent. Slaap is belangrijk voor je fysieke herstel, maar ook om te verwerken wat je overdag hebt meegemaakt. Onderzoek laat zien dat die emotionele verwerking vooral tijdens de droomslaap plaatsvindt. Bij een goede nachtrust wordt de herinnering losgekoppeld van de emotie, waardoor iets naars de volgende dag al minder erg voelt. 

  Iedereen droomt, en doorgaans heb je meerdere dromen in een nacht. Maar: niet iedereen onthoudt zijn/haar dromen. Waarom je je dromen wel of niet onthoudt, lijkt vooral te maken te hebben met het moment waarop je wakker wordt. Als je tijdens je droomslaap wakker wordt, onthoud je je dromen beter. Hoe dromen precies ontstaan is niet duidelijk. Mogelijk is het combinatie van dingen die je overdag hebt meegemaakt of gezien en de gedachtes die je hebt gehad.   

• Ik slaap maar een paar uur per nacht, hoe komt dat?

  Mensen hebben niet altijd de juiste beleving van hun slaap(gedrag). Ze denken dat ze slecht slapen, terwijl dat eigenlijk wel meevalt. Soms krijgen ze dit (onterecht) als terugkoppeling van hun smartwatch of slaapapp. Alleen al door de gedachten aan slechte slaap kunnen ze gestrest raken en slaapproblemen ontwikkelen. Vaak leggen mensen ook onterecht de nadruk op de slaapduur, terwijl de slaapkwaliteit meestal veel belangrijker is. De meeste Nederlander slapen bijvoorbeeld ongeveer 7 uur, maar voor sommige mensen is 6 uur ook al voldoende.  

  Als jij: 

  – minimaal 85% van je tijd in bed slapend doorbrengt, 

  – meestal binnen 30 minuten in slaapt valt, 

  – niet vaker dan 2 of 3 keer per nacht wakker wordt en 

  – binnen 20 tot 30 minuten weer in slaap valt, 

  dan kun je spreken van een normale slaap. Is dit voor langere tijd, zeker drie keer per week anders en heb je hier overdag last van? Ga dan naar je huisarts. 

  Tips bij zorgen over slaap: 

  • Alles wat je aandacht geeft, groeit. Probeer je slaap met maximaal 1 persoon te bespreken. Zo is je aandacht niet de hele tijd op je slaap gevestigd. 
  • Slaapapps of apparaten die je slaap meten, geven vaak niet het juiste beeld. Probeer deze metingen dan ook uit de weg te gaan; ze maken je onnodig ongerust.  
  • Houd een slaapdagboek bij, om een goed beeld te krijgen van hoe je nacht verloopt. Dit helpt ook bij een gesprek met je arts.  
  • Ga niet zelf aan de slag met slaappillen zoals melatoninepillen. 
• In hoeverre heeft drukte overdag invloed op slaap ’s nachts? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk dat je je ontspannen voelt wanneer je naar bed gaat. Zeker na een drukke dag is het belangrijk rustig af te schakelen. Om ondanks een drukke dag toch zo ontspannen mogelijk naar bed te gaan, kan je een aantal dingen doen:

  • Bouw de dag rustig af. Doe tenminste anderhalf uur voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten, zoals meditatie of lezen.  
  • Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten door de dag heen. Het kan helpen om het in te plannen in je agenda, dan vergeet je het minder snel.  
  • Bedenk wat voor jou voor ontspanning zorgt, dit is voor iedereen anders. Voor de een werkt een warm bad, voor de ander een lange wandeling of een goed gesprek.  
  • Probeer eens ademhalingsoefeningen of (slaap)meditatie voor het naar bed gaan. 
  • Volg het meditatieprogramma ‘Je hersenen in balans’ van de Hersenstichting via hersenstichting.nl/meditatie

  Wil je meer lezen over ontspanning of heb je behoefte aan meer tips? Kijk dan op hersenstichting.nl/ontspanning/

• Kan ik mezelf trainen om een ochtendmens te worden?

  De ene persoon springt ’s ochtends fluitend zijn bed uit, de ander leeft op wanneer de avond invalt. Je eigen natuurlijke slaapritme noemen we het chronotype. Zo’n 20-30% van de mensen is een duidelijk avondmens. Nog eens 20-30% van de mensen is een ochtendmens. Ongeveer de helft van de mensen zit daar ergens tussenin. Zolang je ritme past bij de verplichtingen overdag, is dat niet erg. Voor avondmensen is het soms lastig voldoende te slapen, omdat zij ’s ochtends wel vroeg op werk of school verwacht worden. Het natuurlijke ritme past niet bij het ritme van de maatschappij waarin we leven.  

  Slaap je structureel te weinig omdat je ’s avonds nog niet moe bent, maar wel vroeg moet opstaan? Probeer dan stapsgewijs steeds een beetje vroeger naar bed te gaan. Begin bijvoorbeeld bij een half uur vroeger dan dat je normaal gesproken naar bed gaat. Hou dit een week vol, voordat je weer een stap vroeger naar bed gaat. Regelmaat is hierbij extra belangrijk. Als je het ritme doorbreekt, verschuift het snel weer terug naar je oude, natuurlijke patroon. Daarnaast helpt het om zodra je wekker gaat meteen veel daglicht op te zoeken. En zorg dat het ’s avonds donker is. Zo help je je biologische klok een beetje te verschuiven.  

  Kom je pas diep in de nacht in slaap en slaap je dan een gat in de dag; en zorgt dit voor problemen met werk of je sociale leven? Dan is het verstandig over je problemen met een arts te praten. 

• Wat moet ik doen als ik ’s nachts wakker word en niet meer in slaap val? 

  Het gebeurt iedereen weleens: wakker worden na een goede nachtrust, om vervolgens te ontdekken dat het nog steeds midden in de nacht is. Het kan frustrerend zijn om lang wakker te liggen voordat je wekker gaat. Het is net zo vervelend om, als je ’s avonds je bed in gaat, niet in slaap te kunnen vallen. Een keer een kortere nacht is niet zo erg, maar als het je vaak gebeurt kun je er overdag veel last van hebben.  

  
  Een goed slaapgedrag helpt bij het inslapen en doorslapen. Je leest de algemene slaaptips hier op onze website. Als je ’s nachts toch wakker ligt en niet (meer) in slaap valt, dan kun je een paar dingen doen. 

  • Houd het donker. Zodra je het licht aandoet, heeft dat een negatief effect op het slaaphormoon melatonine. Het wordt dan nog moeilijker om weer in slaap te vallen. 
  • Kijk niet op je telefoon. Het gebruiken van je telefoon zorgt ervoor dat je hersenen actief worden. Hierdoor val je juist moeilijker in slaap. Kijk ook niet hoe laat het is. Je gaat je dan alleen maar druk maken over hoeveel slaap je mist.   

  • Probeer rustig te blijven en je niet te druk te maken over de gemiste slaap. We begrijpen dat dit moeilijk kan zijn. Toch is er een goede reden om je niet te druk te maken: dat zorgt er namelijk voor dat je alleen maar moeilijker in slaap valt. 
  • Doe een meditatie. Ga bijvoorbeeld op je rug liggen, maak je hoofd leeg, sluit je ogen en adem diep in en uit. Span je spieren lichtjes aan, houd dit een paar seconden vast en ontspan ze weer. Begin bijvoorbeeld bij je voeten en werk langzaam omhoog. Op deze manier zul je langzaamaan helemaal ontspannen raken, waardoor het makkelijker is om weer in slaap te vallen.  
    Niks voor jou? Probeer dan op je ademhaling te focussen. Adem in via je neus en laat je buik opbollen, hou je adem even vast, en adem langzaam uit.  
  • Doe eventueel oordopjes in wanneer er geluiden zijn die je storen (snurken, vogels, verkeer). 
  • Lig je langer dan een half uur wakker? Dan kan het goed zijn om even op te staan en naar een andere ruimte in je huis te gaan. Dit zorgt ervoor dat je hersenen de slaapkamer niet gaan koppelen aan ‘wakker blijven’. In de andere ruimte kun je een meditatie doen, een (niet te spannend) boek lezen, of je zorgen of to do’s van je afschrijven. Als je je weer slaperig voelt, ga je weer in bed liggen. 
     

  Lukt het je niet om binnen 20 minuten weer in slaap te vallen? Gebeurt dit meerdere keren per week en heb je hier overdag last van? Praat hier dan over met je huisarts.  

  Het is helaas niet zo dat je van rustig wakker liggen evengoed uitrust als van slapen. Máár, hierover piekeren werkt averechts: hoe rustiger en meer ontspannen je in bed ligt, des te sneller je weer in slaap valt.  

• Zonder powernap kom ik de dag niet door. Is dat ongezond? 

  Je slaap wordt bepaald door twee dingen: je biologische klok en je slaapdruk. Je biologische klok wordt onder andere aangestuurd door daglicht. Je slaapdruk bouwt gedurende de dag op, totdat je slaperig genoeg bent om lekker te slapen. Daarom kun je overdag beter geen dutje doen. Je slaapdruk neemt dan af, waardoor je ’s avonds moeilijk in slaap komt.  
   

  • Slaap jij makkelijk in en voel je je fitter door een powernap? Zorg dan dat je dutje maximaal 20 minuten duurt, zo kom je niet in je diepe slaap. Zet een wekker, zodat je op tijd weer wakker wordt. En slaap niet te laat op de dag, net na de lunch is het beste moment. 
  • Heb je problemen met inslapen of doorslapen? Doe dan geen dutjes overdag. Dutjes zorgen ervoor dat de behoefte aan slaap van de hersenen vermindert.  
  • Ben je regelmatig zo slaperig overdag dat je niet wakker kunt blijven? Ga dan even langs bij de huisarts en bespreek je klachten. 

Alles over de HersenCoach

• Hoe kan ik mij uitschrijven voor de HersenCoach?

  Onderaan elke mail vind je een link voor uitschrijving. Door op deze knop te drukken, schrijf je je uit. 

• Ik heb deze week geen mail ontvangen

  Heb je wel de eerste bevestiging van aanmelding ontvangen, maar daarna niks meer? Controleer dan eerst even je SPAM, ongewenste- of reclame-inbox.

  Is de mail nergens te vinden, maar had je hem wel vandaag verwacht? Dan zouden we je willen vragen om nog even geduld te hebben. Er zijn enorm veel aanmeldingen binnen gekomen voor de HersenCoach, wat betekent dat het systeem iedere dag veel mails verstuurt. Daarom kan het zijn dat die van jou nog in de wachtrij staat. Als je morgen nog niets hebt ontvangen, laat het dan even weten. Dan gaan we achterhalen wat er mis gaat. Als je ook de eerste bevestiging niet hebt ontvangen, verzoeken wij je om je eerst nogmaals aan te melden.

• Ik heb een vraag over hersenen, hersenaandoeningen of wetenschappelijk onderzoek

  Voor inhoudelijke vragen kan je contact opnemen met onze Infolijn via infolijn@hersenstichting.nl of 070-209 22 22 (op werkdagen tussen 9:00 en 14:00).

• Ik heb mij aangemeld maar geen mail ontvangen

  Het kan tot 15 minuten duren voordat je een e-mail van ons ontvangt na inschrijving. Het is mogelijk dat de mail in de SPAM, ongewenste- of reclame-inboxlbox terecht is gekomen. Mocht dit niet het geval zijn, raden we je aan je nogmaals aan te melden. Misschien heb je typefout gemaakt of is er iets anders niet goed gegaan? Ontvang je na je tweede poging nog steeds geen mail, dan horen we het graag. 

• Wanneer ontvang ik een mail?

  Binnen 15 minuten na aanmelding ontvang je de eerste mail. Vanaf dat moment ontvangt je 5 weken lang elke week een mail over een nieuw onderwerp van de HersenCoach.

Alles over meedoen aan de HersenCoach

• Hoe kan ik mij aanmelden voor de HersenCoach?

  Aanmelden voor de HersenCoach kan door het formulier op www.hersenstichting.nl/hersencoach in te vullen. Je ontvangt dan binnen 15 minuten een bevestiging in je mail. Vanaf dat moment ontvang je 5 weken lang elke week een nieuwe mail.

• Hoeveel e-mails ontvang ik van de HersenCoach?

  Binnen 15 minuten na aanmelding ontvang je de eerste mail. Vanaf dat moment krijg je 5 weken, elke week een mail over een nieuw onderwerp van de HersenCoach. Soms sturen we je een reminder, zodat we je extra kunnen motiveren om iets vol te houden.

  Er zijn 5 onderwerpen en je kan zelf kiezen hoeveel je er wilt volgen. Volg minimaal 4 onderwerpen voor het beste resultaat en optimale beleving van de HersenCoach. Afmelden kan na elke e-mail. Klik op de uitschrijflink onderaan de e-mail.

• Ik heb alleen een vast telefoonnummer (geen 06) en kan me daarom niet aanmelden

  Het veld “telefoonnummer” is geen verplicht veld. Deze kun je leeglaten als je geen 06- nummer hebt of als je jouw telefoonnummer niet wilt achterlaten. 

• Ik heb een hersenaandoening, kan ik wel mee doen met de HersenCoach?

  Ook als je een hersenaandoening hebt, is het goed om te werken aan je hersengezondheid. Gezond eten, voldoende bewegen en goed slapen kunnen verergering voorkomen en in sommige gevallen klachten verminderen. De HersenCoach dient echter niet ter vervanging van het behandelplan van jouw arts. 

  We proberen zo veel mogelijk rekening te houden met verschillende hersenaandoeningen tijdens het programma. Wanneer je twijfelt over of een activiteit past binnen jouw behandelplan, adviseren we je altijd contact op te nemen met jouw arts.

• Voor wie is de HersenCoach?

  De HersenCoach is voor iedereen die wil werken aan gezondere hersenen en gezondheid in het algemeen.

• Waarom biedt de Hersenstichting de HersenCoach aan?

  De Hersenstichting zet alles op alles voor gezonde hersenen, om zoveel mogelijk levens te redden en herstellen. Werken aan hersengezondheid is hier een onderdeel van. Een gezonde leefstijl draagt bij aan zo gezond mogelijke hersenen. De HersenCoach ondersteunt hierin. 

• Wat is de Hersencoach?

  De HersenCoach is een online trainingsprogramma over hersengezondheid. Per mail krijg je 5 weken lang informatie, tips van experts en leuke oefeningen om zelf aan de slag te gaan om te werken aan gezondere hersenen. 

Corona en de hersenen

• Hebben de corona-maatregelen invloed op de hersenen?

  Door de genomen maatregelen missen we onze sociale contacten, bewegen we minder en zijn we onze dagelijkse routine kwijt. Dit kan depressieve klachten, angsten en stress veroorzaken. Op deze pagina geven we je tips voor het zo gezond mogelijk houden van je hersenen in coronatijd.

  Ook komt er meer zorg op de schouders van mantelzorgers te liggen, waardoor men meer stress ervaart. Op deze pagina geven we tips en adviezen voor mantelzorgers.

• Kun je hersenletsel oplopen door het coronavirus?

  De Hersenstichting verwacht een grote groep nieuwe hersenpatiënten als gevolg van het coronavirus. Het virus zorgt op verschillende manieren voor schade aan de hersenen.

  In eerste instantie tast het de longen van de patiënt aan, wat kan leiden tot een sterk verminderde longfunctie en in het ergste geval zelfs tot longfalen. Dit zorgt voor een zuurstoftekort in de hersenen en veroorzaakt schade in de hersengebieden die aandacht, geheugen en planning coördineren.

  Ook het feit dat veel coronapatiënten langdurig op de IC lagen  leidt waarschijnlijk tot meer hersenpatiënten. Een studie liet eerder al zien dat bijna 60 procent van alle patiënten die langer dan 48 uur op de IC verblijven, cognitieve klachten hebben na ontslag van de IC. Hierbij moet men denken aan aandacht- en geheugenproblemen, overprikkeling, gedragsverandering of extreme vermoeidheid.

  Als derde zijn er aanwijzingen dat het coronavirus een virale hersenontsteking kan veroorzaken. Dit komt doordat op de hersenen dezelfde receptoren zitten als op de longen (de ACE-receptor). Een hersenontsteking kan leiden tot ernstig hersenletsel.

  Als laatste blijkt dat de helft van de coronapatiënten die op de IC heeft gelegen trombose-verschijnselen krijgt. Bij trombose stolt het bloed. De bloedpropjes die ontstaan, blokkeren de aderen of slagaderen. De bloedpropjes kunnen in het hoofd ontstaan, met als gevolg dat er een herseninfarct ontstaat.

• Wie behoort er tot de risicogroep?

  Het RIVM beschrijft het volgende: 

  Kwetsbare personen of mensen met een zwakke gezondheid zijn mensen van 70 jaar en ouder en mensen die een van deze aandoeningen hebben: 

  • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen; 
  • chronische hartaandoeningen (ook mensen die te maken hebben met de gevolgen van een beroerte); 
  • diabetes mellitus (suikerziekte); 
  • ernstige nieraandoeningen die leiden tot dialyse of niertransplantatie; 
  • verminderde weerstand tegen infecties: 
    • door medicatie voor auto-immuunziekten, 
    • na orgaantransplantatie, 
    • bij hematologische aandoeningen (bloedziekten), 
    • bij aangeboren of op latere leeftijd ontstane afweerstoornissen waarvoor behandeling nodig is, 
    • bij chemotherapie en/of bestraling bij kankerpatiënten; 
  • een hiv humaan immuundeficiëntievirus -infectie in overleg met de behandelaar. 
• Wordt er onderzoek gedaan naar de invloed van corona op de hersenen?

  De Hersenstichting maakt zich grote zorgen om een grote groep nieuwe hersenpatiënten als gevolg van het coronavirus. Daarom willen we onderzoek steunen, waarbij we willen onderzoeken hoe vaak specifieke complicaties voorkomen, hoe ernstig deze precies zijn, wat de langetermijngevolgen zijn en hoe deze het beste behandeld moeten worden. Lees meer hierover op deze pagina of via deze link.

Corona en de mentale gezondheid

• Ik ben iemand verloren (aan corona) en heb geen afscheid kunnen nemen. Hoe verwerk ik dit?

  Onder gewone omstandigheden kan het leed voor de stervende én voor jou enigszins verlicht worden door een goed afscheid en elkaar troost te bieden, maar dat is nu helaas niet mogelijk. Het RIVM heeft een webpagina met informatie en suggesties over wat misschien wél mogelijk is, en waar je troost in kunt vinden.

• Ik werk in de zorg en ervaar veel stress en onrust. Waar kan ik terecht?

  De coronacrisis legt een enorme druk op de gezondheidszorg en haar zorgprofessionals. De situatie kan stress en onrust opleveren. Op de pagina van het RIVM vind je psychosociale informatie en verwijzingen over hoe je mentaal gezond blijft voor professionals. 

Corona en een hersenaandoening

• Heb ik door mijn hersenaandoening een verhoogde kans om besmet te raken?

