Cerebrale Parese (CP)

Kenmerken van CP

Door CP krijgt je kind vooral problemen met bewegen en heeft het minder kracht in de spieren. De precieze klachten verschillen per kind en kunnen ook veranderen met leeftijd.  

Zo kan het zijn dat je kind moeite heeft met het bewegen van één kant of één deel van het lichaam, zoals de benen. Maar het is ook mogelijk dat het hele lichaam moeilijk beweegt. Ook kan het zijn dat je kind weinig problemen heeft met bewegen, maar wel last heeft van andere klachten.  

Verder is er meestal sprake van één of meer van deze klachten: 

• stijve spieren, schokkerige bewegingen, of bepaalde bewegingen maken zonder dit te willen 
• problemen met evenwicht bewaren 
• problemen met praten, slikken en eten 
• problemen met zien, horen en voelen 
• problemen met leren 
• late ontwikkeling, zoals laat leren zitten, kruipen en lopen 
• epilepsie 

Bij CP zijn de hersenen beschadigd in het eerste levensjaar. Heeft je kindje schade aan de hersenen na het eerste levensjaar, dan heet dit geen CP maar niet-aangeboren hersenletsel (NAH).

Oorzaken van CP

CP kan ontstaan als de hersenen van je kind tijdens de zwangerschap of tijdens de bevalling beschadigd raken. Bijvoorbeeld door een gebrek aan zuurstof tijdens de geboorte. Of door een te vroege geboorte. 

Ook in het eerste levensjaar van je kind kan er schade ontstaan die leidt tot CP. Ook hersenschade die in het eerste levensjaar ontstaat, valt nog onder de diagnose CP. Bijvoorbeeld door een ongeluk, een herseninfarct, of een hersenbloeding. Of door een infectie, zoals bij een hersenvliesontsteking of een hersenontsteking. 

Diagnose van CP

Soms is er al direct na de geboorte reden voor onderzoek. Als er problemen waren rondom de geboorte of als je kind ernstig ziek is geweest, is het mogelijk dat een arts de hersenen wil onderzoeken. Een speciale arts die veel over baby’s weet, de neonatoloog, kijkt dan of er hersenschade is. Soms is hiervoor een echo of MRI-scan nodig. 

Bij andere kinderen vallen de eerste signalen pas later op. Als je baby CP heeft, dan kun je merken dat de spieren stijf of gespannen voelen. Bijvoorbeeld wanneer je je baby aankleedt of de luier verschoont. Ook kun je merken dat je kindje zich langzamer ontwikkelt en laat leert zitten, kruipen en lopen. 

Niet elk kind met CP heeft problemen met bewegen. Soms kun je het merken aan problemen met leren en praten. Dit soort klachten kunnen ook pas later in het leven duidelijk worden. De link met hersenbeschadiging in het eerste levensjaar wordt niet altijd gelegd. 

Bespreek problemen met bewegen, praten en leren met de huisarts of met de arts van het consultatiebureau. Deze kan je doorverwijzen naar een speciale arts in het ziekenhuis. Zoals een kinderneuroloog of revalidatiearts. 

Deze arts zal onderzoeken hoe je baby beweegt en je vragen stellen over de zwangerschap en geboorte. Hierna kijkt de arts met een MRI-scan of er hersenschade is. Daarna kan de arts de diagnose CP stellen. Na de diagnose onderzoekt de arts hoe ernstig de bewegingsproblemen zijn. 

Behandeling van CP

Van CP kan je kind niet genezen. Wel kan een team van speciale zorgverleners ervoor zorgen dat je kind minder last heeft van klachten en beter met de aandoening kan leven. 

Zo kan een kinderfysiotherapeut je kind leren om makkelijker te bewegen. Een kinderlogopedist kan helpen bij problemen met slikken, eten en drinken. Ook kan deze zorgverlener je kind gebarentaal leren, als dat nodig is. 

Verder kan een kinderergotherapeut je kind helpen om dagelijkse activiteiten makkelijker te maken. Bijvoorbeeld door geschikte hulpmiddelen te vinden, zoals speciale schoenen of spalken. 

Als het nodig is, verwijst de kinderneuroloog of revalidatiearts je kind door naar de medisch psycholoog. Die kan het niveau van begrip en leren onderzoeken. 

Er zijn ook medicijnen die de klachten kunnen verminderen. Als je kind een hoge spierspanning heeft, kan de arts bijvoorbeeld baclofen geven. Dit is een medicijn dat de spieren verslapt. 

Gevolgen van CP

De gevolgen van CP (cerebrale parese) verschillen sterk van persoon tot persoon. Sommige mensen hebben weinig beperkingen. Anderen hebben ernstigere klachten, zoals grote problemen met bewegen of ernstige epilepsie. In dat geval kunnen die klachten ervoor zorgen dat iemand met CP eerder overlijdt.  

Hoe iemand zich ontwikkelt en welke ondersteuning nodig is, hangt af van de ernst van de aandoening en van de klachten die daarbij horen. 

CP kan invloed hebben op verschillende onderdelen van het dagelijks leven: 

De Hersenstichting heeft bij het opstellen van deze tekst dankbaar gebruik gemaakt van adviezen van:

• Dr. Laura A. Bonouvrié, kinderrevalidatiearts, Amsterdam UMC

Laatste update: september 2026