Wat gebeurt er in je hersenen?
Overgewicht zorgt voor ontstekingen in je lichaam. Vooral te veel buikvet is ongezond. Dit vet zit diep in de buik, rond je organen. Buikvet kan kleine beschadigingen veroorzaken aan de bloedvaten, ook in de hersenen. Daardoor stroomt er minder goed bloed naar de hersenen. Dit kan het moeilijker maken om te denken, plannen en met emoties om te gaan. Onderzoekers zien ook dat mensen met overgewicht gemiddeld minder grijze stof in de hersenen hebben. Grijze stof is belangrijk voor het verwerken van informatie. Je hebt het nodig om te denken, leren en onthouden.
Wat zijn de gevolgen voor de hersenen?
Overgewicht heeft invloed op je hele lichaam, ook op je hersenen. Het verhoogt onder andere de kans op:
-
Beroerte
Door de beschadiging van bloedvaten neemt de kans op een hersenbloeding of herseninfarct toe.
-
Dementie
Onderzoek geeft duidelijke aanwijzingen dat overgewicht de kans op dementie op latere leeftijd vergroot. Dit kan komen door de ontstekingen, beschadiging van bloedvaten en minder grijze stof in belangrijke hersengebieden.
-
Angst en somberheid
Het lijkt erop dat mensen met meer buikvet vaker last hebben van angst en somberheid.
Door de beschadiging van bloedvaten neemt de kans op een hersenbloeding of herseninfarct toe.
Onderzoek geeft duidelijke aanwijzingen dat overgewicht de kans op dementie op latere leeftijd vergroot. Dit kan komen door de ontstekingen, beschadiging van bloedvaten en minder grijze stof in belangrijke hersengebieden.
Het lijkt erop dat mensen met meer buikvet vaker last hebben van angst en somberheid.
Overgewicht kan verschillende oorzaken hebben, zoals stress, medicatie of het kan door je genen bepaald zijn. Maar meestal speelt een ongezonde leefstijl een grote rol. Mensen met overgewicht hebben ook vaker hoge bloeddruk, diabetes type 2 of een hoog cholesterol. Dit zijn zelf ook risicofactoren voor dementie en andere ziektebeelden. Daarom is een gezonde leefstijl belangrijk om je hersenen en lichaam gezond te houden.
Wat kan je zelf doen?
Het goede nieuws is dat je er iets aan kan doen: als je 5 tot 10% van je gewicht kwijtraakt, daalt het risico op meerdere gezondheidsproblemen. Afvallen heeft veel voordelen. Je voelt je vaak fitter. Een gezonde leefstijl helpt bij afvallen. Er zijn een aantal dingen die je kunt door voor een gezonde leefstijl:
-
Meer bewegen
Door te bewegen verbrand je calorieën. Dit kan al door kleine aanpassingen in je dagelijkse bezigheden te doen. Probeer in je pauze een ommetje te maken, vaker de trap te nemen in plaats van de lift en vaker de fiets te nemen in plaats van de auto.
Probeer minstens 30 minuten per dag te bewegen. Dit hoeft niet altijd heel intensieve beweging te zijn, maar kan ook wandelen, fietsen, schoonmaken of tuinieren zijn.
-
Gezonder eten
Om af te vallen, is het belangrijk dat je minder calorieën binnenkrijgt dan dat je verbrandt. Een goed en gezond voedingspatroon helpt hierbij.
Lees hier meer over het belang van gezonde voeding voor je hersenen
-
Slaap
Slaap is misschien niet het eerste waar je aan denkt bij het afvallen. Toch is het heel belangrijk om goed te slapen als je wil afvallen. Met een uitgerust brein, is het namelijk makkelijker om gezonde keuzes te maken. Als je moe bent, grijp je sneller naar ongezonde voeding zoals snoep of snack.
-
Vertel mensen om je heen dat je wilt afvallen
Je naasten kunnen je steunen, motiveren en misschien zelfs meedoen. Samen is het leuker en lukt het vaak beter.
Door te bewegen verbrand je calorieën. Dit kan al door kleine aanpassingen in je dagelijkse bezigheden te doen. Probeer in je pauze een ommetje te maken, vaker de trap te nemen in plaats van de lift en vaker de fiets te nemen in plaats van de auto.
Probeer minstens 30 minuten per dag te bewegen. Dit hoeft niet altijd heel intensieve beweging te zijn, maar kan ook wandelen, fietsen, schoonmaken of tuinieren zijn.
Om af te vallen, is het belangrijk dat je minder calorieën binnenkrijgt dan dat je verbrandt. Een goed en gezond voedingspatroon helpt hierbij.
Lees hier meer over het belang van gezonde voeding voor je hersenen
Slaap is misschien niet het eerste waar je aan denkt bij het afvallen. Toch is het heel belangrijk om goed te slapen als je wil afvallen. Met een uitgerust brein, is het namelijk makkelijker om gezonde keuzes te maken. Als je moe bent, grijp je sneller naar ongezonde voeding zoals snoep of snack.
Je naasten kunnen je steunen, motiveren en misschien zelfs meedoen. Samen is het leuker en lukt het vaak beter.
Afvallen is niet makkelijk en heeft tijd nodig. Wil je hulp bij een gezonde leefstijl? Je huisarts kan je hierbij ondersteunen.
De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:
- dr. Kay Deckers, Universitair hoofddocent Risicovermindering van dementie en bevorderen van de hersengezondheid, Universiteit Maastricht
Laatste update: augustus 2026