  Mensen met een hersenaandoening (zoals bijvoorbeeld depressie, dementie of parkinson) hebben geen grotere kans om besmet te raken met het virus.  

  Bij sommige mensen verloopt de ziekte wel ernstiger dan bij anderen. Dit lijkt vooral zo te zijn mensen bij wie het afweersysteem zwakker is. Die zijn extra kwetsbaar, omdat het lichaam het virus moeilijker kan bestrijden (zie ook vraag over risicogroepen). 

  Zodra het virus iemand in een tehuis getroffen heeft, hebben de andere bewoners wel een verhoogde kans.

• Is vaccineren met mijn hersenaandoening (in het verleden) wel veilig?

  Momenteel ontvangen we veel vragen over het vaccineren met een hersenaandoening (in het verleden). De Hersenstichting kan geen uitspraken doen over de risico’s van een vaccinatie in uw situatie. Neem voor vragen over uw persoonlijke medische situatie altijd contact op met uw eigen (huis)arts of behandelend specialist. Meer informatie is ook (vaak) te vinden op de website van een patiëntenvereniging.

• Val ik binnen de risicogroep met mijn hersenaandoening?

  Het RIVM beschrijft het volgende: 
  Kwetsbare personen of mensen met een zwakke gezondheid zijn mensen van 70 jaar en ouder en mensen die een van deze aandoeningen hebben: 

  • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen; 
  • chronische hartaandoeningen (ook mensen die te maken hebben met de gevolgen van een beroerte); 
  • diabetes mellitus (suikerziekte); 
  • ernstige nieraandoeningen die leiden tot dialyse of niertransplantatie; 
  • verminderde weerstand tegen infecties: 
    • door medicatie voor auto-immuunziekten, 
    • na orgaantransplantatie, 
    • bij hematologische aandoeningen (bloedziekten), 
    • bij aangeboren of op latere leeftijd ontstane afweerstoornissen waarvoor behandeling nodig is, 
    • bij chemotherapie en/of bestraling bij kankerpatiënten; 
  • een hiv humaan immuundeficiëntievirus -infectie in overleg met de behandelaar. 

• Waar vind ik meer informatie over mijn aandoening in relatie tot corona?

  Parkinson

  De Parkinsonvereniging heeft speciaal voor mensen met parkinson een webpagina aangemaakt met informatie rondom het coronavirus en parkinson.

  MS

  Het Amsterdam UMC heeft speciaal voor mensen met MS (Multiple sclerose) een bericht opgesteld met meer informatie rondom het coronavirus en MS. Lees het bericht op de website van het Amsterdam UMC.  

  Autisme

  De Nederlandse Vereniging voor Autisme presenteert de NVA Wegwijzer autisme & corona. Met behulpzame tips en links voor mensen met autisme en hun naasten. En informatie over wat je zelf kan doen.

De Hersenstichting

• Heeft de Hersenstichting een ANBI-status?

  De Hersenstichting is aangemerkt als een ANBI: Algemeen Nut Beogende Instelling. Ons RSIN (Rechtspersonen en Samenwerkingsverbanden Informatienummer) is 0067.39.398.

  U leest meer infomatie op de website van de Belastingdienst over geven aan goede doelen en fiscale voordelen voor u.

• Hoe komt de Hersenstichting aan inkomsten?

  De inkomsten komen uit giften van particulieren, loterijen, bedrijven en uit de collecte. De Hersenstichting ontvangt geen geld van de overheid.

• Welke bankrekeningnummers horen bij de Hersenstichting?

  De Hersenstichting maakt gebruik van de volgende rekeningnummers:

  • NL18 INGB 0000 000 860 (donaties en giften)
  • NL52 INGB 0000 030 609 (bestellingen van publicaties en voor automatische incasso’s)
  • NL07 INGB 0000 000 282 (speciale acties)

De SlaapChallenge algemeen

• Hoe kan ik mij uitschrijven voor de SlaapChallenge?

  Onderaan elke mail vind je een link voor uitschrijving. Door op deze knop te drukken schrijft jij je uit.  

• Voor wie is de SlaapChallenge?

  De Slaapchallenge is ontwikkeld voor (ouders van) pubers die op zoek zijn naar handvatten om beter te slapen.  

• Waarom biedt de Hersenstichting de SlaapChallenge aan?

   De Hersenstichting zet alles op alles voor gezonde hersenen voor iedereen. Want je hebt je hersenen nodig bij alles wat je doet, denkt en voelt. Gezonde hersenen zijn helaas niet vanzelfsprekend. Al meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een hersenaandoening en dit aantal neemt toe. In veel gevallen bestaat er nog geen behandeling die zo’n aandoening kan stoppen of vertragen. Leren omgaan met de gevolgen is dan vaak de enige optie.     

  Daarom is het belangrijk om je hersenen zo gezond mogelijk te houden. Een goede nachtrust draagt hieraan bij. Juist in de puberteit is dit belangrijk, omdat het slaapritme door veranderingen in de hersenen uit balans raakt. Met de SlaapChallenge wil de Hersenstichting jullie helpen de kennis over slaap te vergroten en bieden we concrete tools om hiermee aan de slag te gaan.  

• Waarom richt de Hersenstichting de slaapChallenge specifiek op pubers?

  In de puberteit gebeurt er een hoop in de hersenen. Door al deze veranderingen, verschuift de biologische klok, waardoor jongeren meer moeite hebben om ’s avonds in slaap te komen. Tegelijkertijd verandert ook de sociale omgeving en zijn jongeren vaak tot laat bezig met huiswerk, bijbaantjes, sporten of sociale contacten. Ook liggen veel jongeren wakker omdat ze liggen te piekeren. Hierdoor slapen veel jongeren te kort en niet goed, terwijl slaap juist zo belangrijk is voor de hersenen.

  De Hersenstichting wil pubers en hun ouders juist in deze fase de handvatten bieden om zo goed mogelijk te slapen, voor een betere hersengezondheid.   

• Wat is de de SlaapChallenge?

  De SlaapChallenge is een online training voor jou en je puberzoon of -dochter. Per mail ontvang je in de weken na inschrijving elke week een challenge, die je door kan sturen naar je kind. Ook ontvang je een toolkit met meer informatie en gesprekstarters en achtergrondinformatie bij elke challenge. Samen kunnen jullie met de SlaapChallenge aan de slag, om zo de slaapkwaliteit van je kind te verbeteren. 

  De volgende onderwerpen komen in de opdrachten aan bod: 

  • Piekeren/ stress: in de ZZzzzsmile challenge houden de jongeren een piekerkwartiertje, zodat ze met een glimlach naar bed gaan.  
  • Bewegen: met de Move-it challenge nodigen we pubers uit met hun gezin en/of vrienden dagelijks een wandelingetje te maken. 
  • Schermgebruik: met de Let’s go offline challenge motiveren we het hele gezin zo lang mogelijk hun schermen weg te leggen. 
  • Slaapkamer: in de Het is hier geen hotel challenge gaan ouders aan de slag om de slaapkamer van hun kind zo slaapverwekkend mogelijk te maken. 
  • Huiswerk: in de chill-challenge leren pubers eerst even tot rust te komen door 10 minuten chillen, voordat ze met energie aan hun huiswerk beginnen. 
  • Dromen: met de Dromenvanger gaan de pubers proberen hun droom te onthouden en praten ze hierover met hun ouders of vrienden.  

Deur-aan-deur collecte:

• Hoeveel tijd moet ik uittrekken voor de collecte?

  Dat bepaal je helemaal zelf! Hoe langer jij langs de deuren gaat, hoe meer geld je op zult halen. Maar wij zijn blij met iedere minuut en iedere euro die we van je krijgen. Het gemiddelde per collectant ligt op ongeveer 1 tot 3 uur in de collecteweek.

• Is collecteren in een ander seizoen ook mogelijk?

  Deur-aan-deur collecteren kan alleen tijdens de jaarlijkse Hersenstichting Collecteweek van 25 t/m 30 januari 2027. Heb je ook een online collectebus? Online collecteren kan het hele jaar door.

• Kan ik ook helpen bij jullie deur-aan-deur collecte?

  Je kunt je altijd aanmelden als collectant. De Hersenstichting Collecteweek is van 25 t/m 30 januari 2027. Meld je aan als deur-aan-deur collectant en de organisator in jouw wijk neemt contact met je op. Je kunt natuurlijk ook online collecteren door een online collectebus aan te maken en te delen met familie, vrienden, collega’s en andere bekenden.

• Waar vind ik de gegevens van mijn organisator?

  Op de sticker op de collectebus vind je deze gegevens.

• Wat is de beste tijd om te collecteren?

  Collecteren tussen 17.00 en 20.00 uur werkt het beste. Dan zijn de meeste mensen thuis. Collecteer
  liever niet na 20.00 uur. Ook collecteren op zaterdagmiddag werkt goed.

FAQ Subsidieprogramma OWNG

• Bij de criteria doelgroepgericht is er een advies van ervaringsdeskundigen verplicht gesteld voor klinische onderzoekers. Het advies dat ervaringsdeskundigen geven moet door hun ondertekend worden, is hier een formulier voor? 

  Hier is geen formulier voor. We laten aanvragers hierin vrij. Wij raden aan om een verslag te maken van het advies dat gegeven is en wat je hier in meeneemt en wat niet. Dit document kan ondertekend worden.  

• Wat bedoelen we bij de paragraaf ‘begroting’ met ‘mensen met een vaste aanstelling’? 

  Hierbij bedoelen wij de personen die vanuit de 1e geldstroom gefinancierd worden. Hierbij bedoelen we niet personen waarvan hun posities gefinancierd worden vanuit van subsidies. Deze personen mogen natuurlijk op de begroting meegenomen worden. 

Jouw steun

• Doet de Hersenstichting aan kledinginzameling?

  Ja, de Hersenstichting werft ook inkomsten door middel van kledinginzameling. De Hersenstichting doet dat niet zelf en heeft het inzamelen uitbesteed aan het bedrijf Climpex B.V.

  Wilt u de Hersenstichting helpen om hersenziekten beter behandelbaar en geneesbaar te maken? De Hersenstichting ontvangt geen overheidssubsidie en is daarom financieel volledig afhankelijk van giften van donateurs en particulieren. Inzameling van gebruikte kleding levert extra inkomsten op. Uw hulp daarbij is heel belangrijk.

  Voor elke kledinginzameling heeft de gemeente een vergunning afgegeven voor een specifieke wijk en een specifieke periode. Climpex B.V. zorgt ervoor dat de plastic zakken met Hersenstichting logo en toelichting tijdig in de brievenbus komen. Ook zorgen zij voor het ophalen van de gevulde zakken op de aangegeven datum. Climpex B.V. streeft ernaar om dit jaar 10 eurocent per ingezamelde kilo aan de Hersenstichting te geven.

• Er is een verkeerd bedrag van mijn rekening afgeschreven.

  Bij een gift via een acceptgiro kan het voorkomen dat er een vergissing wordt gemaakt bij het invullen. U heeft misschien per ongeluk een 0 te veel gezet of een komma verkeerd geplaatst. Of u heeft een verkeerd rekeningnummer ingevuld. Stel ons op de hoogte van deze vergissing en wij zorgen ervoor dat u het teveel overgemaakte bedrag krijgt teruggestort.

  Als u een machtiging heeft afgegeven, wordt het afgesproken bedrag op de afgesproken data op onze rekening overgemaakt. De Hersenstichting zal nooit eigenmachtig, zonder uw voorafgaande toestemming, dit bedrag verhogen. Is er niettemin een verkeerd bedrag geïnd, laat ons dit weten en wij storten het terug op uw rekening.

  Hier kunt u onze contactgegevens vinden.

• Er was iemand bij mij aan de deur van de Hersenstichting. Klopt dat?

  De Hersenstichting werft structurele donateurs via deur-aan-deurwerving. We doen dit in samenwerking met wervingsbureaus Emolife en Trust. Onze teams zijn actief op werkdagen tussen 15.00 uur en 21.00 uur en in het weekend tussen 10.00 uur en 20.00 uur. Donateurwervers die namens de Hersenstichting actief zijn, zijn te allen tijde herkenbaar aan hun werkkleding. Ze zijn bovendien herkenbaar aan een badge. Al onze wervers zijn DDDN-gecertificeerd. Dat houdt in dat ze met goed gevolg een examen hebben afgelegd en zijn opgenomen in een landelijk register van donateurwervers.

  Daarnaast werven we ook collectanten en organisatoren voor de collecte via deur-aan-deurwerving.

  Heeft u vragen, suggesties of klachten over de deur-aan-deurwerving, dan kunt u contact opnemen met ons secretariaat  via 070-360 48 16 of op info@hersenstichting.nl.

• Hoe kan ik een adreswijziging of andere wijziging (zoals opzegging) doorgeven?

  Adreswijzigingen of wijzigingen in email, rekeningnummer of donaties kunnen eenvoudig worden doorgegeven door contact met ons op te nemen.

• Hoe kan ik een klacht indienen?

  U kunt uw klacht over de Hersenstichting, van welke aard ook, op diverse manieren aan ons doorgeven. U kunt een e-mail sturen naar info@hersenstichting.nl of bellen naar 070 – 360 48 16 (op werkdagen van 09.00 tot 17.00 uur bereikbaar) of het contactformulier invullen. U kunt ook een brief sturen naar:

  Hersenstichting
  Postbus 191
  2501 CD Den Haag 

  Op uw klacht wordt uiterlijk binnen twee weken na ontvangst gereageerd. Uiterlijk acht weken na ontvangst is uw klacht geheel door ons afgehandeld. U krijgt hiervan schriftelijk bericht.

• Hoe vaak vraagt de Hersenstichting per jaar om een gift?

  De Hersenstichting stuurt maximaal vijf keer per jaar een verzoek om een bijdrage. U bent uiteraard niet verplicht om te geven, het gaat om een vrijwillige bijdrage. U kunt via het contactformulier doorgeven dat u maar één maal per jaar een giftverzoek wilt ontvangen. Mailings kunnen ook als doel hebben onze achterban te informeren, zoals gebeurt met de aankondiging van de Publieksdag.

• Wanneer incasseert de Hersenstichting?

  De Hersenstichting schrijft op of rond de 28e van de maand uw gift van uw bankrekening af. Afhankelijk van de maand waarin uw machtiging is gestart, vindt de incasso altijd volgens de afgesproken frequentie plaats. 

Lezersvragen over slaap

• Helpen slaapmiddelen zoals melatonine en droomsap om beter te slapen?

  Als je langdurig slecht slaap is het verleidelijk om zelf te zoeken naar oplossingen. Bij de drogist of online zijn allerlei middelen te koop die zouden zorgen voor een betere nachtrust. Toch is het niet aan te raden op eigen initiatief deze “slaapmiddelen” te gebruiken. Deze middelen zijn over het algemeen niet wetenschappelijk bewezen en doen in sommige gevallen meer kwaad dan goed. Wil je beter slapen? Kijk dan vooral naar je (slaap)gedrag gedurende de dag. Doe bijvoorbeeld onze SlaapCheck voor tips op maat. Kom je er zelf niet uit? Bespreek dit dan met je huisarts.  

  Melatonine 

  Een veelgebruikt middel is melatonine. Melatonine slikken is bij slapeloosheid bijna nooit een goed idee, al helemaal niet als het zonder begeleiding gebruikt wordt. Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het slikken van melatonine niet bijdraagt aan een betere nachtrust. Het kan er wel voor zorgen dat je anderhalf uur na inname slaperig wordt, maar uiteindelijk slaap je hier niet dieper of langer van. De werking van melatonine is dan ook niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.  

  Een tekort aan melatonine is zelden tot nooit het geval en ook niet de reden van slapeloosheid. Melatonine wordt vaak verkocht in tabletten van drie milligram of zelfs meer. Als je dit slikt, heb je minstens duizend keer meer van het hormoon in je lijf dan normaal is. Het lijkt onschuldig omdat het wordt aangeprezen als een natuurlijk middel, maar deze hoeveelheid is dat allesbehalve. 

  Droomsap 

  Ook hoor je in toenemende mate over het gebruik van “Droomsap”. De producenten van droomsap geven vaak het idee dat de natuurlijke ingrediënten in het goedje je slaap zouden stimuleren. In werkelijkheid bevat het doxylamine, een antihistaminicum (middel dat een allergische reactie onderdrukt) met als bijwerking dat het suf en slaperig kan maken. De werking verdwijnt vaak na een paar dagen. Over het algemeen wordt het gebruik van droomsap niet aangeraden.

• Hoe kan ik stoppen met piekeren?

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken. 

• Hoeveel invloed heeft drukte overdag op je slaap?

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk dat je je ontspannen voelt wanneer je naar bed gaat. Zeker na een drukke dag is het belangrijk rustig af te schakelen.

  Om ondanks een drukke dag toch zo ontspannen mogelijk naar bed te gaan, kan je een aantal dingen doen:

  • Bouw de dag rustig af. Doe tenminste anderhalf uur voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten, zoals meditatie of lezen.  
  • Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten door de dag heen. Het kan helpen om het in te plannen in je agenda, dan vergeet je het minder snel.  
  • Bedenk wat voor jou voor ontspanning zorgt, dit is voor iedereen anders. Voor de een werkt een warm bad, voor de ander een lange wandeling of een goed gesprek.  
  • Probeer eens ademhalingsoefeningen of (slaap)meditatie voor het naar bed gaan. 
  • Volg het meditatieprogramma ‘Je hersenen in balans’ van de Hersenstichting via onze pagina over meditatie.

• Hoeveel uur slaap heb ik nodig?

  Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Hoeveel slaap je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, gezondheid en hoe actief je bent overdag. Zo slapen kinderen meer dan volwassenen. En als je ouder wordt, slaap je meestal korter en is het normaal om wat vaker tussendoor wakker te worden.

  De meeste volwassenen slapen gemiddeld 7 uur per nacht. Maar uit onderzoek blijkt dat 6 uur voor sommige mensen ook voldoende is. Slaap je veel minder dan 7 uur? Probeer dan toch iets eerder naar bed te gaan. Slaap je vaak meer dan 9 uur? Dan kan dit een signaal zijn dat er iets anders aan de hand is. Praat hier eens over met je huisarts.

  Veel mensen maken zich zorgen over het aantal uren dat ze slapen. Ze denken bijvoorbeeld dat je per sé 8 uur per nacht moet slapen. Maar die focus op het aantal uren is niet nodig. Veel belangrijker is de kwaliteit van je slaap. Val je binnen een half uur nadat je naar bed gaat in slaap, word je maximaal 2 of 3 keer wakker en slaap je daarna weer makkelijk in en voel je je uitgerust overdag? Dan slaap je waarschijnlijk goed.

Mail niet ontvangen voor de SlaapChallenge?

• Ik heb vandaag/deze week geen mail ontvangen

  Heb je wel de eerste bevestiging van aanmelding ontvangen, maar daarna niks meer? Controleer dan eerst even de SPAM/ongewenste mail. Is de mail nergens te vinden? Laat het dan graag even weten via slaapchallenge@hersenstichting.nl, dan gaan we achterhalen wat er misgaat. Als je ook de eerste bevestiging niet hebt ontvangen, verzoeken wij je om je eerst nogmaals aan te melden.   

