Wat is neglect?

Als je neglect hebt, dan merk je vaak niet wat er aan je linker- of rechterkant gebeurt. Daardoor voelt het voor jou alsof deze kant van je omgeving niet bestaat. En alsof deze kant van je lichaam niet bestaat.

Dit kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je je gezicht maar aan één kant verzorgt. En dat je tegen allerlei mensen en dingen aanbotst. Zoals een lantaarnpaal of een muur.

Kenmerken neglect

Er zijn veel verschillende manieren waarop je neglect kunt herkennen. De kenmerken zijn voor elke patiënt weer anders. De klachten heb je altijd aan dezelfde kant en ze worden niet veroorzaakt omdat er iets mis is met je ogen of oren.

Als je agnosie hebt, dan heb je meestal last van één van deze kenmerken. Je kunt tijdelijk last hebben van deze klac
Dit zijn een paar belangrijke kenmerken van neglect:

  • niet opmerken van mensen aan je linker- of rechterkant
  • niet opmerken van voorwerpen aan je linker- of rechterkant
  • scheef liggen of zitten
  • moeite met lezen en klokkijken
  • moeite met weten waar je bent
  • je hoofd telkens naar één kant draaien
  • niet opmerken van mensen aan je linker- of rechterkant
  • niet opmerken van voorwerpen aan je linker- of rechterkant
  • scheef liggen of zitten
  • moeite met lezen en klokkijken
  • moeite met weten waar je bent
  • je hoofd telkens naar één kant draaien

Zelf heb je meestal niet door dat je deze dingen doet, maar anderen kan het wel opvallen. De klachten zijn niet altijd even erg. Het ene moment zijn ze vaak erger dan het andere.

Impact van neglect

Neglect kan binnen een paar weken vanzelf verdwijnen. Maar als je er langer dan 3 maanden last van hebt, dan is het lastiger om weer helemaal beter te worden. Je kunt er dan voor altijd last van blijven houden. Dit heeft vaak een grote impact op je leven.

  • Iets begrijpen

    Omdat je telkens één kant van je omgeving niet opmerkt, mis je veel informatie. Dit maakt het lastig om gesprekken te volgen en dingen te begrijpen.

  • Jezelf verplaatsen

    De weg in huis vinden kan lastig zijn. Bijvoorbeeld als je naar buiten wilt en de deur zit net in het gedeelte van de ruimte die je je niet bewust bent. Dan kun je de weg naar buiten niet vinden. Ook kun je moeite hebben met buiten lopen en fietsen. Bijvoorbeeld omdat je veel mensen en verkeersborden niet opmerkt. Dat kan gevaarlijk voor je zijn.

  • Jezelf verzorgen

    Neglect kan ertoe leiden dat je één kant van je gezicht of lichaam vergeet te verzorgen. Je heb bijvoorbeeld moeite met jezelf scheren, wassen en aankleden. Ook eten kan lastig zijn: vaak eet je je bord maar half leeg omdat je de andere helft niet opmerkt.

  • Omgaan met anderen

    Als je aan je linkerkant neglect hebt, dan heb je het niet door als er mensen links van je zitten of staan. Hierdoor negeer je ze zonder dat je dit wil. Ook kun je mensen links van je minder goed aankijken. Hetzelfde speelt als je aan je rechterkant neglect hebt. Dan ben je je niet bewust van mensen of dingen rechts naast je.

  • Dagelijkse activiteiten

    Boodschappen, hobby’s, werk, studeren, sporten: het doen van dagelijkse activiteiten is erg moeilijk als je meestal niet doorhebt wat er links of rechts van je gebeurt. Ook kan je daarom bepaalde spullen soms niet vinden, en dat is lastig.

  • Meedoen aan de wereld

    Zelf heb je vaak niet door dat je neglect hebt. Toch maken de verschillende klachten het lastiger om mee te doen aan de wereld.

Omdat je telkens één kant van je omgeving niet opmerkt, mis je veel informatie. Dit maakt het lastig om gesprekken te volgen en dingen te begrijpen.

De weg in huis vinden kan lastig zijn. Bijvoorbeeld als je naar buiten wilt en de deur zit net in het gedeelte van de ruimte die je je niet bewust bent. Dan kun je de weg naar buiten niet vinden. Ook kun je moeite hebben met buiten lopen en fietsen. Bijvoorbeeld omdat je veel mensen en verkeersborden niet opmerkt. Dat kan gevaarlijk voor je zijn.

