Delen

Hersenkneuzing

Als het hoofd een klap krijgt, dan kan het hersenweefsel beschadigd raken. Soms ontstaat hierdoor schade aan de buitenkant van de hersenen, maar ook de hersenen zelf en de bloedvaten die de hersenen van zuurstof voorzien kunnen beschadigd raken. In dat geval is er een hersenletsel. Om precies te zijn: traumatisch hersenletsel, want het letsel is een gevolg van een ongeval, ofwel trauma. Een hersenkneuzing valt in de categorie middelzwaar tot ernstig hersenletsel.

De oorzaak van een hersenkneuzing

Een klap tegen het hoofd die tot een hersenkneuzing leidt, kan overal worden opgelopen. Door een val van een trap of klimrek, door een verkeersongeluk, door een botsing tijdens sporten als voetbal en rugby of door fysiek geweld.

Risicofactoren

De meeste ongevallen gebeuren in en om het huis. Daarbij zijn vooral kleine kinderen en ouderen (55+) betrokken. Kleine kinderen belanden op de eerste hulp na een val van bijvoorbeeld een trap, meubel, speeltoestel, bed of fiets. Ouderen hebben te maken met ongevallen in en om het huis, doordat er sprake kan zijn van minder conditie, kracht en evenwicht. Hierdoor zijn ze minder stabiel en vallen vaker. Het gebruik van medicijnen heeft ook invloed.

 

Ook jongeren tussen de 15 en 24 jaar zijn kwetsbaar. Ze vertonen risicogedrag en nemen in deze periode voor het eerst deel aan gemotoriseerd verkeer. Ook alcohol- of drugsmisbruik kan ongelukken in de hand werken.

Hoe herken je een hersenkneuzing?

Bij een hersenkneuzing is iemand na een klap voor een korte of langere periode bewusteloos. Hierna komt een periode van verwardheid en onrust. De klap en wat daarna gebeurde kan men zich niet meer herinneren. Dit heeft te maken met het verstoorde geheugen; dit noemen we posttraumatische amnesie (PTA). Een ander symptoom kan verminderde kracht of onhandigheid in een arm of been, aangezichtsverlamming of dubbelzien zijn. De plek waar de schade zich in de hersenen bevindt, is hiervoor bepalend.

Diagnose

Doordat de hersenen goed beschermd in de schedel zitten, valt aan de buitenkant niet altijd te zien of er hersenschade is. Daarom is het verstandig om bij twijfel contact op te nemen met de huisarts. Deze kan een inschatting maken van de risico’s en gevolgen van een klap. Mocht het nodig zijn, dan verwijst de huisarts degene met klachten door naar het ziekenhuis.

 

In het ziekenhuis wordt de ernst van het hersenletsel beoordeeld. Niet alleen de lengte van het geheugenverlies, maar ook de Glasgow Coma Scale (GCS) en de duur van het bewustzijnsverlies worden door artsen gebruikt om de ernst van het hersenletsel te beoordelen. Ook neurologisch onderzoek en hersenscans kunnen gebruikt worden om te kijken naar de omvang van eventuele hersenschade.

Gevolgen

Na een hersenkneuzing kunnen verschillende klachten voorkomen. Lichamelijke gevolgen zijn meestal zichtbaar. Mensen met een hersenkneuzing ervaren de onzichtbare effecten, zoals cognitieve gevolgen en gedragsveranderingen, over het algemeen als het meest ingrijpend.

 

Cognitieve gevolgen

  • Aandachts- en concentratiestoornissen
  • Overgevoeligheid voor prikkels
  • Geheugenstoornissen
  • Stoornissen in planning en uitvoering (initiatiefloosheid)
  • Constante vermoeidheid (door overprikkeling)

 

Lichamelijke gevolgen

  • Een gehele of gedeeltelijke verlamming

 

Gevolgen voor het gedrag

  • Weinig ziekte-inzicht
  • Gebrek aan inlevingsvermogen
  • Ontremd gedrag

 

Emotionele gevolgen

  • Stemmingsstoornissen (depressie)
  • Angststoornissen

 

Sociale gevolgen

  • Verlies van zelfredzaamheid
  • Eenzaamheid, sociale isolatie
  • Minder deelname aan werk en sociale activiteiten

Behandeling

Direct na de klap tegen het hoofd zijn artsen vooral bezig om te zorgen dat de persoon het ongeluk overleeft, om (meer) permanente hersenschade te voorkomen. Als een persoon geen acute ingrepen meer nodig heeft, dan begint hij of zij aan de fase van herstel. Soms thuis – met of zonder hulp –en soms in een revalidatiecentrum of ziekenhuis.

 

Allereerst is de revalidatie bedoeld om de lichamelijke functies (zoals bewegen, lopen, praten en zien) en de cognitieve functies (zoals concentreren, onthouden en plannen) te herstellen. Door oefening en training kan een deel van de verloren capaciteiten terugkomen of op een andere manier worden aangeleerd. Dit is afhankelijk van verschillende factoren zoals de ernst van de hersenschade, bijkomende letsels en de leeftijd van een patiënt.

 

Wilt u meer weten over de zorg die u mag verwachten? Download of bestel de Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel.

Prognose

De klachten na een hersenkneuzing kunnen blijvend zijn. De mate waarin iemand klachten ervaart, verschilt van persoon tot persoon.

Cijfers

In 2015 zijn 57.780 mensen behandeld voor de gevolgen van een hersenkneuzing.

U heeft een hersenkneuzing: wat nu?

Tips voor patiënten

  • Denk niet te licht over de gevolgen
  • Bij problemen: zoek de juiste hulp
  • Vertel werkgever en collega’s over de gevolgen van uw hersenletsel
  • Bouw uw dagelijkse werkzaamheden na de revalidatie rustig op
  • Pas uw werktempo aan
  • In situaties met veel geluid: Draag tijdelijk oordoppen

 

Tips voor familie en naasten

  • Bied steun, toon begrip en wees flexibel
  • Maak tijd voor ontspanning en activiteiten buiten de deur. Ook voor uzelf!
  • Zoek contact met lotgenoten

Tips om het risico op een ongeval te verkleinen

Tips voor ouders:

  • Zorg voor een veilig huis, inventariseer de risico’s.
  • Installeer een traphekje als u kleine kinderen heeft.
  • Leer uw kinderen fietsen met een fietshelm.

 

Tips voor ouderen

  • Blijf bewegen; zorg voor een goede lichamelijke conditie.
  • Gebruik een fietshelm, zeker als u op een elektrische fiets rijdt.
  • Leer risico’s vermijden en volg een cursus valpreventie.

 

Tips voor verkeersdeelnemers

  • Houd uw aandacht bij het verkeer.
  • Rijd niet onder invloed.
  • Laat u niet afleiden door uw telefoon of door anderen.

Aanmelden nieuwsbrief

Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en blijf op de hoogte van ons laatste nieuws.

Aanmelden Stel uw vraag online
Dit is contactinfo