Onderzoek

• Geeft de Hersenstichting ook geld aan onderzoek met proefdieren?

  Miljoenen mensen hebben dagelijks te maken met de gevolgen van ernstige en soms levensbedreigende hersenaandoeningen. De Hersenstichting zet zich in om voor hen een beter en gezonder leven te realiseren. Wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar betere behandelingen, speelt daarbij een cruciale rol. Voor het merendeel maken we onderzoek mogelijk waarin ‘humane meetmethoden’ worden gebruikt; methoden die alleen gebruikmaken van menselijk materiaal of patiënten. Echter, proefdieronderzoek is voor sommige hersenonderzoeken helaas nog steeds nodig om levensreddende of betere behandelingen voor patiënten te realiseren.* Samen met andere gezondheidsfondsen, die aangesloten zijn bij SGF, investeren we in de ontwikkeling van betere humane meetmethoden en zetten we ons in om alternatieven voor dierproeven te stimuleren.

  Zo onderschrijven we het beleid van de overheid gericht op het ontwikkelen en implementeren van 3V-alternatieven voor dierproeven (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). Dierproeven worden waar mogelijk vervangen door proefdiervrije experimenten. Als het onvermijdelijk is, worden dierproeven verricht met het minimale aantal dieren dat nodig is om een goede proef te doen (Verminderen). De dieren worden zo goed mogelijk verzorgd en zo min mogelijk leed toegebracht (Verfijnen). Dierproeven zijn volgens de Wet op de dierproeven (Wod) al vanaf 1977 in Nederland verboden, tenzij er geen 3V-alternatieven beschikbaar zijn.

  We nemen actief deel aan de Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI), waarin wetenschappers, bedrijven, onderzoekfinanciers en overheden samen werken om onderzoeken en testen zonder dieren sneller en beter de ruimte te geven. De relevantie voor mens, dier en ecosysteem staat daarbij centraal. We onderschrijven de doelstelling van TPI: Nederland wordt internationale voorloper in proefdiervrije innovatie.

  Uitleg TPI:
  TPI is een traject waarbij verschillende belanghebbende organisaties zoals de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW), ZonMw, RIVM, Nationaal Comité advies dierproeven (NCad), topsectoren life sciences en health (LSH) en Chemie en Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) samenwerken. Ook de Hersenstichting is nauw betrokken en dat betekent dat wij meepraten- en beslissen over de transitie naar een wereld zonder proefdieren.Op dit moment voert het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de regie. Door samen te werken in TPI hopen we dat de overgang naar een systeem zonder proefdieren zowel gefaciliteerd als versneld wordt.

  * Verschillende Europese en nationale wetten en regels schrijven voor dat klinische onderzoeken op mensen pas kunnen plaatsvinden na voorafgaande proeven op dieren. Dierproeven gebeuren onder de strengste voorwaarden en mogen alleen plaatsvinden als er geen alternatieven bestaan.

• Hoe controleert de Hersenstichting de kwaliteit van het onderzoek?

  Onze Adviesraad voor Wetenschap en Innovatie (AWI) beoordelen alle onderzoeksvoorstellen in een afgewogen procedure. In deze Raad zitten wetenschappers en (zorg)professionals afkomstig uit verschillende onderzoeksinstellingen. De raad beoordeelt de kwaliteit en de relevantie van de ingediende projectvoorstellen. Alleen voorstellen van zeer goede kwaliteit en met hoge relevantie komen voor subsidiëring in aanmerking.

  Wetenschappers en professionals die subsidie krijgen, zijn verplicht op gezette tijden te rapporteren over de voortgang van hun onderzoek. Laten zij dit na of is de voortgang onvoldoende, dan wordt de geldkraan dichtgedraaid. Overigens komt het zelden voor dat we hiertoe over moeten gaan.

• Kan ik me bij de Hersenstichting laten onderzoeken?

  Nee, de Hersenstichting doet zelf geen medisch-wetenschappelijk onderzoek. De Hersenstichting laat wetenschappelijk onderzoek doen naar de verschillende aspecten van hersenaandoeningen met het doel oplossingen te vinden voor patiënten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd aan de academische centra en neurowetenschappelijke onderzoeksinstituten in Nederland.

Privacy

• Ik wil graag meer weten over hoe de privacy geregeld is. Wat kunnen jullie hierover delen?

  Wij hebben een standaard privacy document. Deze staat hier. 

  Nog meer gedetailleerde informatie staat in dit document. Hierin staan de meest gangbare vragen over de app beantwoord. Download

Puzzelchallenge

• 1. Waar vind ik de uitleg van de puzzels?

  Boven iedere puzzel, op de webpagina’s, vind je een korte instructie.  

• 2. Kan ik de puzzels vaker doen?

  Ja, je kan je na afloop van de Puzzelchallenge opnieuw aanmelden om de 8-daagse challenge opnieuw te doorlopen.  

• 3. Kan ik zowel de makkelijke als de moeilijke puzzel maken?  

  Jazeker! Als de makkelijke puzzel je goed afgaat, raden we je juist aan om ook de moeilijke variant te proberen. Het belangrijkste is dat je jezelf blijft uitdagen. Kies een moeilijker niveau dan je gewend bent om je hersenen écht aan het werk te zetten. Zo maak je nieuwe en versterkte verbindingen aan tussen hersencellen die bijdragen bij aan je ‘cognitieve reserve’. 

• 4. Wat is het effect van puzzelen op hersengezondheid?  

  Volgens sommigen zou regelmatig puzzelen de kans op bepaalde hersenaandoeningen, zoals alzheimer en andere vormen van dementie verkleinen. Hier is echter geen wetenschappelijk bewijs voor.  

  Toch kan puzzelen bijdragen aan gezonde hersenen. Het belangrijkste daarbij is dat je jezelf blijft uitdagen. Kies een moeilijker niveau dan je gewend bent om je hersenen écht aan het werk te zetten. Zo maak je nieuwe en versterkte verbindingen aan tussen hersencellen die bijdragen bij aan je ‘cognitieve reserve’. Hoe dat precies werkt lees je hier.  

• 5. Waar vind ik meer puzzels?  

  Elke maand een puzzeluitdaging in je inbox? Meld je aan voor de maandelijkse nieuwsbrief ‘gezonde hersenen’. Wil je liever puzzelen op papier? Bestel dan Het geheim van je brein Puzzelboek.

• 6. Waar komen de puzzels vandaan?

  De puzzels zijn ontwikkeld in samenwerking met Denksport, dé nummer 1 in puzzelen. 

Slaap en de overgang

• Ik slaap slecht slechts sinds ik in de overgang ben. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Helaas is er nog niet zoveel bekend over hoe slaapklachten tijdens de overgang verholpen kunnen worden. Wel is het extra belangrijk om te zorgen voor een goed slaapgedrag. Besteed hier dus aandacht aan en volg de algemene slaaptips.   
   
  Heb je ’s nachts last van opvliegers? Leg dan een laken onder je dekbed, zodat je ’s nachts het dekbed van je af kunt slaan, zonder direct in de kou te liggen. 

• Waarom zorgt de overgang voor slechtere slaap?

  Tijdens de overgang ervaren veel vrouwen slaapklachten. Deze klachten kunnen vele vormen aannemen. Je valt bijvoorbeeld moeilijk in slaap, of wordt tijdens de nacht wakker. De oorzaken zijn vaak opvliegers, nachtelijk zweten. Er zijn ook andere redenen voor slaapproblemen. Zo kunnen de lichamelijke, psychische en hormonale veranderingen die samengaan met de overgang een flinke invloed hebben op de slaapkwaliteit. Lees hier meer over de hersenen en de overgang.

• Zijn de slaapproblemen die in de overgang ontstaan blijvend? 

  In veel gevallen zijn de slaapklachten – hoewel natuurlijk enorm vervelend – gelukkig van tijdelijke aard. Gaan jouw klachten niet over? Bespreek dit dan met de huisarts.  

Slaap en tieners

• Hoeveel uur slaap hebben tieners nodig?

  Tieners tot en met 13 jaar hebben gemiddeld 9 tot 11 uur slaap nodig. Vanaf 14 jaar is dit ongeveer 8 tot 10 uur slaap per nacht. Tijdens die uren slaap, wordt alle informatie van de dag verwerkt, het lichaam krijgt tijd om te herstellen én er worden groeihormonen aangemaakt. Het gaat niet alleen om hoeveelheid uren die je tiener slaapt: de hersenen en lichaam eisen ook regelmaat. Het is daarom belangrijk om iedere dag om ongeveer dezelfde tijd naar bed te gaan, om zo een goed ritme te creëren. Ook moet je tiener overdag voldoende bewegen én een moment van rust creëren voor het slapengaan, om zo heerlijk naar dromenland af te kunnen reizen en goede nachten te kunnen maken.

• Waarom is mijn tiener ’s ochtends niet uit bed te krijgen?

  In de puberteit vindt een verschuiving plaats in het slaap-waakritme. In sommige gevallen komt bij pubers de aanmaak van het hormoon melatonine later op gang. Dit hormoon is belangrijk voor een goed ritme. Een puber kan dan last krijgen van een vertraagde-slaapfasesyndroom. De hersenen sturen het signaal om te gaan slapen dan te laat. Hierdoor hebben ze moeite met in slaap vallen.  

  Door hormonale en sociale veranderingen gaan veel pubers later naar bed. Dingen zoals in de avond sporten, werken en afspreken met vrienden spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Ook sociale media en het computer- en mobiele telefoongebruik zorgen ervoor dat pubers laat gaan slapen. Ze veranderen in ‘avondmensen’. De schooltijden veranderen alleen niet mee. Doordat pubers later naar bed gaan, maar nog steeds vroeg op moeten om naar school te gaan, kan er een slaaptekort optreden. Lees hier meer over slaap en jongeren.  

• Wat gebeurt er met de hersenen als een tiener te weinig slaapt? 

  Goede nachtrust is nodig om gezond te blijven, te groeien, te kunnen leren en lekker in je vel te zitten… Voor tieners is slaap extra belangrijk, omdat hun hersenen en lichaam nog volop in ontwikkeling zijn. Zonder voldoende slaap kunnen ze de informatie die ze overdag hebben geleerd niet verwerken; van gitaarles, sportoefeningen, of de wiskundeles. Bovendien voelen tieners zich na een goede nacht vrolijker, fitter en gelukkiger. 

  Iedere tiener heeft weleens stress of een slechte nacht. Als dat af en toe voorkomt, is dat geen probleem. Wanneer dit vaker gebeurt, kan het wel een probleem worden. Een tiener kan dan last hebben van het volgende: 

  • Slechtere concentratie en daardoor verminderde schoolprestaties. 
  • Vermoeid ‘hangen’ en geen energie hebben. 
  • Somber zijn en nergens zin in hebben. 
  • Sneller geïrriteerd, boos of zelfs agressief worden. 
  • Druk/risicovol gedrag vertonen (bv roken, drugs). 
  • Vaker ziek en/of klagen, bijvoorbeeld over aanhoudende hoofdpijn. 
  • Wallen onder de ogen en er slecht uitzien. 

SlaapCheck

• 1. Wat is de de SlaapCheck?

  De SlaapCheck is een tool waarmee je op basis van jouw antwoorden tips en adviezen ontvangt die passen bij jouw slaapsituatie of slaapklacht. De SlaapCheck bestaat uit ongeveer 20 vragen. De vragen zijn ingedeeld aan de hand van de vier belangrijkste categorieën die een rol spelen bij slaap, namelijk: 

  • Lichamelijk: dingen die in je lijf aan de hand zijn, zoals ziekte of pijn, waardoor je slaap verstoord raakt.  
  • Mentaal: klachten zoals stress of piekeren die je uit je slaap kunnen houden. 
  • Omgeving: verstorende factoren om je heen die zorgen voor een slechtere nachtrust. 
  • Gedrag: de dingen die je doet, overdag en voor het slapen gaan, die invloed hebben op hoe je slaapt.
• 2. Voor wie is de SlaapCheck?

  De SlaapCheck is voor iedereen in Nederland van 18 jaar en ouder met slaapklachten of vragen over hun slaap(gedrag).

• 3. Waarom biedt de Hersenstichting de SlaapCheck aan?

  De Hersenstichting zet alles op alles voor gezonde hersenen voor iedereen. Want je hebt je hersenen nodig bij alles wat je doet, denkt en voelt. Gezonde hersenen zijn helaas niet vanzelfsprekend. Al meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een hersenaandoening en dit aantal neemt toe. In veel gevallen bestaat er nog geen behandeling die zo’n aandoening kan stoppen of vertragen. Leren omgaan met de gevolgen is dan vaak de enige optie.    

  Daarom is het belangrijk om je hersenen zo gezond mogelijk te houden. Een goede nachtrust draagt hieraan bij. Met de SlaapCheck wil de Hersenstichting helpen de kennis over slaap te vergroten. Ook bieden we concrete tips en adviezen om met je slaap aan de slag te gaan. 

• 4. Waar kan ik de SlaapCheck doen?

  Je kunt de SlaapCheck doen op hersenstichting.nl/slaapcheck.

• 5. Kan ik de SlaapCheck opnieuw doen of mijn antwoorden aanpassen?

  Ja! Je kunt de SlaapCheck zo vaak invullen als je zelf wil en als nodig is. Wel kan het zijn dat als je de SlaapCheck op een later moment invult er dingen zijn veranderd, of bijvoorbeeld vragen zijn toegevoegd. Dit komt doordat wij de SlaapCheck continu evalueren en verder ontwikkelen om een zo passend mogelijk advies te kunnen (blijven) bieden. 

  Het kan gebeuren dat je tijdens de SlaapCheck een antwoord hebt gegeven, dat je achteraf eigenlijk wil veranderen. Helaas is dat na het afronden van de SlaapCheck niet meer mogelijk. Wel kun je de SlaapCheck opnieuw invullen. Je kunt dan alsnog aangeven over welke onderwerpen je meer informatie wilt ontvangen. 

• 6. Wat is het verschil tussen de SlaapCheck en de slaapprogramma’s? 

  De SlaapCheck is een online tool. Na het invullen ontvang je éénmalig persoonlijke tips per mail op basis van jouw antwoorden. De slaapprogramma’s zijn verdiepende e-mailreeksen over één specifiek thema. Als je je inschrijft voor een slaapprogramma krijg je gedurende een paar weken één of meerdere e-mails specifiek gericht op dat thema. Zo ontvang je nóg meer tips en adviezen van slaapexperts om aan de slag te gaan met het onderzoeken of verbeteren van je slaap. 

• 7. Ik heb geen e-mail ontvangen met persoonlijke tips of bevestiging van aanmelding voor een slaapprogramma 

  Heb je na het invullen van de SlaapCheck aangevinkt dat je de tips en meer informatie via e-mail wilt ontvangen, maar heb je niks gekregen? Controleer dan eerst even de SPAM/ongewenste mailbox. Is de mail nergens te vinden? Laat het dan graag even weten via slaapcheck@hersenstichting.nl, dan gaan we onderzoeken wat er misgaat.   

  Het kan tot 15 minuten duren voordat je een e-mail van ons ontvangt na inschrijving voor een slaapprogramma. Het is mogelijk dat de mail in de SPAM, ongewenste- of reclame-inbox terecht is gekomen. Mocht dit niet het geval zijn, raden we je aan je nogmaals aan te melden. Misschien heb je typefout gemaakt of is er iets anders niet goed gegaan? Ontvang je na je tweede poging nog steeds geen mail, dan horen we het graag. 

• 8. Kan ik me aanmelden voor meerdere slaapprogramma’s?

  Nadat je een slaapprogramma hebt afgerond, ontvang je in de laatste mail een uitnodiging om je aan te melden voor een ander slaapprogramma. Je kunt meerdere journeys tegelijk volgen als je je daarvoor hebt aangemeld. 

• 9. Ik heb een technisch probleem (video, podcast of pdf werkt niet)

  Soms duurt het wat langer voordat een video of podcast is geladen. Werkt het na een paar minuten nog niet? Het kan helpen om de webpagina te vernieuwen of de pagina te openen in een andere webbrowser.  

  Wanneer je een pdf downloadt, opent deze meestal automatisch in een nieuw venster. Lukt dit niet? Het kan helpen om de webpagina te vernieuwen of de pagina te openen in een andere webbrowser. 

Slaaphulpmiddelen en medicatie

• Helpen slaapmiddelen zoals melatonine en droomsap om beter te slapen?

  Als je langdurig slecht slaap is het verleidelijk om zelf te zoeken naar oplossingen. Bij de drogist of online zijn allerlei middelen te koop die zouden zorgen voor een betere nachtrust. Toch is het niet aan te raden op eigen initiatief deze “slaapmiddelen” te gebruiken. Deze middelen zijn over het algemeen niet wetenschappelijk bewezen en doen in sommige gevallen meer kwaad dan goed. Wil je beter slapen? Kijk dan vooral naar je (slaap)gedrag gedurende de dag. Doe bijvoorbeeld onze SlaapCheck voor tips op maat. Kom je er zelf niet uit? Bespreek dit dan met je huisarts.  

  Melatonine 

  Een veelgebruikt middel is melatonine. Melatonine slikken is bij slapeloosheid bijna nooit een goed idee, al helemaal niet als het zonder begeleiding gebruikt wordt. Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het slikken van melatonine niet bijdraagt aan een betere nachtrust. Het kan er wel voor zorgen dat je anderhalf uur na inname slaperig wordt, maar uiteindelijk slaap je hier niet dieper of langer van. De werking van melatonine is dan ook niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.  

  Een tekort aan melatonine is zelden tot nooit het geval en ook niet de reden van slapeloosheid. Melatonine wordt vaak verkocht in tabletten van drie milligram of zelfs meer. Als je dit slikt, heb je minstens duizend keer meer van het hormoon in je lijf dan normaal is. Het lijkt onschuldig omdat het wordt aangeprezen als een natuurlijk middel, maar deze hoeveelheid is dat allesbehalve. 

  Droomsap 

  Ook hoor je in toenemende mate over het gebruik van “Droomsap”. De producenten van droomsap geven vaak het idee dat de natuurlijke ingrediënten in het goedje je slaap zouden stimuleren. In werkelijkheid bevat het doxylamine, een antihistaminicum (middel dat een allergische reactie onderdrukt) met als bijwerking dat het suf en slaperig kan maken. De werking verdwijnt vaak na een paar dagen. Over het algemeen wordt het gebruik van droomsap niet aangeraden.

• Is er bewijs voor gebruik van verzwaringsdekens, lichtbrillen en slaaprobots voor betere slaap? 