Neglect kan ertoe leiden dat je één kant van je gezicht of lichaam vergeet te verzorgen. Je heb bijvoorbeeld moeite met jezelf scheren, wassen en aankleden. Ook eten kan lastig zijn: vaak eet je je bord maar half leeg omdat je de andere helft niet opmerkt.

Als je aan je linkerkant neglect hebt, dan heb je het niet door als er mensen links van je zitten of staan. Hierdoor negeer je ze zonder dat je dit wil. Ook kun je mensen links van je minder goed aankijken. Hetzelfde speelt als je aan je rechterkant neglect hebt. Dan ben je je niet bewust van mensen of dingen rechts naast je.

Boodschappen, hobby’s, werk, studeren, sporten: het doen van dagelijkse activiteiten is erg moeilijk als je meestal niet doorhebt wat er links of rechts van je gebeurt. Ook kan je daarom bepaalde spullen soms niet vinden, en dat is lastig.

Zelf heb je vaak niet door dat je neglect hebt. Toch maken de verschillende klachten het lastiger om mee te doen aan de wereld.

Oorzaak in de hersenen

Je hersenen bestaan uit 2 helften. Bij schade aan een bepaald deel van de linker- of rechterhelft van je hersenen, kun je neglect krijgen. Neglect komt het vaakst voor bij patiënten met een beschadiging aan de rechterhelft.

Als de rechterhelft beschadigd is, dan krijg je meestal moeite met het opmerken van dingen aan je linkerkant. En als de linkerhelft beschadigd is, dan merk je dingen aan je rechterkant vaak slechter op. Je krijgt dus meestal last van neglect aan de tegenovergestelde kant van de beschadigde hersenhelft.

Meest voorkomende aandoeningen met als gevolg neglect?

Verschillende hersenaandoeningen kunnen neglect veroorzaken. Een paar voorbeelden zijn:

Tips voor patiënten met neglect

Als je neglect hebt, dan heb je dat zelf vaak niet door. Dit zijn een paar tips die je in verschillende situaties kunt gebruiken:

  • Neem genoeg rust: door drukte en moeheid kunnen je klachten erger worden.
  • Oefen met je beschadigde kant: geef aandacht aan de kant waaraan je het neglect hebt. Je kunt dit met bepaalde oefeningen doen. Draai bijvoorbeeld je hoofd naar beide kanten. En doe dingen altijd volgens een vast plan, van links naar rechts.
  • Gebruik je onbeschadigde kant vaker: door jezelf bepaalde trucjes aan te leren kun je makkelijker omgaan met neglect. Maak gebruik van de ‘goede kant’ bij dingen in je dagelijks leven. Leer jezelf bijvoorbeeld aan om tijdens het het eten altijd je bord ook een keer te draaien. Zo kun je goed zien of je bord leeg is. Of als je de deur niet kunt vinden, draai je dan eens om om te zien of de deur dan verschijnt.

Advies voor naasten van patiënten met neglect

Zorgen voor een naaste met neglect kan lastig zijn. Patiënten hebben namelijk zelf vaak niet door dat er iets mis is.

Dit zijn een paar dingen die je voor je naaste kunt doen:

  • Wees geduldig: geef je naaste genoeg tijd om de omgeving te ontdekken en leren kennen.
  • Plaats dingen aan de onbeschadigde kant: door dingen aan de goede kant te zetten, kan je naaste ze sneller zelf opmerken.
  • Oefen samen met de beschadigde kant: herinner je dierbare eraan om ook aandacht te geven aan de beschadigde kant. Vraag diegene bijvoorbeeld om tijdens een sociale activiteit altijd het hoofd te draaien, van links naar rechts. Zo merkt je naaste misschien sneller mensen op die aan de beschadigde kant zitten of staan.

Behandelen van neglect

Neglect kan vanzelf overgaan, maar meestal blijf je er last van houden. Wel kan het zijn dat de klachten langzaam minder erg worden. Een team van zorgverleners kan ervoor zorgen dat je minder moeite hebt met dagelijkse activiteiten.

Zo kan een neuropsycholoog of ergotherapeut bijvoorbeeld scantraining geven. Je leert dan om je aandacht te verplaatsen naar de beschadigde kant. Hierdoor kun je dingen aan deze kant vaker opmerken.

Een fysiotherapeut leert je om jezelf makkelijker te verplaatsen. En als je moeite hebt om jezelf goed te verzorgen, dan kan een verpleegkundige je daarbij helpen.

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

  • Dr. Tanja Nijboer, neuropsycholoog, Universiteit Utrecht en Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde UMC Utrech