  Er zijn veel producten te koop die je zouden helpen beter te slapen. Denk aan verzwaringsdekens, oranje brillen die in de avond het blauwe licht filteren of slaaprobots die je helpen je ademhaling te reguleren. Voor sommige producten blijkt uit onderzoek met subjectieve metingen dat dit enig effect heeft, bijvoorbeeld door de kalmerende werking. Vaak is dit onderzocht in mensen met bijvoorbeeld psychische klachten. Over het algemeen is onvoldoende onderzocht of de producten ook helpen bij gezonde mensen. Mogelijk zijn ze nuttig voor mensen met spanning of stress over hun slaapgedrag.  

• Kan mijn medicatie invloed hebben op mijn slaap?

  Er zijn verschillende medicijnen die invloed kunnen hebben op je slaapkwaliteit. Het effect hiervan kan erg verschillen. Zo kunnen bepaalde medicijnen, zoals stimulerende medicatie, bijvoorbeeld slapeloosheid geven. Terwijl andere medicijnen, bijvoorbeeld bepaalde medicijnen voor parkinson of epilepsie, juist slaperigheid overdag geven. Soms kunnen medicijnen angstige dromen veroorzaken (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen bij hartproblemen) en anderen kunnen rusteloze benen versterken (antidepressiva). Andersom zijn er ook medicijnen die niet direct bedoeld zijn voor de slaap, maar die slaap soms wel kunnen verbeteren (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen tegen depressie).  
   
  Als je het idee hebt dat je slecht slaapt sinds je een bepaald medicijn slikt, dan is het goed om hierover met je arts te praten. Misschien is er een ander medicijn waarbij je minder klachten ervaart. Of je kunt het middel mogelijk op een ander moment van de dag nemen. Ook kan de arts je adviseren om een lagere dosis van het middel te nemen. Ga hiermee niet zelf experimenteren, maar doe dit altijd in overleg met je arts. 

• Volgens mijn horloge heb ik te weinig diepe slaap. Hoe kan ik dit verbeteren? 

  Smartwatches en slaap apps worden vaak gebruikt om slaapfases te meten, maar dit kan niet. Om slaapfases goed te kunnen meten, moet je namelijk hersenactiviteit kunnen zien. Hersenactiviteit wordt door smartwatches of apps niet gemeten. Bovendien hoeven, in tegenstelling tot medische toepassingen, slaap apps voor consumenten niet wetenschappelijk gevalideerd te worden. Iedereen kan zo’n app op de markt brengen, zonder enige wetenschappelijke kennis over slaap. Als je een goede slaper bent, kunnen smartwatches wel op basis van je lichaamsbeweging en hartritme een schatting maken van hoe lang je slaapt en hoeveel je wakker bent.   

• Welk effect hebben slaapmedicijnen op mijn hersenen?

  We zien helaas dat het gebruik van benzodiazepines de laatste jaren toeneemt. Toch is slaapmedicatie geen lange termijnoplossing; het moet echt alleen in noodgevallen worden gebruikt, en dan maximaal een paar dagen. Bij benzodiazepines kan gewenning of afhankelijkheid optreden. Het werkt dus verslavend. En als je het langer gebruikt, neemt het effect van de medicatie af. Maar de afhankelijkheid blijft wel bestaan.  
  
  Benzodiazepines werken ook negatief op de slaapkwaliteit. Mensen hebben de beleving dat ze goed geslapen hebben, maar de REM-slaap en de diepe slaap zijn verminderd. Dit kan weleens de reden zijn dat mensen zich overdag toch moe voelen. Er is dus echt een andere aanpak nodig.  

  Een betere behandeling voor slaapproblemen is (cognitieve) gedragstherapie. Het duurt alleen een tijdje voordat je daar de positieve gevolgen van merkt. En het aantal huisartsen en praktijkondersteuners dat deze therapie kan geven, is nog gering. Op het moment dat iemand bij een arts komt, wil diegene snel geholpen worden. En het slaapmiddel heeft dan direct effect.  

Slaapproblemen bij een hersenaandoening

• Kan het zijn dat mijn hersenaandoening mijn slaapkwaliteit beïnvloedt? 

  Bij veel hersenaandoeningen komen slaapklachten voor. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van slapeloosheid (vaak wakker worden, moeilijker in- en/of doorslapen), slaapapneu (een ademhalingsstoornis), rusteloze benen, verstoring van je dag-nachtritme of slaperigheid overdag. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

  • De schade in je hersenen kan ervoor zorgen dat slapen moeilijker gaat.  
  • Zorgen en stress over de aandoening maken slapen lastig.
  • Lichamelijke ongemakken of pijn houden je wakker. 
  • Medicatie die je gebruikt heeft invloed op je slaap. 
  • Grote vermoeidheid door de dag heen maakt slapen lastig.

  Je leest meer over slaapproblemen na een hersenaandoening op onze website: Slaapproblemen na een hersenaandoening  – Hersenstichting

• Sinds mijn hersenletsel slaap ik slecht. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Als je slecht slaapt, kun je allerlei klachten krijgen. Je bent moe, hebt een slechter humeur, voelt je angstig of hebt meer moeite om iets te onthouden of je te concentreren.  
   
  Slecht slapen kan er ook voor zorgen dat klachten die je al hebt, nog erger worden. Een serieus probleem dus, waar mensen met een hersenaandoening helaas nog niet altijd goed bij geholpen worden.   
   
  Meer informatie en tips bij slaapproblemen na een hersenaandoening lees je hier.

Tips om je slaap te verbeteren:

• Alleen slapen in je slaapkamer

  Maak van je bed een lekkere plek om te slapen. Andere activiteiten, zoals (huis)werk of films kijken kan je beter ergens anders doen. Zo leggen je hersenen een goede link tussen het bed en slapen.

  Zorg voor een rustige en donkere slaapkamer met een goede temperatuur en een comfortabel bed. Verduisterende gordijnen houden licht tegen en zorgen er zo voor dat je dieper slaapt. Er is geen standaard; bepaal wat voor jou prettig is: lig je lekker, comfortabel? 
  

• Bij trek vlak voor het slapengaan, neem een lichte snack

  Naar bed gaan met een rammelende maag houdt je uit je slaap. Maar ook een zware maaltijd kort voor het slapengaan is niet verstandig. Je spijsvertering moet dan hard aan het werk, waardoor je lichaam actiever blijft en het moeilijker is om in slaap te vallen. ’s Avonds trek? Houd het dan bij een lichte, koolhydraatarme, snack. 
  

• Dim de lichten in de avond

  Als je vaak laat in slaap valt of moeilijk wakker wordt ‘s morgens, zorg er dan voor dat je ’s avonds zo weinig mogelijk (blauw) licht ziet in de laatste twee uren voordat je wil gaan slapen. Licht in de avond zorgt ervoor dat je lichaam pas later melatonine aanmaakt, een hormoon dat het makkelijker maakt om in slaap te vallen.

  Blauw licht

  Leg je smartphone, tablet of computer daarom weg en kijk liever ook geen televisie meer. Een blauwlichtfilter houdt weliswaar het blauwe licht tegen, maar beeldschermen verhogen je alertheid. Daarom adviseren we je toch om deze ’s avonds niet te gebruiken. 

• Probeer overdag de hele dag wakker te blijven

  Overdag slapen zorgt ervoor dat je ’s avonds minder moe bent en moeilijker in slaap valt. Dit komt omdat het je slaapdruk vermindert. Gedurende de dag bouw je slaapdruk op. Wanneer je slaapt, neemt de slaapdruk weer af. Geen dutjes of powernaps dus, zeker niet als je een slechte slaper bent. Kom je de dag niet door zonder dutje? Zorg dan dat je niet langer dan 20 minuten slaapt en niet na het middaguur. 

• Probeer regelmaat aan te brengen in je slaap

  Ga elke dag op dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op. Ook in het weekend. Een regelmatig slaappatroon helpt je biologische klok om op een vast tijdstip signalen af te geven, waardoor je ‘s avonds makkelijk in slaap kunt komen en ‘s morgens prettig wakker wordt. Een enkele keer uitgaan en laat naar bed gaan is natuurlijk geen probleem. Dat slaaptekort haal je weer in door de volgende nacht dieper te slapen, niet langer. Ga dus weer op tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op. Je bent dan het snelst weer in je ritme.

• Slaap voldoende uren

  Ook het aantal uren dat je slaapt is belangrijk. Het is echter een fabel dat iedereen 8 uur slaap nodig heeft. Hoeveel uren je zou moeten slapen verschilt per persoon en per leeftijd. Te veel tijd in bed doorbrengen is ook niet goed: daardoor val je ’s avonds weer moeilijker in slaap.

  De Amerikaanse National Sleep Foundation heeft de aanbevolen slaapduur per leeftijdsgroep uitgewerkt. De meeste mensen hebben 7 tot 9 uur slaap per nacht nodig.

  Zoek voor jezelf uit hoeveel slaap je nodig hebt. Voel je je overdag fit, kom je makkelijk je bed uit en val je ’s avonds goed in slaap? Dan slaap je waarschijnlijk voldoende!

  

• Stel een piekerkwartier in

  Veel mensen liggen wakker omdat ze liggen te piekeren. Is dat bij jou ook het geval? Plan een dagelijks piekerkwartiertje in en geef jezelf de ruimte om je gedachten de vrije loop te laten. Schrijf de emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Beperk jezelf tot maximaal 6 items. Per item geef je aan:

  wat kan ik hieraan veranderen?

  wat moet ik accepteren?

  Kijk vervolgens wat je kan doen om jezelf uit deze stemming te halen. Plan je piekerkwartier niet te kort voor het slapen gaan en zorg daarna voor wat ontspanning, bijvoorbeeld door een lekkere kop thee, een wandelingetje in de buitenlicht of naar je lievelingsmuziek luisteren.
  

• Vermijd cafeïne of alcohol

  Cafeïne

  Cafeïne zit bijvoorbeeld in koffie, (zwarte) thee, cola en chocola. Zelfs als je drie uur voordat je gaat slapen cafeïne nuttigt, heeft dat nog invloed op je biologische klok. Daardoor kun je pas later in slaap vallen en slaap je te kort en onrustig. Drink daarom geen koffie meer of drink koffie zonder cafeïne in de drie uur voordat je gaat slapen. Drink liever (kruiden)thee of water.

  Alcohol

  Ook alcohol zorgt voor slechte slaap. Je slaapt misschien sneller in, maar je slaapt veel minder diep. Daardoor word je ‘s ochtends alsnog vermoeid wakker.
  

• Zoek ontspannende activiteiten op in de avond

  Als je tot kort voor het slapen gaan inspannende activiteiten onderneemt, zijn je hersenen nog heel actief. Dit zorgt ervoor dat je moeilijk in slaap valt wanneer je in je bed ligt. Neem daarom de tijd om de dag goed af te sluiten: doe alleen nog maar dingen waar je ontspannen van wordt.

  • Lees bijvoorbeeld een boek
  • Doe ontspanningsoefeningen
  • Luister muziek
  • Neem een warm bad
• Zorg dat je overdag voldoende beweegt

  Voldoende bewegen en actief bezig zijn overdag zorgt dat je ’s avonds gemakkelijk in slaap valt. Maar sport niet intensief te laat op de avond. Dit zorgt er namelijk voor dat je hersenen te actief zijn, en je te alert bent om te slapen.
  

• Zorg voor veel licht in de ochtend

  Licht geeft je biologische klok het signaal dat het dag is.  Daardoor krijg je een wakker gevoel. Zorg dus, zodra je opstaat, voor veel (dag)licht. Dit kan je helpen prettiger wakker te worden en het helpt je de rest van de dag om je energiek te voelen.

  • Doe je gordijnen open zodra je opstaat.
  • Doe lampen aan als het nog donker is wanneer je opstaat.
  • Sommige wekkers hebben een lamp die langzaam aan gaat.

Veelgestelde vragen Ommetje

• Generieke vragen over Ommetje, waar vind ik dat?

  Informatie of ergens hulp bij nodig? Op deze pagina vind je alles over Ommetje.

Veelgestelde vragen over slaap top 25

• Geldt het lezen op een e-reader ’s avonds ook als beeldscherm en is dit slecht voor mijn slaap? 

  Gebruik van schermen zoals je telefoon, tablet of laptop in de avond houdt je hersenen alert. Dat wat je doet, bijvoorbeeld gamen of nog even die werk e-mail sturen, zorgt ervoor dat je hersenen actief en alert blijven. Hierdoor is het moeilijker om in slaap te vallen. Zorg daarom voor rustige activiteiten in de twee uren voor het slapen gaan en leg de schermen weg. Mogelijk heeft het licht van schermen ook invloed op je slaapkwaliteit. Gebruik je een e-reader om een boek te lezen ter ontspanning? Zorg er dan voor dat je scherm zo donker mogelijk staat en stel als dat kan de nachtmodus in.

• Helpen slaapmiddelen zoals melatonine en droomsap om beter te slapen?

  Als je langdurig slecht slaap is het verleidelijk om zelf te zoeken naar oplossingen. Bij de drogist of online zijn allerlei middelen te koop die zouden zorgen voor een betere nachtrust. Toch is het niet aan te raden op eigen initiatief deze “slaapmiddelen” te gebruiken. Deze middelen zijn over het algemeen niet wetenschappelijk bewezen en doen in sommige gevallen meer kwaad dan goed. Wil je beter slapen? Kijk dan vooral naar je (slaap)gedrag gedurende de dag. Doe bijvoorbeeld onze SlaapCheck voor tips op maat. Kom je er zelf niet uit? Bespreek dit dan met je huisarts.  

  Melatonine 

  Een veelgebruikt middel is melatonine. Melatonine slikken is bij slapeloosheid bijna nooit een goed idee, al helemaal niet als het zonder begeleiding gebruikt wordt. Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het slikken van melatonine niet bijdraagt aan een betere nachtrust. Het kan er wel voor zorgen dat je anderhalf uur na inname slaperig wordt, maar uiteindelijk slaap je hier niet dieper of langer van. De werking van melatonine is dan ook niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.  

  Een tekort aan melatonine is zelden tot nooit het geval en ook niet de reden van slapeloosheid. Melatonine wordt vaak verkocht in tabletten van drie milligram of zelfs meer. Als je dit slikt, heb je minstens duizend keer meer van het hormoon in je lijf dan normaal is. Het lijkt onschuldig omdat het wordt aangeprezen als een natuurlijk middel, maar deze hoeveelheid is dat allesbehalve. 

  Droomsap 

  Ook hoor je in toenemende mate over het gebruik van “Droomsap”. De producenten van droomsap geven vaak het idee dat de natuurlijke ingrediënten in het goedje je slaap zouden stimuleren. In werkelijkheid bevat het doxylamine, een antihistaminicum (middel dat een allergische reactie onderdrukt) met als bijwerking dat het suf en slaperig kan maken. De werking verdwijnt vaak na een paar dagen. Over het algemeen wordt het gebruik van droomsap niet aangeraden.

• Hoe erg is het als ik een aantal nachten slecht slaap?

  Iedereen slaapt weleens een aantal nachten slecht. Bijvoorbeeld door geluidsoverlast, stress en piekeren of fysieke oorzaken. Je kunt deze gemiste slaap helaas niet inhalen. Af en toe een slechte nacht heeft geen grote gevolgen voor je gezondheid. Na een paar nachten slecht slapen kun je wel merken dat je je overdag moeilijker kunt concentreren, je geheugen minder goed is of dat je minder lekker in je vel zit. Ook kun je bijvoorbeeld minder zin hebben in beweging, en juist meer zin in ongezond voedsel. Langdurig slecht slapen kan wel langdurig invloed hebben op je gezondheid. Je hebt dan bijvoorbeeld een grotere kans op aandoeningen die moeilijk of zelfs niet overgaan. Denk hierbij aan depressie, dementie, hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en obesitas.  

  Heb je een nacht veel te kort geslapen? Ga dan iets eerder naar bed, maar probeer lang uitslapen te vermijden. Dit verstoort je slaapritme, waardoor je de volgende dag minder makkelijk in slaap komt.  

  Als je vaak slecht slaapt, kan het zijn dat je een slaapstoornis hebt. Er bestaan verschillende soorten slaapstoornissen. Slapeloosheid, ook wel insomnie, komt het meeste voor. Dit zijn drie kenmerken van slapeloosheid: 

  • Moeilijk in slaap komen: het duurt langer dan 30 minuten voordat je in slaap valt. 
  • Moeite met doorslapen: je wordt ‘s nachts wakker en komt moeilijk weer in slaap. 
  • Vroeg wakker worden: je wordt vanzelf vroeger wakker dan je wil en kunt dan niet meer slapen. 

  Heb je minimaal drie maanden, zeker drie keer per week last van deze problemen? Zorgt het slaaptekort voor klachten overdag? En is er geen andere reden voor je slaapproblemen, zoals geluidsoverlast? Dan heb je misschien last van slapeloosheid. Bespreek dit met je huisarts. 
   
  Op onze website kun je meer lezen over de verschillende slaapstoornissen die er zijn.

• Hoe ga ik om met mijn slaap als ik wisseldiensten/nachtdiensten werk? 

  In Nederland werken 1,3 miljoen mensen soms of regelmatig ’s nachts. Dit verstoort je dag-nacht ritme. Ook slapen mensen die vaak nachtdiensten werken doorgaans minder uren, waardoor ze een slaaptekort opbouwen. Slaapproblemen komen vaker voor bij mensen die in wissel- of ploegendiensten werken.  

  Om hier zo goed mogelijk mee om te gaan, kun je een aantal dingen proberen. 

  • Probeer een slaapcyclus van anderhalf uur te slapen voor de nachtdienst. Zorg dat je niet korter slaapt, maar ook niet langer, zodat je niet midden in een slaapcyclus wakker wordt.   
  • Probeer het dienstrooster met de klok mee op te stellen. Van dagdienst, naar avonddienst, naar nachtdienst. Dit heet een voorwaarts roterend rooster. Je hersenen hebben op deze manier minder moeite om zich aan te passen dan bij een rooster dat andersom is opgesteld. 
    
  • Kijk of je je nachtdiensten anders kunt indelen. Kies, als dat kan, voor een langere periode van nachtdiensten achter elkaar. Je lichaam heeft namelijk meerdere diensten nodig om het ritme op te pakken. Of zorg juist dat je snelroterende diensten hebt, waardoor je minder last hebt van het nachtdienstritme. Kijk wat bij jou past. 
    
  • Doe eventueel een dutje tijdens je dienst. Zorg dan wel dat deze powernap niet langer dan 20 minuten duurt; zet hiervoor een wekker.  
    
  • Pak na het werk eerst even een momentje om te ontspannen, door bijvoorbeeld te douchen, even te kletsen met je partner, of een boek te lezen. Je kunt ook eens ontspanningsoefeningen proberen om ontspannen naar bed te gaan. Kijk hier voor meer tips en ontspanningsoefeningen.
    
  • Ga na het slapen naar buiten om jezelf bloot te stellen aan daglicht, zodat je weer alert wordt. 
    
  • Er zijn experimenten met slaapbrillen die blauwlicht filteren. Deze bril kun je aan het eind van je dienst opzetten, zodat je daarna makkelijker slaapt. Bespreek de mogelijkheden eens met je werkgever.
    
  • Vermijd cafeïne aan het eind van je dienst. 
    
  • Neem geen slaappillen of melatoninepillen zonder advies van een arts. 
• Hoe kan ik stoppen met piekeren?

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken. 

• Hoe zorg ik dat ik ontspannen kan slapen, zonder vol hoofd? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk om in ontspannen toestand naar bed te gaan. Onderneem ’s avonds geen inspannende (fysiek én mentaal) activiteiten en bouw de dag rustig af. Wil je meer weten over ontspanning? Lees dan onze tips hier: Ontspanning – Hersenstichting 

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken.

• Hoe zorg ik voor meer diepe slaap?

  Je slaapt volgens een bepaald patroon: een slaapcyclus. Een normale nachtrust bestaat uit ongeveer vijf slaapcycli. Eén slaapcyclus duurt ongeveer 90 minuten en bestaat uit vier fasen. De fase van inslapen (N1), lichte slaap (N2), diepe slaap (N3) en REM-slaap. Je leest hier meer over de verschillende slaapfasen. 

  De diepe slaap is belangrijk voor lichamelijk herstel. Voldoende diepe slaap is belangrijk voor een goede slaapkwaliteit. Om je slaapkwaliteit te verbeteren, zijn er veel dingen die je zelf kunt doen. Je leest ze hier.  

• Hoeveel uur slaap heb ik nodig?

  Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Hoeveel slaap je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, gezondheid en hoe actief je bent overdag. Zo slapen kinderen meer dan volwassenen. En als je ouder wordt, slaap je meestal korter en is het normaal om wat vaker tussendoor wakker te worden.

  De meeste volwassenen slapen gemiddeld 7 uur per nacht. Maar uit onderzoek blijkt dat 6 uur voor sommige mensen ook voldoende is. Slaap je veel minder dan 7 uur? Probeer dan toch iets eerder naar bed te gaan. Slaap je vaak meer dan 9 uur? Dan kan dit een signaal zijn dat er iets anders aan de hand is. Praat hier eens over met je huisarts.

  Veel mensen maken zich zorgen over het aantal uren dat ze slapen. Ze denken bijvoorbeeld dat je per sé 8 uur per nacht moet slapen. Maar die focus op het aantal uren is niet nodig. Veel belangrijker is de kwaliteit van je slaap. Val je binnen een half uur nadat je naar bed gaat in slaap, word je maximaal 2 of 3 keer wakker en slaap je daarna weer makkelijk in en voel je je uitgerust overdag? Dan slaap je waarschijnlijk goed.

• Hoeveel uur slaap hebben tieners nodig?

  Tieners tot en met 13 jaar hebben gemiddeld 9 tot 11 uur slaap nodig. Vanaf 14 jaar is dit ongeveer 8 tot 10 uur slaap per nacht. Tijdens die uren slaap, wordt alle informatie van de dag verwerkt, het lichaam krijgt tijd om te herstellen én er worden groeihormonen aangemaakt. Het gaat niet alleen om hoeveelheid uren die je tiener slaapt: de hersenen en lichaam eisen ook regelmaat. Het is daarom belangrijk om iedere dag om ongeveer dezelfde tijd naar bed te gaan, om zo een goed ritme te creëren. Ook moet je tiener overdag voldoende bewegen én een moment van rust creëren voor het slapengaan, om zo heerlijk naar dromenland af te kunnen reizen en goede nachten te kunnen maken.

• Ik droom veel. Hoe komt dat?

  Tijdens je slaap doorloop je verschillende slaapcycli die bestaan uit verschillende fasen. Van lichte slaap, naar diepe slaap, naar de REM-slaap, ook wel droomslaap genoemd. In die laatste fase kunnen de meest levendige dromen voorkomen, maar ook in andere fases kun je dromen. Tijdens de REM-slaap zijn je hersenen heel actief. Als je kijkt naar hersengolven, is de activiteit tijdens de REM-slaap vergelijkbaar met de activiteit als je wakker bent. Slaap is belangrijk voor je fysieke herstel, maar ook om te verwerken wat je overdag hebt meegemaakt. Onderzoek laat zien dat die emotionele verwerking vooral tijdens de droomslaap plaatsvindt. Bij een goede nachtrust wordt de herinnering losgekoppeld van de emotie, waardoor iets naars de volgende dag al minder erg voelt. 

  Iedereen droomt, en doorgaans heb je meerdere dromen in een nacht. Maar: niet iedereen onthoudt zijn/haar dromen. Waarom je je dromen wel of niet onthoudt, lijkt vooral te maken te hebben met het moment waarop je wakker wordt. Als je tijdens je droomslaap wakker wordt, onthoud je je dromen beter. Hoe dromen precies ontstaan is niet duidelijk. Mogelijk is het combinatie van dingen die je overdag hebt meegemaakt of gezien en de gedachtes die je hebt gehad.   

• Ik slaap maar een paar uur per nacht, hoe komt dat?

  Mensen hebben niet altijd de juiste beleving van hun slaap(gedrag). Ze denken dat ze slecht slapen, terwijl dat eigenlijk wel meevalt. Soms krijgen ze dit (onterecht) als terugkoppeling van hun smartwatch of slaapapp. Alleen al door de gedachten aan slechte slaap kunnen ze gestrest raken en slaapproblemen ontwikkelen. Vaak leggen mensen ook onterecht de nadruk op de slaapduur, terwijl de slaapkwaliteit meestal veel belangrijker is. De meeste Nederlander slapen bijvoorbeeld ongeveer 7 uur, maar voor sommige mensen is 6 uur ook al voldoende.  

  Als jij: 

  – minimaal 85% van je tijd in bed slapend doorbrengt, 

  – meestal binnen 30 minuten in slaapt valt, 

  – niet vaker dan 2 of 3 keer per nacht wakker wordt en 

  – binnen 20 tot 30 minuten weer in slaap valt, 

  dan kun je spreken van een normale slaap. Is dit voor langere tijd, zeker drie keer per week anders en heb je hier overdag last van? Ga dan naar je huisarts. 

  Tips bij zorgen over slaap: 

  • Alles wat je aandacht geeft, groeit. Probeer je slaap met maximaal 1 persoon te bespreken. Zo is je aandacht niet de hele tijd op je slaap gevestigd. 
  • Slaapapps of apparaten die je slaap meten, geven vaak niet het juiste beeld. Probeer deze metingen dan ook uit de weg te gaan; ze maken je onnodig ongerust.  
  • Houd een slaapdagboek bij, om een goed beeld te krijgen van hoe je nacht verloopt. Dit helpt ook bij een gesprek met je arts.  
  • Ga niet zelf aan de slag met slaappillen zoals melatoninepillen. 
• Ik slaap slecht slechts sinds ik in de overgang ben. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Helaas is er nog niet zoveel bekend over hoe slaapklachten tijdens de overgang verholpen kunnen worden. Wel is het extra belangrijk om te zorgen voor een goed slaapgedrag. Besteed hier dus aandacht aan en volg de algemene slaaptips.   
   
  Heb je ’s nachts last van opvliegers? Leg dan een laken onder je dekbed, zodat je ’s nachts het dekbed van je af kunt slaan, zonder direct in de kou te liggen. 

• In hoeverre heeft drukte overdag invloed op slaap ’s nachts? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk dat je je ontspannen voelt wanneer je naar bed gaat. Zeker na een drukke dag is het belangrijk rustig af te schakelen. Om ondanks een drukke dag toch zo ontspannen mogelijk naar bed te gaan, kan je een aantal dingen doen:

  • Bouw de dag rustig af. Doe tenminste anderhalf uur voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten, zoals meditatie of lezen.  
  • Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten door de dag heen. Het kan helpen om het in te plannen in je agenda, dan vergeet je het minder snel.  
  • Bedenk wat voor jou voor ontspanning zorgt, dit is voor iedereen anders. Voor de een werkt een warm bad, voor de ander een lange wandeling of een goed gesprek.  
  • Probeer eens ademhalingsoefeningen of (slaap)meditatie voor het naar bed gaan. 
  • Volg het meditatieprogramma ‘Je hersenen in balans’ van de Hersenstichting via hersenstichting.nl/meditatie

  Wil je meer lezen over ontspanning of heb je behoefte aan meer tips? Kijk dan op hersenstichting.nl/ontspanning/

• Is er bewijs voor gebruik van verzwaringsdekens, lichtbrillen en slaaprobots voor betere slaap? 

  Er zijn veel producten te koop die je zouden helpen beter te slapen. Denk aan verzwaringsdekens, oranje brillen die in de avond het blauwe licht filteren of slaaprobots die je helpen je ademhaling te reguleren. Voor sommige producten blijkt uit onderzoek met subjectieve metingen dat dit enig effect heeft, bijvoorbeeld door de kalmerende werking. Vaak is dit onderzocht in mensen met bijvoorbeeld psychische klachten. Over het algemeen is onvoldoende onderzocht of de producten ook helpen bij gezonde mensen. Mogelijk zijn ze nuttig voor mensen met spanning of stress over hun slaapgedrag.  

• Kan het zijn dat mijn hersenaandoening mijn slaapkwaliteit beïnvloedt? 

  Bij veel hersenaandoeningen komen slaapklachten voor. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van slapeloosheid (vaak wakker worden, moeilijker in- en/of doorslapen), slaapapneu (een ademhalingsstoornis), rusteloze benen, verstoring van je dag-nachtritme of slaperigheid overdag. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

  • De schade in je hersenen kan ervoor zorgen dat slapen moeilijker gaat.  
  • Zorgen en stress over de aandoening maken slapen lastig.
  • Lichamelijke ongemakken of pijn houden je wakker. 
  • Medicatie die je gebruikt heeft invloed op je slaap. 
  • Grote vermoeidheid door de dag heen maakt slapen lastig.

  Je leest meer over slaapproblemen na een hersenaandoening op onze website: Slaapproblemen na een hersenaandoening  – Hersenstichting

• Kan ik mezelf trainen om een ochtendmens te worden?

  De ene persoon springt ’s ochtends fluitend zijn bed uit, de ander leeft op wanneer de avond invalt. Je eigen natuurlijke slaapritme noemen we het chronotype. Zo’n 20-30% van de mensen is een duidelijk avondmens. Nog eens 20-30% van de mensen is een ochtendmens. Ongeveer de helft van de mensen zit daar ergens tussenin. Zolang je ritme past bij de verplichtingen overdag, is dat niet erg. Voor avondmensen is het soms lastig voldoende te slapen, omdat zij ’s ochtends wel vroeg op werk of school verwacht worden. Het natuurlijke ritme past niet bij het ritme van de maatschappij waarin we leven.  

  Slaap je structureel te weinig omdat je ’s avonds nog niet moe bent, maar wel vroeg moet opstaan? Probeer dan stapsgewijs steeds een beetje vroeger naar bed te gaan. Begin bijvoorbeeld bij een half uur vroeger dan dat je normaal gesproken naar bed gaat. Hou dit een week vol, voordat je weer een stap vroeger naar bed gaat. Regelmaat is hierbij extra belangrijk. Als je het ritme doorbreekt, verschuift het snel weer terug naar je oude, natuurlijke patroon. Daarnaast helpt het om zodra je wekker gaat meteen veel daglicht op te zoeken. En zorg dat het ’s avonds donker is. Zo help je je biologische klok een beetje te verschuiven.  

  Kom je pas diep in de nacht in slaap en slaap je dan een gat in de dag; en zorgt dit voor problemen met werk of je sociale leven? Dan is het verstandig over je problemen met een arts te praten. 

• Kan mijn medicatie invloed hebben op mijn slaap?

  Er zijn verschillende medicijnen die invloed kunnen hebben op je slaapkwaliteit. Het effect hiervan kan erg verschillen. Zo kunnen bepaalde medicijnen, zoals stimulerende medicatie, bijvoorbeeld slapeloosheid geven. Terwijl andere medicijnen, bijvoorbeeld bepaalde medicijnen voor Parkinson of epilepsie, juist slaperigheid overdag geven. Soms kunnen medicijnen angstige dromen veroorzaken (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen bij hartproblemen) en anderen kunnen rusteloze benen versterken (antidepressiva). Andersom zijn er ook medicijnen die niet direct bedoeld zijn voor de slaap, maar die slaap soms wel kunnen verbeteren (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen tegen depressie).

  Als je het idee hebt dat je slecht slaapt sinds je een bepaald medicijn slikt, dan is het goed om hierover met je arts te praten. Misschien is er een ander medicijn waarbij je minder klachten ervaart. Of je kunt het middel mogelijk op een ander moment van de dag nemen. Ook kan de arts je adviseren om een lagere dosis van het middel te nemen. Ga hiermee niet zelf experimenteren, maar doe dit altijd in overleg met je arts.

• Kan mijn medicatie invloed hebben op mijn slaap?

  Er zijn verschillende medicijnen die invloed kunnen hebben op je slaapkwaliteit. Het effect hiervan kan erg verschillen. Zo kunnen bepaalde medicijnen, zoals stimulerende medicatie, bijvoorbeeld slapeloosheid geven. Terwijl andere medicijnen, bijvoorbeeld bepaalde medicijnen voor parkinson of epilepsie, juist slaperigheid overdag geven. Soms kunnen medicijnen angstige dromen veroorzaken (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen bij hartproblemen) en anderen kunnen rusteloze benen versterken (antidepressiva). Andersom zijn er ook medicijnen die niet direct bedoeld zijn voor de slaap, maar die slaap soms wel kunnen verbeteren (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen tegen depressie).  
   
  Als je het idee hebt dat je slecht slaapt sinds je een bepaald medicijn slikt, dan is het goed om hierover met je arts te praten. Misschien is er een ander medicijn waarbij je minder klachten ervaart. Of je kunt het middel mogelijk op een ander moment van de dag nemen. Ook kan de arts je adviseren om een lagere dosis van het middel te nemen. Ga hiermee niet zelf experimenteren, maar doe dit altijd in overleg met je arts. 

• Sinds mijn hersenletsel slaap ik slecht. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Als je slecht slaapt, kun je allerlei klachten krijgen. Je bent moe, hebt een slechter humeur, voelt je angstig of hebt meer moeite om iets te onthouden of je te concentreren.  
   
  Slecht slapen kan er ook voor zorgen dat klachten die je al hebt, nog erger worden. Een serieus probleem dus, waar mensen met een hersenaandoening helaas nog niet altijd goed bij geholpen worden.   
   
  Meer informatie en tips bij slaapproblemen na een hersenaandoening lees je hier.

• Volgens mijn horloge heb ik te weinig diepe slaap. Hoe kan ik dit verbeteren? 

  Smartwatches en slaap apps worden vaak gebruikt om slaapfases te meten, maar dit kan niet. Om slaapfases goed te kunnen meten, moet je namelijk hersenactiviteit kunnen zien. Hersenactiviteit wordt door smartwatches of apps niet gemeten. Bovendien hoeven, in tegenstelling tot medische toepassingen, slaap apps voor consumenten niet wetenschappelijk gevalideerd te worden. Iedereen kan zo’n app op de markt brengen, zonder enige wetenschappelijke kennis over slaap. Als je een goede slaper bent, kunnen smartwatches wel op basis van je lichaamsbeweging en hartritme een schatting maken van hoe lang je slaapt en hoeveel je wakker bent.   

• Waarom is mijn tiener ’s ochtends niet uit bed te krijgen?

  In de puberteit vindt een verschuiving plaats in het slaap-waakritme. In sommige gevallen komt bij pubers de aanmaak van het hormoon melatonine later op gang. Dit hormoon is belangrijk voor een goed ritme. Een puber kan dan last krijgen van een vertraagde-slaapfasesyndroom. De hersenen sturen het signaal om te gaan slapen dan te laat. Hierdoor hebben ze moeite met in slaap vallen.  

  Door hormonale en sociale veranderingen gaan veel pubers later naar bed. Dingen zoals in de avond sporten, werken en afspreken met vrienden spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Ook sociale media en het computer- en mobiele telefoongebruik zorgen ervoor dat pubers laat gaan slapen. Ze veranderen in ‘avondmensen’. De schooltijden veranderen alleen niet mee. Doordat pubers later naar bed gaan, maar nog steeds vroeg op moeten om naar school te gaan, kan er een slaaptekort optreden. Lees hier meer over slaap en jongeren.  

• Waarom zorgt de overgang voor slechtere slaap?

  Tijdens de overgang ervaren veel vrouwen slaapklachten. Deze klachten kunnen vele vormen aannemen. Je valt bijvoorbeeld moeilijk in slaap, of wordt tijdens de nacht wakker. De oorzaken zijn vaak opvliegers, nachtelijk zweten. Er zijn ook andere redenen voor slaapproblemen. Zo kunnen de lichamelijke, psychische en hormonale veranderingen die samengaan met de overgang een flinke invloed hebben op de slaapkwaliteit. Lees hier meer over de hersenen en de overgang.

• Wat gebeurt er met de hersenen als een tiener te weinig slaapt? 

  Goede nachtrust is nodig om gezond te blijven, te groeien, te kunnen leren en lekker in je vel te zitten… Voor tieners is slaap extra belangrijk, omdat hun hersenen en lichaam nog volop in ontwikkeling zijn. Zonder voldoende slaap kunnen ze de informatie die ze overdag hebben geleerd niet verwerken; van gitaarles, sportoefeningen, of de wiskundeles. Bovendien voelen tieners zich na een goede nacht vrolijker, fitter en gelukkiger. 

  Iedere tiener heeft weleens stress of een slechte nacht. Als dat af en toe voorkomt, is dat geen probleem. Wanneer dit vaker gebeurt, kan het wel een probleem worden. Een tiener kan dan last hebben van het volgende: 

  • Slechtere concentratie en daardoor verminderde schoolprestaties. 
  • Vermoeid ‘hangen’ en geen energie hebben. 
  • Somber zijn en nergens zin in hebben. 
  • Sneller geïrriteerd, boos of zelfs agressief worden. 
  • Druk/risicovol gedrag vertonen (bv roken, drugs). 
  • Vaker ziek en/of klagen, bijvoorbeeld over aanhoudende hoofdpijn. 
  • Wallen onder de ogen en er slecht uitzien. 
• Wat moet ik doen als ik ’s nachts wakker word en niet meer in slaap val? 

  Het gebeurt iedereen weleens: wakker worden na een goede nachtrust, om vervolgens te ontdekken dat het nog steeds midden in de nacht is. Het kan frustrerend zijn om lang wakker te liggen voordat je wekker gaat. Het is net zo vervelend om, als je ’s avonds je bed in gaat, niet in slaap te kunnen vallen. Een keer een kortere nacht is niet zo erg, maar als het je vaak gebeurt kun je er overdag veel last van hebben.  

  
  Een goed slaapgedrag helpt bij het inslapen en doorslapen. Je leest de algemene slaaptips hier op onze website. Als je ’s nachts toch wakker ligt en niet (meer) in slaap valt, dan kun je een paar dingen doen. 

  • Houd het donker. Zodra je het licht aandoet, heeft dat een negatief effect op het slaaphormoon melatonine. Het wordt dan nog moeilijker om weer in slaap te vallen. 
  • Kijk niet op je telefoon. Het gebruiken van je telefoon zorgt ervoor dat je hersenen actief worden. Hierdoor val je juist moeilijker in slaap. Kijk ook niet hoe laat het is. Je gaat je dan alleen maar druk maken over hoeveel slaap je mist.   

  • Probeer rustig te blijven en je niet te druk te maken over de gemiste slaap. We begrijpen dat dit moeilijk kan zijn. Toch is er een goede reden om je niet te druk te maken: dat zorgt er namelijk voor dat je alleen maar moeilijker in slaap valt. 
  • Doe een meditatie. Ga bijvoorbeeld op je rug liggen, maak je hoofd leeg, sluit je ogen en adem diep in en uit. Span je spieren lichtjes aan, houd dit een paar seconden vast en ontspan ze weer. Begin bijvoorbeeld bij je voeten en werk langzaam omhoog. Op deze manier zul je langzaamaan helemaal ontspannen raken, waardoor het makkelijker is om weer in slaap te vallen.  
    Niks voor jou? Probeer dan op je ademhaling te focussen. Adem in via je neus en laat je buik opbollen, hou je adem even vast, en adem langzaam uit.  
  • Doe eventueel oordopjes in wanneer er geluiden zijn die je storen (snurken, vogels, verkeer). 
  • Lig je langer dan een half uur wakker? Dan kan het goed zijn om even op te staan en naar een andere ruimte in je huis te gaan. Dit zorgt ervoor dat je hersenen de slaapkamer niet gaan koppelen aan ‘wakker blijven’. In de andere ruimte kun je een meditatie doen, een (niet te spannend) boek lezen, of je zorgen of to do’s van je afschrijven. Als je je weer slaperig voelt, ga je weer in bed liggen. 
     

  Lukt het je niet om binnen 20 minuten weer in slaap te vallen? Gebeurt dit meerdere keren per week en heb je hier overdag last van? Praat hier dan over met je huisarts.  

  Het is helaas niet zo dat je van rustig wakker liggen evengoed uitrust als van slapen. Máár, hierover piekeren werkt averechts: hoe rustiger en meer ontspannen je in bed ligt, des te sneller je weer in slaap valt.  

• Welk effect hebben slaapmedicijnen op mijn hersenen?

  We zien helaas dat het gebruik van benzodiazepines de laatste jaren toeneemt. Toch is slaapmedicatie geen lange termijnoplossing; het moet echt alleen in noodgevallen worden gebruikt, en dan maximaal een paar dagen. Bij benzodiazepines kan gewenning of afhankelijkheid optreden. Het werkt dus verslavend. En als je het langer gebruikt, neemt het effect van de medicatie af. Maar de afhankelijkheid blijft wel bestaan.  
  
  Benzodiazepines werken ook negatief op de slaapkwaliteit. Mensen hebben de beleving dat ze goed geslapen hebben, maar de REM-slaap en de diepe slaap zijn verminderd. Dit kan weleens de reden zijn dat mensen zich overdag toch moe voelen. Er is dus echt een andere aanpak nodig.  

  Een betere behandeling voor slaapproblemen is (cognitieve) gedragstherapie. Het duurt alleen een tijdje voordat je daar de positieve gevolgen van merkt. En het aantal huisartsen en praktijkondersteuners dat deze therapie kan geven, is nog gering. Op het moment dat iemand bij een arts komt, wil diegene snel geholpen worden. En het slaapmiddel heeft dan direct effect.  

• Zijn de slaapproblemen die in de overgang ontstaan blijvend? 

  In veel gevallen zijn de slaapklachten – hoewel natuurlijk enorm vervelend – gelukkig van tijdelijke aard. Gaan jouw klachten niet over? Bespreek dit dan met de huisarts.  

• Zonder powernap kom ik de dag niet door. Is dat ongezond? 

  Je slaap wordt bepaald door twee dingen: je biologische klok en je slaapdruk. Je biologische klok wordt onder andere aangestuurd door daglicht. Je slaapdruk bouwt gedurende de dag op, totdat je slaperig genoeg bent om lekker te slapen. Daarom kun je overdag beter geen dutje doen. Je slaapdruk neemt dan af, waardoor je ’s avonds moeilijk in slaap komt.  
   

  • Slaap jij makkelijk in en voel je je fitter door een powernap? Zorg dan dat je dutje maximaal 20 minuten duurt, zo kom je niet in je diepe slaap. Zet een wekker, zodat je op tijd weer wakker wordt. En slaap niet te laat op de dag, net na de lunch is het beste moment. 
  • Heb je problemen met inslapen of doorslapen? Doe dan geen dutjes overdag. Dutjes zorgen ervoor dat de behoefte aan slaap van de hersenen vermindert.  
  • Ben je regelmatig zo slaperig overdag dat je niet wakker kunt blijven? Ga dan even langs bij de huisarts en bespreek je klachten. 

Veelgestelde vragen voor collectanten

• Hoe deel ik mijn online collectebus?

  In principe kun je jouw collectebus meteen nadat je deze hebt aangemaakt, delen via WhatsApp, Facebook, LinkedIn, X of e-mail. Maar je kunt je collectebus ook op een later moment met je vrienden, familie of collega’s delen. Ga naar je online bus en klik op een van de knoppen die daar staan. 
  
  Tip: accepteer de cookies van Digicollect – dat maakt delen makkelijker!

• Hoe kan ik mijn online collectebus terugvinden?

  Op hersenstichting.digicollect.nl kun je boven in de zoekbalk naar je eigen online collectebus zoeken. Er staat ook een link naar je eigen online collectebus in de bevestigingsmail of sms.

• Hoe maak ik een online collectebus aan?

  Bekijk hoe je in 3 eenvoudige stappen een online collectebus aanmaakt. Je kunt dan direct beginnen met online collecteren!

• Hoe weet ik of ik de link in de sms kan vertrouwen?

  Het (beveiligde) linkje in de sms begint altijd met https://cm.to/ of met https://www.hersenstichting.nl/

• Hoe werkt collecteren via QR-code?

  Bekijk meer hierover.

• Hoeveel tijd moet ik uittrekken voor de collecte?

  Dat bepaal je helemaal zelf! Hoe langer jij langs de deuren gaat, hoe meer geld je op zult halen. Maar wij zijn blij met iedere minuut en iedere euro die we van je krijgen. Het gemiddelde per collectant ligt op ongeveer 1 tot 3 uur in de collecteweek.

• Ik heb online gedoneerd. Hoe weet ik dat het afgeschreven bedrag bij jullie komt?

  Op je bankoverzicht staat dat het bedrag overgeschreven is naar Hersenstichting Nederland via Mollie. Hierbij staat het rekeningnummer NL51 DEUT 0265 2624 61 of het rekeningnummer NL70 RABO 0115 6000 00.

• In welke periode kan ik online collecteren?

  Online collecteren kan het hele jaar door! De meeste online collectanten collecteren tijdens onze collecteweek in de laatste week van januari. Jouw online collectebus blijft het hele jaar bestaan en kun je vaker inzetten. Aan het einde van ieder jaar legen we alle collectebussen. Hierover sturen we je bericht, samen met een oproep om ook in het nieuwe jaar weer te collecteren.

  De Hersenstichting Collecteweek is van 25 t/m 30 januari 2027.

• Is collecteren in een ander seizoen ook mogelijk?

  Deur-aan-deur collecteren kan alleen tijdens de jaarlijkse Hersenstichting Collecteweek van 25 t/m 30 januari 2027. Heb je ook een online collectebus? Online collecteren kan het hele jaar door.

• Kan ik ook helpen bij jullie deur-aan-deur collecte?

  Je kunt je altijd aanmelden als collectant. De Hersenstichting Collecteweek is van 25 t/m 30 januari 2027. Meld je aan als deur-aan-deur collectant en de organisator in jouw wijk neemt contact met je op. Je kunt natuurlijk ook online collecteren door een online collectebus aan te maken en te delen met familie, vrienden, collega’s en andere bekenden.

• Kan ik vrienden en familie om een donatie vragen via Tikkie?

  Ja, dat kan. Op je persoonlijke online collectebus-pagina staat een icoontje van Tikkie. Daarmee stuur je makkelijk een Tikkie naar vrienden, familie of collega’s. Wanneer iemand een betaling via jouw Tikkie-verzoek doet, komt deze bij de opbrengst in je online collectebus.

• Waar kan ik een collectebord krijgen?

  Je ontvangt het collectebord met persoonlijke QR-code ongeveer 1-2 weken voor de collecteweek van je organisator. Die bezorgt ‘m bij je thuis, of je haalt ‘m op. Heb je niks gehoord? Neem dan contact op door te mailen naar: collecte@hersenstichting.nl.

• Waar kan ik mijn opbrengst bekijken?

  Op je persoonlijke opbrengstpagina is de actuele opbrengst te zien op de avond nadat je gecollecteerd hebt. De link naar jouw pagina sturen we je voor de collecteweek.

• Waar vind ik de gegevens van mijn organisator?

  Op de sticker op de collectebus vind je deze gegevens.

• Waarom collecteren met QR-code?

  Steeds minder mensen gebruiken contant geld om te betalen. Ruim driekwart van het betaalverkeer gebeurt met bankpas of smartphone. Daarnaast zijn er steeds minder locaties waar je geld kunt afstorten. Ook wordt afstorten steeds duurder. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk donaties kunnen worden ingezet voor hersenonderzoek, zorgen wij voor een collecte via QR-code.

• Wat doe ik als mensen toch contant geld willen geven?

  Heb je geen groene collectebus bij je? Dan kun je helaas geen contant geld accepteren. Leg uit hoe doneren via de QR-code werkt. Wil iemand dat niet? Geef dan een niet-thuis-kaartje mee. Daar staat het rekeningnummer van de Hersenstichting op, zodat ze een gift kunnen overmaken. 

• Wat doe ik na afloop met het QR collectebord?

  Na de collecteweek mag je het QR Collectebord zelf weggooien. Je hoeft je het dus niet in te leveren bij je organisator. Ga je volgend jaar weer collecteren voor de Hersenstichting? Dan ontvang je een nieuw bord met jouw nieuwe persoonlijke QR-code.

• Wat is de beste tijd om te collecteren?

  Collecteren tussen 17.00 en 20.00 uur werkt het beste. Dan zijn de meeste mensen thuis. Collecteer
  liever niet na 20.00 uur. Ook collecteren op zaterdagmiddag werkt goed.

• Wat zijn de voordelen van collecteren via QR-code?
  • Het gemiddelde giftbedrag is hoger. Gemiddelde gift QR-donatie is € 5, contant gemiddeld € 2. 
  • Steeds minder mensen hebben contant geld in huis. Met de QR-code kunnen ze toch doneren.
  • Niet meer rondlopen met een zware collectebus. 
  • Doneren is veilig en anoniem.
  • Geld hoeft niet geteld te worden, dus de opbrengst is direct zichtbaar (eigen opbrengst en op wijkniveau).
  • Geen stortingskosten aan de bank. 
• Wordt mijn online collectebus verwijderd na de collecteweek?

  Nee, jouw online collectebus wordt niet verwijderd. Je online collectebus blijft het hele jaar bestaan en kun je vaker inzetten. Aan het einde van ieder jaar legen we alle collectebussen. Hierover sturen we je bericht, samen met een oproep om ook in het nieuwe jaar weer te collecteren.

Vragen en antwoorden over tieners en slaap

• Hoeveel uur slaap hebben tieners nodig?

  Tieners tot en met 13 jaar hebben gemiddeld 9 tot 11 uur slaap nodig. Vanaf 14 jaar is dit ongeveer 8 tot 10 uur slaap per nacht. Tijdens die uren slaap, wordt alle informatie van de dag verwerkt, het lichaam krijgt tijd om te herstellen én er worden groeihormonen aangemaakt. Het gaat niet alleen om hoeveelheid uren die je tiener slaapt: de hersenen en lichaam eisen ook regelmaat. Het is daarom belangrijk om iedere dag om ongeveer dezelfde tijd naar bed te gaan, om zo een goed ritme te creëren. Ook moet je tiener overdag voldoende bewegen én een moment van rust creëren voor het slapengaan, om zo heerlijk naar dromenland af te kunnen reizen en goede nachten te kunnen maken.

• Waarom is mijn tiener ’s ochtends niet uit bed te krijgen?

  In de puberteit vindt een verschuiving plaats in het slaap-waakritme. In sommige gevallen komt bij pubers de aanmaak van het hormoon melatonine later op gang. Dit hormoon is belangrijk voor een goed ritme. Een puber kan dan last krijgen van een vertraagde-slaapfasesyndroom. De hersenen sturen het signaal om te gaan slapen dan te laat. Hierdoor hebben ze moeite met in slaap vallen.  

  Door hormonale en sociale veranderingen gaan veel pubers later naar bed. Dingen zoals in de avond sporten, werken en afspreken met vrienden spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Ook sociale media en het computer- en mobiele telefoongebruik zorgen ervoor dat pubers laat gaan slapen. Ze veranderen in ‘avondmensen’. De schooltijden veranderen alleen niet mee. Doordat pubers later naar bed gaan, maar nog steeds vroeg op moeten om naar school te gaan, kan er een slaaptekort optreden. Lees hier meer over slaap en jongeren.  

• Wat gebeurt er met de hersenen als een tiener te weinig slaapt? 

  Goede nachtrust is nodig om gezond te blijven, te groeien, te kunnen leren en lekker in je vel te zitten… Voor tieners is slaap extra belangrijk, omdat hun hersenen en lichaam nog volop in ontwikkeling zijn. Zonder voldoende slaap kunnen ze de informatie die ze overdag hebben geleerd niet verwerken; van gitaarles, sportoefeningen, of de wiskundeles. Bovendien voelen tieners zich na een goede nacht vrolijker, fitter en gelukkiger. 

  Iedere tiener heeft weleens stress of een slechte nacht. Als dat af en toe voorkomt, is dat geen probleem. Wanneer dit vaker gebeurt, kan het wel een probleem worden. Een tiener kan dan last hebben van het volgende: 

  • Slechtere concentratie en daardoor verminderde schoolprestaties. 
  • Vermoeid ‘hangen’ en geen energie hebben. 
  • Somber zijn en nergens zin in hebben. 
  • Sneller geïrriteerd, boos of zelfs agressief worden. 
  • Druk/risicovol gedrag vertonen (bv roken, drugs). 
  • Vaker ziek en/of klagen, bijvoorbeeld over aanhoudende hoofdpijn. 
  • Wallen onder de ogen en er slecht uitzien. 

Vragen en antwoorden:

• Helpen slaapmiddelen zoals melatonine en droomsap om beter te slapen?

  Als je langdurig slecht slaap is het verleidelijk om zelf te zoeken naar oplossingen. Bij de drogist of online zijn allerlei middelen te koop die zouden zorgen voor een betere nachtrust. Toch is het niet aan te raden op eigen initiatief deze “slaapmiddelen” te gebruiken. Deze middelen zijn over het algemeen niet wetenschappelijk bewezen en doen in sommige gevallen meer kwaad dan goed. Wil je beter slapen? Kijk dan vooral naar je (slaap)gedrag gedurende de dag. Doe bijvoorbeeld onze SlaapCheck voor tips op maat. Kom je er zelf niet uit? Bespreek dit dan met je huisarts.  

  Melatonine 

  Een veelgebruikt middel is melatonine. Melatonine slikken is bij slapeloosheid bijna nooit een goed idee, al helemaal niet als het zonder begeleiding gebruikt wordt. Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het slikken van melatonine niet bijdraagt aan een betere nachtrust. Het kan er wel voor zorgen dat je anderhalf uur na inname slaperig wordt, maar uiteindelijk slaap je hier niet dieper of langer van. De werking van melatonine is dan ook niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.  

  Een tekort aan melatonine is zelden tot nooit het geval en ook niet de reden van slapeloosheid. Melatonine wordt vaak verkocht in tabletten van drie milligram of zelfs meer. Als je dit slikt, heb je minstens duizend keer meer van het hormoon in je lijf dan normaal is. Het lijkt onschuldig omdat het wordt aangeprezen als een natuurlijk middel, maar deze hoeveelheid is dat allesbehalve. 

  Droomsap 

  Ook hoor je in toenemende mate over het gebruik van “Droomsap”. De producenten van droomsap geven vaak het idee dat de natuurlijke ingrediënten in het goedje je slaap zouden stimuleren. In werkelijkheid bevat het doxylamine, een antihistaminicum (middel dat een allergische reactie onderdrukt) met als bijwerking dat het suf en slaperig kan maken. De werking verdwijnt vaak na een paar dagen. Over het algemeen wordt het gebruik van droomsap niet aangeraden.

• Hoe erg is het als ik een aantal nachten slecht slaap? 

  Iedereen slaapt weleens een aantal nachten slecht. Bijvoorbeeld door geluidsoverlast, stress en piekeren of fysieke oorzaken. Je kunt deze gemiste slaap helaas niet inhalen. Af en toe een slechte nacht heeft geen grote gevolgen voor je gezondheid. Na een paar nachten slecht slapen kun je wel merken dat je je overdag moeilijker kunt concentreren, je geheugen minder goed is of dat je minder lekker in je vel zit. Ook kun je bijvoorbeeld minder zin hebben in beweging, en juist meer zin in ongezond voedsel. Langdurig slecht slapen kan wel langdurig invloed hebben op je gezondheid. Je hebt dan bijvoorbeeld een grotere kans op aandoeningen die moeilijk of zelfs niet overgaan. Denk hierbij aan depressie, dementie, hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en obesitas.  

  Heb je een nacht veel te kort geslapen? Ga dan iets eerder naar bed, maar probeer lang uitslapen te vermijden. Dit verstoort je slaapritme, waardoor je de volgende dag minder makkelijk in slaap komt.  

  Als je vaak slecht slaapt, kan het zijn dat je een slaapstoornis hebt. Er bestaan verschillende soorten slaapstoornissen. Slapeloosheid, ook wel insomnie, komt het meeste voor. Dit zijn drie kenmerken van slapeloosheid: 

  • Moeilijk in slaap komen: het duurt langer dan 30 minuten voordat je in slaap valt. 
  • Moeite met doorslapen: je wordt ‘s nachts wakker en komt moeilijk weer in slaap. 
  • Vroeg wakker worden: je wordt vanzelf vroeger wakker dan je wil en kunt dan niet meer slapen. 

  Heb je minimaal drie maanden, zeker drie keer per week last van deze problemen? Zorgt het slaaptekort voor klachten overdag? En is er geen andere reden voor je slaapproblemen, zoals geluidsoverlast? Dan heb je misschien last van slapeloosheid. Bespreek dit met je huisarts. 
   
  Op onze website kun je meer lezen over de verschillende slaapstoornissen die er zijn.

• Hoe ga ik om met mijn slaap als ik wisseldiensten/nachtdiensten werk? 

  In Nederland werken 1,3 miljoen mensen soms of regelmatig ’s nachts. Dit verstoort je dag-nacht ritme. Ook slapen mensen die vaak nachtdiensten werken doorgaans minder uren, waardoor ze een slaaptekort opbouwen. Slaapproblemen komen vaker voor bij mensen die in wissel- of ploegendiensten werken.  

  Om hier zo goed mogelijk mee om te gaan, kun je een aantal dingen proberen. 

  • Probeer een slaapcyclus van anderhalf uur te slapen voor de nachtdienst. Zorg dat je niet korter slaapt, maar ook niet langer, zodat je niet midden in een slaapcyclus wakker wordt.   
  • Probeer het dienstrooster met de klok mee op te stellen. Van dagdienst, naar avonddienst, naar nachtdienst. Dit heet een voorwaarts roterend rooster. Je hersenen hebben op deze manier minder moeite om zich aan te passen dan bij een rooster dat andersom is opgesteld. 
    
  • Kijk of je je nachtdiensten anders kunt indelen. Kies, als dat kan, voor een langere periode van nachtdiensten achter elkaar. Je lichaam heeft namelijk meerdere diensten nodig om het ritme op te pakken. Of zorg juist dat je snelroterende diensten hebt, waardoor je minder last hebt van het nachtdienstritme. Kijk wat bij jou past. 
    
  • Doe eventueel een dutje tijdens je dienst. Zorg dan wel dat deze powernap niet langer dan 20 minuten duurt; zet hiervoor een wekker.  
    
  • Pak na het werk eerst even een momentje om te ontspannen, door bijvoorbeeld te douchen, even te kletsen met je partner, of een boek te lezen. Je kunt ook eens ontspanningsoefeningen proberen om ontspannen naar bed te gaan. Kijk hier voor meer tips en ontspanningsoefeningen.
    
  • Ga na het slapen naar buiten om jezelf bloot te stellen aan daglicht, zodat je weer alert wordt. 
    
  • Er zijn experimenten met slaapbrillen die blauwlicht filteren. Deze bril kun je aan het eind van je dienst opzetten, zodat je daarna makkelijker slaapt. Bespreek de mogelijkheden eens met je werkgever.
    
  • Vermijd cafeïne aan het eind van je dienst. 
    
  • Neem geen slaappillen of melatoninepillen zonder advies van een arts. 
• Hoe kan ik stoppen met piekeren?

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken. 

• Hoe zorg ik dat ik ontspannen kan slapen, zonder vol hoofd? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk om in ontspannen toestand naar bed te gaan. Onderneem ’s avonds geen inspannende (fysiek én mentaal) activiteiten en bouw de dag rustig af. Wil je meer weten over ontspanning? Lees dan onze tips hier: Ontspanning – Hersenstichting 

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken.

• Hoe zorg ik voor meer diepe slaap?

  Je slaapt volgens een bepaald patroon: een slaapcyclus. Een normale nachtrust bestaat uit ongeveer vijf slaapcycli. Eén slaapcyclus duurt ongeveer 90 minuten en bestaat uit vier fasen. De fase van inslapen (N1), lichte slaap (N2), diepe slaap (N3) en REM-slaap. Je leest hier meer over de verschillende slaapfasen. 

  De diepe slaap is belangrijk voor lichamelijk herstel. Voldoende diepe slaap is belangrijk voor een goede slaapkwaliteit. Om je slaapkwaliteit te verbeteren, zijn er veel dingen die je zelf kunt doen. Je leest ze hier.  

• Hoeveel uur slaap heb ik nodig? 

  Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Hoeveel slaap je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van je leeftijd, gezondheid en hoe actief je bent overdag. Zo slapen kinderen meer dan volwassenen. En als je ouder wordt, slaap je meestal korter en is het normaal om wat vaker tussendoor wakker te worden. 

  De meeste volwassenen slapen gemiddeld 7 uur per nacht. Maar uit onderzoek blijkt dat 6 uur voor sommige mensen ook voldoende is. Slaap je veel minder dan 7 uur? Probeer dan toch iets eerder naar bed te gaan. Meer dan 9 uur slapen is ook niet gezond. Heb jij elke nacht meer uren nodig? Praat hier dan eens over met je huisarts.  

  Veel mensen maken zich zorgen over het aantal uren dat ze slapen. Ze denken bijvoorbeeld dat je per sé 8 uur per nacht moet slapen. Maar die focus op het aantal uren is niet nodig. Veel belangrijker is de kwaliteit van je slaap. Val je binnen een half uur nadat je naar bed gaat in slaap, word je maximaal 2 of 3 keer wakker en slaap je daarna weer makkelijk in en voel je je uitgerust overdag? Dan slaap je waarschijnlijk goed.  

  

• Hoeveel uur slaap hebben tieners nodig?

  Tieners tot en met 13 jaar hebben gemiddeld 9 tot 11 uur slaap nodig. Vanaf 14 jaar is dit ongeveer 8 tot 10 uur slaap per nacht. Tijdens die uren slaap, wordt alle informatie van de dag verwerkt, het lichaam krijgt tijd om te herstellen én er worden groeihormonen aangemaakt. Het gaat niet alleen om hoeveelheid uren die je tiener slaapt: de hersenen en lichaam eisen ook regelmaat. Het is daarom belangrijk om iedere dag om ongeveer dezelfde tijd naar bed te gaan, om zo een goed ritme te creëren. Ook moet je tiener overdag voldoende bewegen én een moment van rust creëren voor het slapengaan, om zo heerlijk naar dromenland af te kunnen reizen en goede nachten te kunnen maken.

• Ik droom veel. Hoe komt dat?

  Tijdens je slaap doorloop je verschillende slaapcycli die bestaan uit verschillende fasen. Van lichte slaap, naar diepe slaap, naar de REM-slaap, ook wel droomslaap genoemd. In die laatste fase kunnen de meest levendige dromen voorkomen, maar ook in andere fases kun je dromen. Tijdens de REM-slaap zijn je hersenen heel actief. Als je kijkt naar hersengolven, is de activiteit tijdens de REM-slaap vergelijkbaar met de activiteit als je wakker bent. Slaap is belangrijk voor je fysieke herstel, maar ook om te verwerken wat je overdag hebt meegemaakt. Onderzoek laat zien dat die emotionele verwerking vooral tijdens de droomslaap plaatsvindt. Bij een goede nachtrust wordt de herinnering losgekoppeld van de emotie, waardoor iets naars de volgende dag al minder erg voelt. 

  Iedereen droomt, en doorgaans heb je meerdere dromen in een nacht. Maar: niet iedereen onthoudt zijn/haar dromen. Waarom je je dromen wel of niet onthoudt, lijkt vooral te maken te hebben met het moment waarop je wakker wordt. Als je tijdens je droomslaap wakker wordt, onthoud je je dromen beter. Hoe dromen precies ontstaan is niet duidelijk. Mogelijk is het combinatie van dingen die je overdag hebt meegemaakt of gezien en de gedachtes die je hebt gehad.   

• Ik slaap maar een paar uur per nacht, hoe komt dat?

  Mensen hebben niet altijd de juiste beleving van hun slaap(gedrag). Ze denken dat ze slecht slapen, terwijl dat eigenlijk wel meevalt. Soms krijgen ze dit (onterecht) als terugkoppeling van hun smartwatch of slaapapp. Alleen al door de gedachten aan slechte slaap kunnen ze gestrest raken en slaapproblemen ontwikkelen. Vaak leggen mensen ook onterecht de nadruk op de slaapduur, terwijl de slaapkwaliteit meestal veel belangrijker is. De meeste Nederlander slapen bijvoorbeeld ongeveer 7 uur, maar voor sommige mensen is 6 uur ook al voldoende.  

  Als jij: 

  – minimaal 85% van je tijd in bed slapend doorbrengt, 

  – meestal binnen 30 minuten in slaapt valt, 

  – niet vaker dan 2 of 3 keer per nacht wakker wordt en 

  – binnen 20 tot 30 minuten weer in slaap valt, 

  dan kun je spreken van een normale slaap. Is dit voor langere tijd, zeker drie keer per week anders en heb je hier overdag last van? Ga dan naar je huisarts. 

  Tips bij zorgen over slaap: 

  • Alles wat je aandacht geeft, groeit. Probeer je slaap met maximaal 1 persoon te bespreken. Zo is je aandacht niet de hele tijd op je slaap gevestigd. 
  • Slaapapps of apparaten die je slaap meten, geven vaak niet het juiste beeld. Probeer deze metingen dan ook uit de weg te gaan; ze maken je onnodig ongerust.  
  • Houd een slaapdagboek bij, om een goed beeld te krijgen van hoe je nacht verloopt. Dit helpt ook bij een gesprek met je arts.  
  • Ga niet zelf aan de slag met slaappillen zoals melatoninepillen. 
• Ik slaap slecht slechts sinds ik in de overgang ben. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Helaas is er nog niet zoveel bekend over hoe slaapklachten tijdens de overgang verholpen kunnen worden. Wel is het extra belangrijk om te zorgen voor een goed slaapgedrag. Besteed hier dus aandacht aan en volg de algemene slaaptips.   
   
  Heb je ’s nachts last van opvliegers? Leg dan een laken onder je dekbed, zodat je ’s nachts het dekbed van je af kunt slaan, zonder direct in de kou te liggen. 

• In hoeverre heeft drukte overdag invloed op slaap ’s nachts? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk dat je je ontspannen voelt wanneer je naar bed gaat. Zeker na een drukke dag is het belangrijk rustig af te schakelen. Om ondanks een drukke dag toch zo ontspannen mogelijk naar bed te gaan, kan je een aantal dingen doen:

  • Bouw de dag rustig af. Doe tenminste anderhalf uur voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten, zoals meditatie of lezen.  
  • Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten door de dag heen. Het kan helpen om het in te plannen in je agenda, dan vergeet je het minder snel.  
  • Bedenk wat voor jou voor ontspanning zorgt, dit is voor iedereen anders. Voor de een werkt een warm bad, voor de ander een lange wandeling of een goed gesprek.  
  • Probeer eens ademhalingsoefeningen of (slaap)meditatie voor het naar bed gaan. 
  • Volg het meditatieprogramma ‘Je hersenen in balans’ van de Hersenstichting via hersenstichting.nl/meditatie

  Wil je meer lezen over ontspanning of heb je behoefte aan meer tips? Kijk dan op hersenstichting.nl/ontspanning/

• Is er bewijs voor gebruik van verzwaringsdekens, lichtbrillen en slaaprobots voor betere slaap? 

  Er zijn veel producten te koop die je zouden helpen beter te slapen. Denk aan verzwaringsdekens, oranje brillen die in de avond het blauwe licht filteren of slaaprobots die je helpen je ademhaling te reguleren. Voor sommige producten blijkt uit onderzoek met subjectieve metingen dat dit enig effect heeft, bijvoorbeeld door de kalmerende werking. Vaak is dit onderzocht in mensen met bijvoorbeeld psychische klachten. Over het algemeen is onvoldoende onderzocht of de producten ook helpen bij gezonde mensen. Mogelijk zijn ze nuttig voor mensen met spanning of stress over hun slaapgedrag.  

• Kan het zijn dat mijn hersenaandoening mijn slaapkwaliteit beïnvloedt? 

  Bij veel hersenaandoeningen komen slaapklachten voor. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van slapeloosheid (vaak wakker worden, moeilijker in- en/of doorslapen), slaapapneu (een ademhalingsstoornis), rusteloze benen, verstoring van je dag-nachtritme of slaperigheid overdag. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

  • De schade in je hersenen kan ervoor zorgen dat slapen moeilijker gaat.  
  • Zorgen en stress over de aandoening maken slapen lastig.
  • Lichamelijke ongemakken of pijn houden je wakker. 
  • Medicatie die je gebruikt heeft invloed op je slaap. 
  • Grote vermoeidheid door de dag heen maakt slapen lastig.

  Je leest meer over slaapproblemen na een hersenaandoening op onze website: Slaapproblemen na een hersenaandoening  – Hersenstichting

• Kan ik mezelf trainen om een ochtendmens te worden?

  De ene persoon springt ’s ochtends fluitend zijn bed uit, de ander leeft op wanneer de avond invalt. Je eigen natuurlijke slaapritme noemen we het chronotype. Zo’n 20-30% van de mensen is een duidelijk avondmens. Nog eens 20-30% van de mensen is een ochtendmens. Ongeveer de helft van de mensen zit daar ergens tussenin. Zolang je ritme past bij de verplichtingen overdag, is dat niet erg. Voor avondmensen is het soms lastig voldoende te slapen, omdat zij ’s ochtends wel vroeg op werk of school verwacht worden. Het natuurlijke ritme past niet bij het ritme van de maatschappij waarin we leven.  

  Slaap je structureel te weinig omdat je ’s avonds nog niet moe bent, maar wel vroeg moet opstaan? Probeer dan stapsgewijs steeds een beetje vroeger naar bed te gaan. Begin bijvoorbeeld bij een half uur vroeger dan dat je normaal gesproken naar bed gaat. Hou dit een week vol, voordat je weer een stap vroeger naar bed gaat. Regelmaat is hierbij extra belangrijk. Als je het ritme doorbreekt, verschuift het snel weer terug naar je oude, natuurlijke patroon. Daarnaast helpt het om zodra je wekker gaat meteen veel daglicht op te zoeken. En zorg dat het ’s avonds donker is. Zo help je je biologische klok een beetje te verschuiven.  

  Kom je pas diep in de nacht in slaap en slaap je dan een gat in de dag; en zorgt dit voor problemen met werk of je sociale leven? Dan is het verstandig over je problemen met een arts te praten. 

• Sinds mijn hersenletsel slaap ik slecht. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Als je slecht slaapt, kun je allerlei klachten krijgen. Je bent moe, hebt een slechter humeur, voelt je angstig of hebt meer moeite om iets te onthouden of je te concentreren.  
   
  Slecht slapen kan er ook voor zorgen dat klachten die je al hebt, nog erger worden. Een serieus probleem dus, waar mensen met een hersenaandoening helaas nog niet altijd goed bij geholpen worden.   
   
  Meer informatie en tips bij slaapproblemen na een hersenaandoening lees je hier.

• Volgens mijn horloge heb ik te weinig diepe slaap. Hoe kan ik dit verbeteren? 

  Smartwatches en slaap apps worden vaak gebruikt om slaapfases te meten, maar dit kan niet. Om slaapfases goed te kunnen meten, moet je namelijk hersenactiviteit kunnen zien. Hersenactiviteit wordt door smartwatches of apps niet gemeten. Bovendien hoeven, in tegenstelling tot medische toepassingen, slaap apps voor consumenten niet wetenschappelijk gevalideerd te worden. Iedereen kan zo’n app op de markt brengen, zonder enige wetenschappelijke kennis over slaap. Als je een goede slaper bent, kunnen smartwatches wel op basis van je lichaamsbeweging en hartritme een schatting maken van hoe lang je slaapt en hoeveel je wakker bent.   

• Waarom is mijn tiener ’s ochtends niet uit bed te krijgen?

  In de puberteit vindt een verschuiving plaats in het slaap-waakritme. In sommige gevallen komt bij pubers de aanmaak van het hormoon melatonine later op gang. Dit hormoon is belangrijk voor een goed ritme. Een puber kan dan last krijgen van een vertraagde-slaapfasesyndroom. De hersenen sturen het signaal om te gaan slapen dan te laat. Hierdoor hebben ze moeite met in slaap vallen.  

  Door hormonale en sociale veranderingen gaan veel pubers later naar bed. Dingen zoals in de avond sporten, werken en afspreken met vrienden spelen hierin een steeds belangrijkere rol. Ook sociale media en het computer- en mobiele telefoongebruik zorgen ervoor dat pubers laat gaan slapen. Ze veranderen in ‘avondmensen’. De schooltijden veranderen alleen niet mee. Doordat pubers later naar bed gaan, maar nog steeds vroeg op moeten om naar school te gaan, kan er een slaaptekort optreden. Lees hier meer over slaap en jongeren.  

• Waarom zorgt de overgang voor slechtere slaap?

  Tijdens de overgang ervaren veel vrouwen slaapklachten. Deze klachten kunnen vele vormen aannemen. Je valt bijvoorbeeld moeilijk in slaap, of wordt tijdens de nacht wakker. De oorzaken zijn vaak opvliegers, nachtelijk zweten. Er zijn ook andere redenen voor slaapproblemen. Zo kunnen de lichamelijke, psychische en hormonale veranderingen die samengaan met de overgang een flinke invloed hebben op de slaapkwaliteit. Lees hier meer over de hersenen en de overgang.

• Wat gebeurt er met de hersenen als een tiener te weinig slaapt? 

  Goede nachtrust is nodig om gezond te blijven, te groeien, te kunnen leren en lekker in je vel te zitten… Voor tieners is slaap extra belangrijk, omdat hun hersenen en lichaam nog volop in ontwikkeling zijn. Zonder voldoende slaap kunnen ze de informatie die ze overdag hebben geleerd niet verwerken; van gitaarles, sportoefeningen, of de wiskundeles. Bovendien voelen tieners zich na een goede nacht vrolijker, fitter en gelukkiger. 

  Iedere tiener heeft weleens stress of een slechte nacht. Als dat af en toe voorkomt, is dat geen probleem. Wanneer dit vaker gebeurt, kan het wel een probleem worden. Een tiener kan dan last hebben van het volgende: 

  • Slechtere concentratie en daardoor verminderde schoolprestaties. 
  • Vermoeid ‘hangen’ en geen energie hebben. 
  • Somber zijn en nergens zin in hebben. 
  • Sneller geïrriteerd, boos of zelfs agressief worden. 
  • Druk/risicovol gedrag vertonen (bv roken, drugs). 
  • Vaker ziek en/of klagen, bijvoorbeeld over aanhoudende hoofdpijn. 
  • Wallen onder de ogen en er slecht uitzien. 
• Wat moet ik doen als ik ’s nachts wakker word en niet meer in slaap val? 

  Het gebeurt iedereen weleens: wakker worden na een goede nachtrust, om vervolgens te ontdekken dat het nog steeds midden in de nacht is. Het kan frustrerend zijn om lang wakker te liggen voordat je wekker gaat. Het is net zo vervelend om, als je ’s avonds je bed in gaat, niet in slaap te kunnen vallen. Een keer een kortere nacht is niet zo erg, maar als het je vaak gebeurt kun je er overdag veel last van hebben.  

  
  Een goed slaapgedrag helpt bij het inslapen en doorslapen. Je leest de algemene slaaptips hier op onze website. Als je ’s nachts toch wakker ligt en niet (meer) in slaap valt, dan kun je een paar dingen doen. 

  • Houd het donker. Zodra je het licht aandoet, heeft dat een negatief effect op het slaaphormoon melatonine. Het wordt dan nog moeilijker om weer in slaap te vallen. 
  • Kijk niet op je telefoon. Het gebruiken van je telefoon zorgt ervoor dat je hersenen actief worden. Hierdoor val je juist moeilijker in slaap. Kijk ook niet hoe laat het is. Je gaat je dan alleen maar druk maken over hoeveel slaap je mist.   

  • Probeer rustig te blijven en je niet te druk te maken over de gemiste slaap. We begrijpen dat dit moeilijk kan zijn. Toch is er een goede reden om je niet te druk te maken: dat zorgt er namelijk voor dat je alleen maar moeilijker in slaap valt. 
  • Doe een meditatie. Ga bijvoorbeeld op je rug liggen, maak je hoofd leeg, sluit je ogen en adem diep in en uit. Span je spieren lichtjes aan, houd dit een paar seconden vast en ontspan ze weer. Begin bijvoorbeeld bij je voeten en werk langzaam omhoog. Op deze manier zul je langzaamaan helemaal ontspannen raken, waardoor het makkelijker is om weer in slaap te vallen.  
    Niks voor jou? Probeer dan op je ademhaling te focussen. Adem in via je neus en laat je buik opbollen, hou je adem even vast, en adem langzaam uit.  
  • Doe eventueel oordopjes in wanneer er geluiden zijn die je storen (snurken, vogels, verkeer). 
  • Lig je langer dan een half uur wakker? Dan kan het goed zijn om even op te staan en naar een andere ruimte in je huis te gaan. Dit zorgt ervoor dat je hersenen de slaapkamer niet gaan koppelen aan ‘wakker blijven’. In de andere ruimte kun je een meditatie doen, een (niet te spannend) boek lezen, of je zorgen of to do’s van je afschrijven. Als je je weer slaperig voelt, ga je weer in bed liggen. 
     

  Lukt het je niet om binnen 20 minuten weer in slaap te vallen? Gebeurt dit meerdere keren per week en heb je hier overdag last van? Praat hier dan over met je huisarts.  

  Het is helaas niet zo dat je van rustig wakker liggen evengoed uitrust als van slapen. Máár, hierover piekeren werkt averechts: hoe rustiger en meer ontspannen je in bed ligt, des te sneller je weer in slaap valt.  

• Zijn de slaapproblemen die in de overgang ontstaan blijvend? 

  In veel gevallen zijn de slaapklachten – hoewel natuurlijk enorm vervelend – gelukkig van tijdelijke aard. Gaan jouw klachten niet over? Bespreek dit dan met de huisarts.  

• Zonder powernap kom ik de dag niet door. Is dat ongezond? 

  Je slaap wordt bepaald door twee dingen: je biologische klok en je slaapdruk. Je biologische klok wordt onder andere aangestuurd door daglicht. Je slaapdruk bouwt gedurende de dag op, totdat je slaperig genoeg bent om lekker te slapen. Daarom kun je overdag beter geen dutje doen. Je slaapdruk neemt dan af, waardoor je ’s avonds moeilijk in slaap komt.  
   

  • Slaap jij makkelijk in en voel je je fitter door een powernap? Zorg dan dat je dutje maximaal 20 minuten duurt, zo kom je niet in je diepe slaap. Zet een wekker, zodat je op tijd weer wakker wordt. En slaap niet te laat op de dag, net na de lunch is het beste moment. 
  • Heb je problemen met inslapen of doorslapen? Doe dan geen dutjes overdag. Dutjes zorgen ervoor dat de behoefte aan slaap van de hersenen vermindert.  
  • Ben je regelmatig zo slaperig overdag dat je niet wakker kunt blijven? Ga dan even langs bij de huisarts en bespreek je klachten. 

Vragen over ‘aan’ staan en schermgebruik

• Geldt het lezen op een e-reader ’s avonds ook als beeldscherm en is dit slecht voor mijn slaap? 

  Gebruik van schermen zoals je telefoon, tablet of laptop in de avond houdt je hersenen alert. Dat wat je doet, bijvoorbeeld gamen of nog even die werk e-mail sturen, zorgt ervoor dat je hersenen actief en alert blijven. Hierdoor is het moeilijker om in slaap te vallen. Zorg daarom voor rustige activiteiten in de twee uren voor het slapen gaan en leg de schermen weg. Mogelijk heeft het licht van schermen ook invloed op je slaapkwaliteit. Gebruik je een e-reader om een boek te lezen ter ontspanning? Zorg er dan voor dat je scherm zo donker mogelijk staat en stel als dat kan de nachtmodus in.  

• Hoe kan ik stoppen met piekeren?

  Veel mensen liggen wakker omdat zij piekeren. Dit lijkt op nadenken, maar is het niet. Piekeren is malen, herkauwen. Je hoopt dat je door je gepieker oplossingen vindt, of nieuwe inzichten. Maar dat gebeurt niet.  
   
  Piekeren wordt vaak veroorzaakt door stress. Meestal is er een aanleiding in het dagelijks leven waardoor je begint met piekeren. Er kan iets zijn waar je je zorgen over maakt en dit gaat over in andere negatieve gedachten. Ook je persoonlijkheid speelt een rol in of je snel piekert of niet. 
   
  Om te zorgen dat je niet ligt te piekeren als je in bed ligt, kun je iedere dag een piekerkwartier inplannen. Dit is een moment waarop je heel bewust gaat piekeren. Schrijf je emoties, angsten, twijfels of irritaties letterlijk op. Denk na over ‘wat kan ik hieraan veranderen?’ en ‘wat moet ik accepteren?’ Stop na dit kwartier en zoek afleiding. Als je het piekerkwartier inplant vlak voordat je naar bed gaat, zorg er dan voor dat je goed ontspant voordat je gaat slapen.  
   
  Je zult merken dat het denken over je problemen en zorgen een andere lading krijgt wanneer je het bewust doet. Uiteindelijk zul je buiten het piekerkwartier minder gaan piekeren.  
   
  Je kunt voor het piekerkwartier het formulier van de Hersenstichting gebruiken. 

• In hoeverre heeft drukte overdag invloed op slaap ’s nachts? 

  Voor een goede nachtrust is het belangrijk dat je je ontspannen voelt wanneer je naar bed gaat. Zeker na een drukke dag is het belangrijk rustig af te schakelen. Om ondanks een drukke dag toch zo ontspannen mogelijk naar bed te gaan, kan je een aantal dingen doen:

  • Bouw de dag rustig af. Doe tenminste anderhalf uur voor het slapengaan alleen nog ontspannende activiteiten, zoals meditatie of lezen.  
  • Zorg voor voldoende ontspanningsmomenten door de dag heen. Het kan helpen om het in te plannen in je agenda, dan vergeet je het minder snel.  
  • Bedenk wat voor jou voor ontspanning zorgt, dit is voor iedereen anders. Voor de een werkt een warm bad, voor de ander een lange wandeling of een goed gesprek.  
  • Probeer eens ademhalingsoefeningen of (slaap)meditatie voor het naar bed gaan. 
  • Volg het meditatieprogramma ‘Je hersenen in balans’ van de Hersenstichting via hersenstichting.nl/meditatie

  Wil je meer lezen over ontspanning of heb je behoefte aan meer tips? Kijk dan op hersenstichting.nl/ontspanning/

Vragen over activiteiten Hersenstichting

• Gaan de groepslezingen van de Hersenstichting door?

  Nee, de groepslezingen gaan voorlopig niet door, in ieder geval zolang als de maatregelen van het RIVM van kracht zijn. Neem bij vragen contact op met Eva van Dijk.

• Gaat de theatereditie van Het Fitte Brein door?

  Nee, we zijn helaas genoodzaakt de editie van 18 april, in Nijmegen, te verplaatsten naar een andere datum. De nieuwe datum is nog niet bekend.

• Gaat de tv-show ‘Geef om je hersenen’ van 8 april door?

  Nee, in overleg met Omroep Max is besloten de tv-show ‘Geef om je Hersenen’ niet door te laten gaan op 8 april. De gezondheid van alle betrokkenen staat voorop. Wanneer de tv-show, waarin we aandacht vragen voor hersenonderzoek, gaat plaatsvinden is nog niet bekend. 

• Hoe zit het met wervers die deur-aan-deur donateurs werven?

  De deur-aan-deur-werving is vanaf zondag 15 maart stilgelegd. Dit blijft voorlopig zo. 

• Wat gebeurt er met de lopende projecten / onderzoeken van de Hersenstichting?

  Alle lopende projecten / onderzoeken die de Hersenstichting mogelijk maakt, gaan in principe door volgens planning. Mochten projecten, die we dankzij uw donatie mogelijk maken, door de coronacrisis onverhoopt vertraging oplopen, dan zoeken we daar gezamenlijk een oplossing voor. We hebben hierover direct contact opgenomen met de wetenschappers en zorgverleners die zich voor de Hersenstichting inzetten.

Vragen over QR-code

• Hoe herken ik een iDeal QR-code?

  Een officiële iDeal QR-code is herkenbaar aan het iDeal-logo in het midden van de code.

• Hoe weet ik dat ik niet word gehackt?

  Alleen fondsen die een iDEAL-contract hebben afgesloten kunnen gebruik maken van een iDEAL QR-code op de collectebus. Tips over veilig doneren aan de deur zijn te vinden op www.collecteren.nl.

• Is betalen via een iDEAL QR-code veilig?

  Ja. Officiële iDEAL QR-codes kunnen alleen worden aangemaakt door organisaties die een iDEALcontract hebben afgesloten bij een bank of een betaaldienstverlener. Hierdoor is het betalen via een iDEAL QR-code net zo veilig als een reguliere iDEAL-betaling.

• Is doneren via een iDeal QR-code wel veilig?

  Ja, het is net zo veilig als een reguliere iDeal-beta­ling of pinnen in de supermarkt.

• Is een gift nog steeds anoniem?

  Ja, volledig anoniem en eenmalig. Een gever wordt dus niet na gebeld en zit nergens aan vast.

• Is een iDEAL QR-code onbeperkt te scannen?

  Ja, een QR-code voor een gift aan een goed doel kan meerdere keren worden gescand.

• Kan ik zelf het bedrag bepalen?

  Ja, de gever kan het bedrag aanpassen voor de betaling.

• Met welke apps kan ik een iDEAL QR-code scannen?

  Je scant een iDeal QR-code met de bank app van ABN AMRO, ING, Knab, Rabobank of Tikkie. Zit je bij een andere bank, dan gebruik je een willekeurige QR scanner of de camera van je mobiele telefoon.

• Waarom is er een nieuwe betaalmethode ontwikkeld?

  Mensen hebben steeds minder contant geld in huis, vandaar dat de 25 samenwerkende goede doelen het belangrijk vinden om alternatieve betaalmethodes te bieden

• Wat heb ik nodig voor een betaling met iDeal QR?

  Iedereen met een mobiele telefoon met een camera functionaliteit kan een QR-code scannen.

• Wat krijgt een gever te zien als hij geld doneert via iDEAL QR?

  Op de rekening van de gever komt te staan: Bedankt Hersenstichting.

• Werkt iDEAL QR voor alle banken die ook iDEAL aanbieden?

  Ja, na het scannen van een iDEAL QR-code volgt altijd een iDEAL-betaling zoals je gewend bent, via de mobiel bankieren app van je bank. Als een bank geen mobiel bankieren app heeft, dan kan de betaling worden afgerond in de mobiele betaalpagina’s van de bank

Vragen over slaaphulpmiddelen

• Helpen slaapmiddelen zoals melatonine en droomsap om beter te slapen?

  Als je langdurig slecht slaap is het verleidelijk om zelf te zoeken naar oplossingen. Bij de drogist of online zijn allerlei middelen te koop die zouden zorgen voor een betere nachtrust. Toch is het niet aan te raden op eigen initiatief deze “slaapmiddelen” te gebruiken. Deze middelen zijn over het algemeen niet wetenschappelijk bewezen en doen in sommige gevallen meer kwaad dan goed. Wil je beter slapen? Kijk dan vooral naar je (slaap)gedrag gedurende de dag. Doe bijvoorbeeld onze SlaapCheck voor tips op maat. Kom je er zelf niet uit? Bespreek dit dan met je huisarts.  

  Melatonine 

  Een veelgebruikt middel is melatonine. Melatonine slikken is bij slapeloosheid bijna nooit een goed idee, al helemaal niet als het zonder begeleiding gebruikt wordt. Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het slikken van melatonine niet bijdraagt aan een betere nachtrust. Het kan er wel voor zorgen dat je anderhalf uur na inname slaperig wordt, maar uiteindelijk slaap je hier niet dieper of langer van. De werking van melatonine is dan ook niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.  

  Een tekort aan melatonine is zelden tot nooit het geval en ook niet de reden van slapeloosheid. Melatonine wordt vaak verkocht in tabletten van drie milligram of zelfs meer. Als je dit slikt, heb je minstens duizend keer meer van het hormoon in je lijf dan normaal is. Het lijkt onschuldig omdat het wordt aangeprezen als een natuurlijk middel, maar deze hoeveelheid is dat allesbehalve. 

  Droomsap 

  Ook hoor je in toenemende mate over het gebruik van “Droomsap”. De producenten van droomsap geven vaak het idee dat de natuurlijke ingrediënten in het goedje je slaap zouden stimuleren. In werkelijkheid bevat het doxylamine, een antihistaminicum (middel dat een allergische reactie onderdrukt) met als bijwerking dat het suf en slaperig kan maken. De werking verdwijnt vaak na een paar dagen. Over het algemeen wordt het gebruik van droomsap niet aangeraden.

• Is er bewijs voor gebruik van verzwaringsdekens, lichtbrillen en slaaprobots voor betere slaap? 

  Er zijn veel producten te koop die je zouden helpen beter te slapen. Denk aan verzwaringsdekens, oranje brillen die in de avond het blauwe licht filteren of slaaprobots die je helpen je ademhaling te reguleren. Voor sommige producten blijkt uit onderzoek met subjectieve metingen dat dit enig effect heeft, bijvoorbeeld door de kalmerende werking. Vaak is dit onderzocht in mensen met bijvoorbeeld psychische klachten. Over het algemeen is onvoldoende onderzocht of de producten ook helpen bij gezonde mensen. Mogelijk zijn ze nuttig voor mensen met spanning of stress over hun slaapgedrag.  

• Volgens mijn horloge heb ik te weinig diepe slaap. Hoe kan ik dit verbeteren? 

  Smartwatches en slaap apps worden vaak gebruikt om slaapfases te meten, maar dit kan niet. Om slaapfases goed te kunnen meten, moet je namelijk hersenactiviteit kunnen zien. Hersenactiviteit wordt door smartwatches of apps niet gemeten. Bovendien hoeven, in tegenstelling tot medische toepassingen, slaap apps voor consumenten niet wetenschappelijk gevalideerd te worden. Iedereen kan zo’n app op de markt brengen, zonder enige wetenschappelijke kennis over slaap. Als je een goede slaper bent, kunnen smartwatches wel op basis van je lichaamsbeweging en hartritme een schatting maken van hoe lang je slaapt en hoeveel je wakker bent.   

• Welk effect hebben slaapmedicijnen op mijn hersenen?

  We zien helaas dat het gebruik van benzodiazepines de laatste jaren toeneemt. Toch is slaapmedicatie geen lange termijnoplossing; het moet echt alleen in noodgevallen worden gebruikt, en dan maximaal een paar dagen. Bij benzodiazepines kan gewenning of afhankelijkheid optreden. Het werkt dus verslavend. En als je het langer gebruikt, neemt het effect van de medicatie af. Maar de afhankelijkheid blijft wel bestaan.  
  
  Benzodiazepines werken ook negatief op de slaapkwaliteit. Mensen hebben de beleving dat ze goed geslapen hebben, maar de REM-slaap en de diepe slaap zijn verminderd. Dit kan weleens de reden zijn dat mensen zich overdag toch moe voelen. Er is dus echt een andere aanpak nodig.  

  Een betere behandeling voor slaapproblemen is (cognitieve) gedragstherapie. Het duurt alleen een tijdje voordat je daar de positieve gevolgen van merkt. En het aantal huisartsen en praktijkondersteuners dat deze therapie kan geven, is nog gering. Op het moment dat iemand bij een arts komt, wil diegene snel geholpen worden. En het slaapmiddel heeft dan direct effect.  

Vragen over slaapproblemen bij een hersenaandoening

• Kan het zijn dat mijn hersenaandoening mijn slaapkwaliteit beïnvloedt? 

  Bij veel hersenaandoeningen komen slaapklachten voor. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van slapeloosheid (vaak wakker worden, moeilijker in- en/of doorslapen), slaapapneu (een ademhalingsstoornis), rusteloze benen, verstoring van je dag-nachtritme of slaperigheid overdag. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

  • De schade in je hersenen kan ervoor zorgen dat slapen moeilijker gaat.  
  • Zorgen en stress over de aandoening maken slapen lastig.
  • Lichamelijke ongemakken of pijn houden je wakker. 
  • Medicatie die je gebruikt heeft invloed op je slaap. 
  • Grote vermoeidheid door de dag heen maakt slapen lastig.

  Je leest meer over slaapproblemen na een hersenaandoening op onze website: Slaapproblemen na een hersenaandoening  – Hersenstichting

• Kan mijn medicatie invloed hebben op mijn slaap?

  Er zijn verschillende medicijnen die invloed kunnen hebben op je slaapkwaliteit. Het effect hiervan kan erg verschillen. Zo kunnen bepaalde medicijnen, zoals stimulerende medicatie, bijvoorbeeld slapeloosheid geven. Terwijl andere medicijnen, bijvoorbeeld bepaalde medicijnen voor parkinson of epilepsie, juist slaperigheid overdag geven. Soms kunnen medicijnen angstige dromen veroorzaken (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen bij hartproblemen) en anderen kunnen rusteloze benen versterken (antidepressiva). Andersom zijn er ook medicijnen die niet direct bedoeld zijn voor de slaap, maar die slaap soms wel kunnen verbeteren (bijvoorbeeld bepaalde medicijnen tegen depressie).  
   
  Als je het idee hebt dat je slecht slaapt sinds je een bepaald medicijn slikt, dan is het goed om hierover met je arts te praten. Misschien is er een ander medicijn waarbij je minder klachten ervaart. Of je kunt het middel mogelijk op een ander moment van de dag nemen. Ook kan de arts je adviseren om een lagere dosis van het middel te nemen. Ga hiermee niet zelf experimenteren, maar doe dit altijd in overleg met je arts. 

• Sinds mijn hersenletsel slaap ik slecht. Wat kan ik doen om beter te slapen? 

  Als je slecht slaapt, kun je allerlei klachten krijgen. Je bent moe, hebt een slechter humeur, voelt je angstig of hebt meer moeite om iets te onthouden of je te concentreren.  
   
  Slecht slapen kan er ook voor zorgen dat klachten die je al hebt, nog erger worden. Een serieus probleem dus, waar mensen met een hersenaandoening helaas nog niet altijd goed bij geholpen worden.   
   
  Meer informatie en tips bij slaapproblemen na een hersenaandoening lees je hier.